Rozchodnik kaukaski – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Forma typowa | |
Systematyka[1][2] | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Podkrólestwo | |
Nadgromada | |
Gromada | |
Podgromada | |
Nadklasa | |
Klasa | |
Nadrząd | |
Rząd | |
Rodzina | |
Rodzaj | |
Gatunek | rozchodnik kaukaski |
Nazwa systematyczna | |
Sedum spurium M. Bieb. Fl. taur.-caucas. 1:352. 1808 |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Sedum_spurium_Purpurteppich_1.jpg/200px-Sedum_spurium_Purpurteppich_1.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Sedum_spurium_album_superbum_0.7_R.jpg/200px-Sedum_spurium_album_superbum_0.7_R.jpg)
Rozchodnik kaukaski, fedimus kaukaski (Sedum spurium) – gatunek rośliny należący do rodziny gruboszowatych (Crassulaceae). Pochodzi z Kaukazu oraz Azji Zachodniej (Iran, Turcja)[3]. Do Europy został sprowadzony w XIX wieku przez ogrodników. Jest uprawiany jako roślina ozdobna, ponadto występuje w wielu rejonach na niżu Polski (dość rzadko) jako zbieg z upraw (ergazjofigofit). Status gatunku we florze Polski: kenofit[4].
Nazewnictwo
[edytuj | edytuj kod]Nazwę Sedum spurium podaje Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski[5] i The Plant List[6]. Według niektórych ujęć taksonomicznych gatunek ten należy do rodzaju fedimus (Phedimus) jako Phedimus spurius (M. Bieb.) 't Hart H. ('t Hart & U. Eggli, Evol. syst. Crassulaceae 168. 1995)[3][7].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]- Łodyga
- Wytwarza dwa rodzaje łodyg: wzniesione pędy kwiatowe o wysokości 10–25 cm, oraz płożące się pędy płonne, które ukorzeniają się. Na kwiatowych pędach występują skierowane w dół brodawki.
- Liście
- Mięsiste, magazynujące w sobie wodę. Wyrastają tylko na łodydze, brak różyczek liściowych. Odwrotnie jajowate, z klinowatą nasadą zbiegającą w ogonek i karbowane w części wierzchołkowej. U odmian ozdobnych często o czerwonym wybarwieniu. Są nagie, tylko brzegi mają sztywno orzęsione. Ulistnienie przeważnie naprzeciwległe.
- Kwiaty
- Zebrane w ciasny podbaldach. Kwiaty dosyć duże o 5-6 różowych lub purpurowych płatkach korony. Działki kielicha ok. 3 x mniejsze od płatków.
- Korzeń
- Nie zgrubiały, włóknisty.
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]Bylina. Występuje na siedliskach ruderalnych. Chamefit. Kwitnie od lipca do sierpnia, jest owadopylny, w czasie kwitnienia jest masowo odwiedzany przez pszczoły.
Zastosowanie i uprawa
[edytuj | edytuj kod]- Roślina ozdobna szczególnie nadająca się do ogrodów skalnych, obsadzania murków, brzegów rabat oraz jako roślina zadarniająca na suche stoki o południowej wystawie.
- Uprawa: uprawiany jest z sadzonek. Jest łatwy w uprawie. Lubi gleby suche, przepuszczalne i lekkie. Najlepsze jest stanowisko słoneczne. Oprócz odchwaszczania nie wymaga innych zabiegów pielęgnacyjnych.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-07-11] (ang.).
- ↑ a b c Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2014-05-12].
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Vascular Plants of Poland - A Checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 1995. ISBN 83-85444-38-6.
- ↑ Sedum spurium. [w:] The Plant List [on-line]. [dostęp 2014-05-13].
- ↑ Kadereit J. W., Albach D. C., Ehrendorfer F., Galbany-Casals M. i inni. Which changes are needed to render all genera of the German flora monophyletic?. „Willdenowia”. 46, s. 39 – 91, 2016. DOI: 10.3372/wi.46.46105.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- Bolesław Chlebowski, Kazimierz Mynett: Kwiaciarstwo. Warszawa: PWRiL, 1983. ISBN 83-09-00544-X.
- EoL: 595769
- Flora of North America: 250092156
- FloraWeb: 32140
- GBIF: 4201607
- identyfikator iNaturalist: 204380
- IPNI: 986636-1
- ITIS: 894339
- NCBI: 202991
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2411231
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:986636-1
- Tela Botanica: 102712
- identyfikator Tropicos: 50291718
- USDA PLANTS: PHSP9
- CoL: 4FXQ2