Wacław Jastrzębowski – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Wacław Jastrzębowski (z lewej w biało-czerwonej opasce) podczas powstania warszawskiego | |
Pełne imię i nazwisko | Wacław Marian Jastrzębowski |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 26 września 1900 |
Data i miejsce śmierci | 22 grudnia 1964 |
Zawód, zajęcie | ekonomista, nauczyciel akademicki Wolnej Wszechnicy Polskiej |
Alma Mater | Wyższa Szkoła Handlowa w Warszawie |
Stanowisko | oficer Armii Krajowej, powstaniec warszawski, urzędnik państwowy |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Wacław Marian Jastrzębowski ps. „Aspira” (ur. 26 września 1900 w Radomiu, zm. 22 grudnia 1964 w Warszawie) – polski ekonomista, docent doktor nauk ekonomicznych, podporucznik czasu wojny, żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski, odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy i Krzyżem Walecznych, autor wielu publikacji ekonomicznych.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się 26 września 1900 w Radomiu. Jego rodzicami byli Szczęsny i Maria[1]. Ukończył studia w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie (obecnie Szkoła Główna Handlowa). W okresie międzywojennym był pracownikiem Zarządu m.st. Warszawy. Wykładał w Wolnej Wszechnicy Polskiej[2].
Walczył w kampanii wrześniowej 1939 i kampanii francuskiej 1940 (odznaczony Croix de Guerre)[2][1]. W czasie okupacji przedostał się do kraju, został pracownikiem Biura Planu Regionalnego m.st. Warszawy[2]. Był oficerem Armii Krajowej[1].
Sporządzona przez niego podczas okupacji pod pseudonimem Franciszek Kozłowski i przeznaczona dla odbiorcy zagranicznego ekspertyza pt. Niemiecki eksperyment gospodarczy w Polsce 1939–1943 została jesienią 1943 przekazana do Londynu (po wojnie ukazała się w 1946 drukiem jako książka pt. Gospodarka niemiecka w Polsce 1939–1944)[2].
Walczył w powstaniu warszawskim jako dowódca 1105 plutonu "Wydra" broni specjalnej kolumny motorowej, przemianowanego na kompanię. Przeszedł szlak bojowy: Powiśle – Śródmieście Północ[3]. Po powstaniu wyszedł ze stolicy z ludnością cywilną[1].
Po wojnie pracował w Narodowym Banku Polskim. Do 1949 pełnił funkcję dyrektora departamentu w Ministerstwie Żeglugi i Handlu Zagranicznego. Był ekspertem Najwyższego Trybunału Narodowego[2].
Uzyskał stopień naukowy doktora nauk ekonomicznych. Został docentem[1].
Był działaczem Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego. Redaktor naczelny pisma „Handel Wewnętrzny”[1].
Pośmiertnie wydano zbiór jego pism w dwutomowej publikacji: Wacław Jastrzębowski, Wybór prac, red. Teresa Pałaszewska-Reindl, Andrzej Hodoły, Warszawa 1966[2].
Zmarł 22 grudnia 1964 w Warszawie. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach[1] (kwatera B12-10-27)[4].
Wybrane publikacje
[edytuj | edytuj kod]- Gospodarka niemiecka w Polsce 1939–1944 (Warszawa 1946)
- Przyczynki do pracy pt. „Zasady reklamy socjalistycznej” (Warszawa 1954)
- Reklama handlowa: poradnik (Warszawa 1956, współautor)
- Handel wiejski w Polsce międzywojennej: liczby i fakty (Warszawa 1957, współautor)
- Rynek usług (Warszawa 1958)
- Rynek nabywcy (Warszawa 1959)
- Encyklopedia handlowa (2 tomy, redaktor naukowy, 1961–1964)[1]
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Walecznych
- Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1938)[5]
- Złota Odznaka Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego[1]
- Croix de Guerre (Francja)
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i Wacław Marian Jastrzębowski. 1944.pl. [dostęp 2020-03-07].
- ↑ a b c d e f Jan Grabowski, Dariusz Libionka, Wstęp, [w:] Klucze i kasa. O mieniu żydowskim w Polsce pod okupacją niemiecką i we wczesnych latach powojennych 1939–1950, red. nauk. Jan Grabowski, Dariusz Libionka, Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, Warszawa 2014, s. 16.
- ↑ Włodzimierz Rosłoniec , Lato 1944, wyd. I, Kraków: Znak, 1989, s. 105-106, Cytat: [Czwartek, 31 sierpnia] Kpt. "Krybar" polecił wzmocnienie załogi elektrowni, licząc się z możliwością niemieckiego ataku. Kilkunastu żołnierzy z kompanii Kolumny Motorowej "Wydra" pośpieszyło rano ma pozycje w elektrowni. W jakiś czas później udaje się tam dowódca tej kompanii, ppor. "Aspira". [...] Bardzo lubię ppor. "Aspirę" i jestem pod jego urokiem. Zresztą nie tylko ja. Większość chłopców, a o dziewczynach lepiej nie mówić. "Aspira" imponuje mi pod każdym względem. Jest odważny, spokojny ale i zdecydowany. Nawet nie razi mnie jego czasami niezbyt parlamentarne słownictwo. Karci słownie i klnie nieraz jak szewc, ale kiedy to robi, ma najczęściej rację. Podobno w cywilu jest wysoce wykształconym człowiekiem. Jest bardzo przystojny. Był w naszym wojsku we Francji w stopniu aspiranta — stąd wziął się jego pseudonim "Aspira". Potem przedostał się do okupowanego kraju. [...] W okresie konspiracji ppor, "Aspira" był zastępcą dowódcy 1105 plutonu kolumny motorowej por. "Niesobii". Obaj 1 sierpnia zostali ranni. Por. "Niesobia" bardzo ciężko. "Aspira" lżej, ale też poważnie, w nogę. Dwa dni leżał, po czym powrócił do oddziału. Ta jego postawa jeszcze bardziej zbliżyła do jego ludzi. Został dowódcą w międzyczasie przemianowanej z plutonu kompanii "Wydra" .
- ↑ Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.
- ↑ M.P. z 1938 r. nr 271, poz. 636 „za zasługi na polu pracy społecznej”.