Kenzaburo Oe - Vikipedi
Kenzaburō Ōe | |
---|---|
![]() Ōe, 2012 | |
Doğum | 31 Ocak 1935 Uchiko, Ehime, Japon İmparatorluğu |
Ölüm | 3 Mart 2023 (88 yaşında) Tokyo, Japonya |
Meslek | Romancı, kısa öykü yazarı ve deneme yazarı |
Milliyet | Japon |
Dönem | 1950–2023 |
Önemli ödülleri | Nobel Edebiyat Ödülü 1994 |
Etkilendikleri | |
Kenzaburō Ōe (Japonca: 大江健三郎, 31 Ocak 1935 - 3 Mart 2023), Japon yazar ve çağdaş Japon edebiyatı'nın önde gelen isimlerinden birisi. Ōe, 1994 yılında Yasunari Kavabata'dan sonra Nobel Edebiyat Ödülü kazanan ikinci Japon yazardır.
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]1935 yılında Şikoku'nun bir köyünde doğdu. Japonya'nın en prestijli üniversitesi olan Tokyo Üniversitesi'nde Fransız Edebiyatı eğitimi gördü. Türkiye'de özellikle Kişisel Bir Sorun eseri ile tanınan yazar, Japonya'nın gelmiş geçmiş en güçlü sosyal ve politik eleştirel yaklaşımını roman dünyasına taşıyarak Japon edebiyatında kendine özgü bir yer edindi. Onun bu özelliğini yansıtan entelektüel niteliği yüksek romanları ona 1994 yılında Nobel Edebiyat ödülünü getirdi.
Savaşçı sınıf kökenli olup geleneklerine bağlı bir taşra ailesinde yetiştirilmiştir. Yaşıtı Japon çocuklarının çoğu gibi Oe de, Japonya’nın müttefik güçlere yenildiğini ve teslim olduğunu, II. Dünya Savaşı’nın bittiğini radyoda imparator Hirohito’nun kendi ağzından duyuşuna kadar İmparator’un yaşayan bir Tanrı olduğuna inanmıştır. Ancak İmparator’un kendisi gibi bir insan olduğunu öğrenen Oe, dünya algısını sonsuza dek değiştiren kayboluş ve yıkım duygusunu yaşamıştır. Babasının erken ölümü, II. Dünya Savaşı’nda Japonya’nın yenilmesi ve son olarak da oğlu Hikari’nin beyin fıtığı nedeniyle engelli olarak doğması Oe’nin hem kişisel hem de edebiyat hayatındaki en etkili olaylardır. Eserlerinde Sartre, Mailer, Faulkner, Melville, William Blake, William Butler Yeats, Charles Dickens, Fyodor Dostoyevsky, Miguel de Cervantes, Dante ve Chi-ha gibi çeşitli yazarları birleştirmiştir.[1]
Kenzaburo Oe, 3 Mart 2023 tarihinde yaşlılığa bağlı nedenlerden dolayı 88 yaşında Tokyo'da hayatını kaybetti.[2][3]
Başlıca yapıtları
[değiştir | kaynağı değiştir]- Shiiku (Kurbanı Beslemek) (1957)
- Kişisel Bir Sorun (1964)
- Man'en gan'nen no futtobōru (Sessiz Çığlık) (1967)
- Warera no kyōki wo ikinobiru michi wo oshieyo (Delilikten Kurtar Bizi) (1969)
- Atarashii hito yo, mezameyo (Ayağa Kalk Genç Adam) (1983)
Ödülleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Akutagava Ödülü, 1958.[4]
- Şinçoşa Edebiyat Ödülü, 1964.
- Tanizaki Ödülü, 1967.
- Noma Ödülü, 1973.
- Yomiuri Ödülü, 1982.
- Jiro Osaragi Ödülü (Asahi Shimbun), 1983.
- Nobel Edebiyat Ödülü, 1994.[5]
- Kültür Nişanı, 1994 – reddedildi.[6]
- Légion d'honneur, 2002.[7]
2006 yılında, geçen yıl yayınlanan Japon edebi romanlarını tanıtmak için Kenzaburō Ōe Ödülü kuruldu. Kazanan eser yalnızca Ōe tarafından seçilirdi. Kazanan para ödülü almaz, ancak roman diğer dillere çevrilir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Japon Edebiyatında Varoluşçuluk, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, 2012, Nuray Akdemir
- ^ "Kenzaburo Oe, Nobel Laureate and Critic of Postwar Japan, Dies at 88". The New York Times (İngilizce). 13 Mart 2023. ISSN 0362-4331. 13 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2023.
- ^ "Nobel Edebiyat Ödüllü yazardan üzen haber". Habertürk. 13 Mart 2023. 13 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2023.
- ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>
etiketi;wilson12
isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ Kaynak hatası: Geçersiz
<ref>
etiketi;nyt1994
isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme) - ^ Onishi, Norimitsu. "Released From Rigors of a Trial, a Nobel Laureate's Ink Flows Freely," 3 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. New York Times. May 17, 2008.
- ^ "Novelist Oe inducted into France's Legion of Honor. - Free Online Library". www.thefreelibrary.com. 30 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2016.