Volgograd - Vikipedi
Volgograd Волгоград | |
---|---|
![]() | |
Volgograd'ın Rusya'daki konumu | |
Ülke | ![]() |
Federal Bölge | Güney Federal Bölgesi |
Oblast | Volgograd Oblast |
İdare | |
• Belediye Başkanı | Roman Grebennikov |
Yüzölçümü | |
• Toplam | 565 km² |
En yüksek nokta | 102 m (334 ft) |
En alçak nokta | 0 m (0 ft) |
Nüfus | |
• Toplam | 1.011,417 |
• Yoğunluk | oto/km² |
Zaman dilimi | UTC+03.00 (MSK) |
Resmî site http://www.volgadmin.ru/ru/ |
Volgograd (Rusça: Волгогра́д), eski isimleriyle Çariçin veya Zarizyn (Цари́цын / Tsaritsyn, Tsaritsin: Tatarca "Sarı Su" ile olan ses benzerliğinden dolayı kentin ortasından geçerek İdil Nehrine akan çaya verilen ad Tsaritsa'dan gelmektedir) ve Stalingrad (Сталингра́д), Rusya'daki Volgograd Oblastı'nın merkezi olan şehirdir. İdil Nehri'nin batı yakasında kurulmuştur. Şehrin şu anki nüfusu: 1.011.417 olup, kilometrekare başına 1.900 kişi düşmektedir. Deniz seviyesinden yüksekliği 0-102 metre arasındadır. Bugün Güney Rusya'nın önemli endüstri ve ulaşım merkezlerinden birisidir.
Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]Rusya İmparatorluğu
[değiştir | kaynağı değiştir]Volgograd 1589 yılında kale olarak kurulmuştur. 1670'te Kazak atamanı Stepan Razin (Степа́н Тимофе́евич Ра́зин ya da Stenka Razin / Сте́нька Разин) Çariçin'i işgal etmiştir. Pugaçev İsyanı denilen ayaklanmayı başlatan Don Kazaklarından Yemelyan Pugaçev (Емелья́н Ива́нович Пугачёв)'in ordusu 1774'te Çariçin yakınlarında meydana gelen muharebede Rusya İmparatorluğu tarafından yenilmiştir.
1875'te bir Fransız demir fabrikası kurulduktan sonra kentin sanayileşmesi başladı ve Güney Rusya'nın sanayi merkezi haline gelmiştir.
Rusya İç Savaşı
[değiştir | kaynağı değiştir]Rusya İç Savaşı sırasında Ağustos 1918'de Pyotr Krasnov (Пётр Никола́евич Красно́в) komutasındaki Beyaz Ordu'nun saldırısına uğradığında Bolşevik'in Güney Rusya'nın gıda tedarik sorumlusu Josef Stalin liderliğindeki Kızıl Ordu kenti savunmaya başarmıştır. Fakat 30 Haziran 1919'da Anton Denikin (Анто́н Ива́нович Дени́кин) komutasındaki Beyaz Ordu kenti işgal etmiştir. Daha sonra Denikin Ordusunun çekilmesiyle 3 Ocak 1920'da Kızıl Ordu kente girmiştir. 10 Nisan 1925'te kentin adı Stalingrad olarak değiştirilmiştir.
SSCB
[değiştir | kaynağı değiştir]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/%D0%A4%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BD_%C2%AB%D0%94%D0%B5%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%85%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B4%C2%BB.jpg/220px-%D0%A4%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BD_%C2%AB%D0%94%D0%B5%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%85%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B4%C2%BB.jpg)
1928'den başlatılan Beş Yıllık Plan ile kentin ağır sanayii gelişti. 17 Temmuz 1930'da "Dzerjinski Traktör Fabrikası" açılmış ve ardından Kızıl Ekim Metal Fabrikası, Kızıl Barikat Makina Fabrikası ve Lazur Kimya Fabrikası başta olmak üzere çok sayıda fabrika kurulmuşlardır.
Nazi Almanyası ordusu Wehrmacht tarafından 152 gün kuşatılan[kaynak belirtilmeli] Stalingrad'da, II. Dünya Savaşı'nın dönüm noktalarından birini teşkil eden Stalingrad Muharebesi yaşanmıştır. Friedrich Paulus komutasındaki Almanya'nın 6. Ordu'su burada çevrelenmiş ve büyük çoğunluğu yok edilmiştir. Savaşta iki taraf da ağır kayıplar vermişlerdir.
Stalin'in ölümünden üç yıl sonra Şubat 1956'da düzenlenen Sovyetler Birliği Komünist Partisi 20. Kongresinde Nikita Kruşçev'in Stalin'i eleştirmesinden sonra 10 Kasım 1956'da kentin adı Volgograd olarak değiştirilmiştir.
Sovyet dönemi sonrası
[değiştir | kaynağı değiştir]Volgograd şehir meclisi, 31 Ocak 2013'te, 2 Şubat (Stalingrad Muharebesi'nin bitişinin yıl dönümü), 9 Mayıs (Zafer Günü), 22 Haziran (Nazi Almanyası'nın SSCB'yi istilasının yıl dönümü), 23 Ağustos (Luftwaffe'nin ilk hava saldırısının kurbanları anma günü), 2 Eylül (II. Dünya Savaşı'nın bitişinin yıl dönümü), 19 Kasım (Uranüs Harekâtı'nın başlamasının yıl dönümü) olmak üzere yılda altı günlüğüne şehrin adının Stalingrad olarak kullanılmasına karar verdi.[1]
29-30 Aralık 2013 tarihlerinde kentin troleybüs ve demiryolu istasyonlarında gerçekleşen intihar saldırıları sonucunda 32 kişi öldü ve 85 kişi yaralandı.[2][3]
Bölgesi içinde en büyük sanayileşme oranına sahiptir. Etrafındaki şehirlerin tarım ürünlerinin işlenmesi bu şehirde sağlanır. Volga ve Don'un birbirine en yaklaştığı yerde kurulmuştur, günümüzde Volga-Don Kanalı'nın kontrolü de bu şehirden sağlanır.
Kardeş şehirler
[değiştir | kaynağı değiştir]2008'de 20 kardeş şehri mevcuttur.[4]
Coventry Birleşik Krallık 1943
Ostrava Çekya 1948
Kemi Finlandiya 1953
Liège Belçika 1959
Dijon Fransa 1959
Torino İtalya 1961
Port Said Mısır 1962
Chennai Hindistan 1966
Hiroşima Japonya 1972
Köln Almanya 1988
Chemnitz Almanya 1988
Cleveland Amerika Birleşik Devletleri 1990
Toronto Kanada 1991
Jilin Çin 1992
Erivan Ermenistan 1998
Çengdu Çin 1998
Krusevac Sırbistan 1999
Rusçuk Bulgaristan 2001
Huntingdon Amerika Birleşik Devletleri 2003
İzmir Türkiye 2006[5]
Orlando Amerika Birleşik Devletleri 2008
Galeri
[değiştir | kaynağı değiştir]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Mamayev_Kurgan_%28Volga_river%2C_panorama%29.jpg/650px-Mamayev_Kurgan_%28Volga_river%2C_panorama%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/Volgograd_de_insulo.jpg/650px-Volgograd_de_insulo.jpg)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Haward Amos, "Volgograd to Be 'Stalingrad' on Military Holidays" 2 Haziran 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., The Moscow Times, 1 Şubat 2013 | Sayı 5059.
- ^ "Consecutive Volgograd suicide bombing kills at least 15 (photos, graphic video)" (İngilizce). RT. 30 Aralık 2013. 13 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2020.
- ^ "CCTV footage of Volgograd train station suicide explosion". Euronews. 30 Aralık 2013. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2016.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.
- ^ "İzmir'in kardeş kentleri". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 4 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2010.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- Volgograd resmî web sitesi 13 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) / Volgograd resmî web sitesi17 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça)
- Volgograd resimleri 14 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.