سلطان - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Alp_Arslan_on_throne_Majma_al-Tawarikh_by_Hafiz_Abru_%28cropped%29.png/220px-Alp_Arslan_on_throne_Majma_al-Tawarikh_by_Hafiz_Abru_%28cropped%29.png)
سلطان عنوانیاست با معانی تاریخی مختلف. ریشه آن از لغت سلطه در عربی به معنای قدرت و فرمانروایی گرفتهشدهاست. بعدها این عنوان به فرمانروایانی داده میشد که دارای قدرت کامل (اینکه زیر حکم فرمانروایی دیگر نیستند) در زمان خویش بودهاند. به منطقهای که تحت حکومت یک سلطان است سلطاننشین میگویند.
عبارت «سلطان» دارای اهمیت مذهبی و استفاده از آن محدود به کشورهای اسلامی است[۱][۲] در مقابل شاه عبارتی سکولارتر است و هم در کشورهای اسلامی و هم در کشورهای غیراسلامی استفاده میشود.
در سالهای اخیر، «سلطان» توسط پادشاهان معاصر که مایلند بر اقتدار سکولار خود تحت حاکمیت قانون تأکید کنند، با «شاه» جایگزین شدهاست. یک نمونه قابل توجه مراکش است که پادشاه آن در سال ۱۹۵۷ عنوان خود را از سلطان به شاه تغییر داد.
سلطانها و سلطاننشینهای پیشین
[ویرایش]آناتولی و آسیای میانه
[ویرایش]قفقاز
[ویرایش]شام و عربستان
[ویرایش]- در سوریه
- در یمن امروزی سلطاننشینهای کوچک و پرشمار:
- در عربستان سعودی امروزی:
- سلطان عمان
شمال آفریقا
[ویرایش]- در الجزایر: سلطاننشین توگورت
- در مصر:
- در مراکش، تا سلطان محمد پنجم که عنوانش در ۱۴ اوت ۱۹۵۷ به ملک تغییر کرد (با حفظ عنوان امیرالمؤمنین)
- در سودان:
- سلطاننشین دارفور
- دار المسالیت
- دار قیمر
- سلطاننشین فنج سینار
- کردفان
- در چاد:
شاخ آفریقا
[ویرایش]- سلطنت اجوران
- سلطنت عدل
- سلطاننشین مجرتین
- سلطاننشین اسحاق
- سلطاننشین حبر یونس
- سلطاننشین غلدی
- سلطاننشین عفر
- سلطاننشین حرار
- سلطاننشین هوبیو
- سلطنت ایفات
- سلطاننشین موگادیشو
- سلطاننشین سوا
- سلطاننشین وارسانگالی
- سلطاننشین بیمار
جنوب شرق آفریقا و اقیانوس هند
[ویرایش]- سلطاننشین آنگوچه
- سلطانهای قمر
- سلطاننشین مایوت
- سلطاننشین زانزیبار
- در کنیا:
- در تانگانیکا
غرب و مرکز آفریقا
[ویرایش]- در کامرون:
- در جمهوری آفریقای مرکزی:
- در نیجر
- در نیجریه
جنوب آسیا
[ویرایش]- سلطاننشین بهمنی
- سلطاننشینهای دکن: عمادشاهیان، برید شاهیان، عادلشاهیان، قطبشاهیان و نظامشاهیان
- سلطاننشین دهلی
- شاهی بنگاله
- سلطاننشین گجرات
- سلطاننشین جونپور
- سلطاننشین کاندش
- سلطاننشین مالوا
- سلطاننشین میسور
- سلطاننشین لاکشادویپ و کانور
- سلطاننشین کشمیر
- سلطاننشین مالدیو
شرق و جنوب شرق آسیا
[ویرایش]در اندونزی (هند شرقی هلند سابق):
- در کالیمانتان
- سلطاننشین بانجار
- سلطاننشین برائو
- سلطاننشین بولونگان
- سلطاننشین گونونگ تابور
- سلطاننشین کوبو
- سلطاننشین کویتی کارتنگرا
- سلطاننشین ممپاواه
- سلطاننشین پاسر
- سلطاننشین پونتیاناک
- سلطاننشین سامبالیونگ
- سلطاننشین سامباس
- در سولاوسی
- سلطاننشین بوتون
- سلطاننشین بونه
- سلطاننشین گووا
- سلطاننشین لووو
- سلطاننشین سوپنگ
- سلطاننشین واجو
- در جاوه
- سلطاننشین بانتن
- سلطاننشین سیربون
- سلطاننشین دماک
- سلطاننشین پاجانگ
- پادشاهی سومدانگ لارانگ
- سلطاننشین ماتارام
- سلطاننشین جاکارتا
- در جزیره مادورا: پامکاسان
- در جزایر ملوک
- سلطاننشین ایها
- سلطاننشین هونیموا
- سلطاننشین هواموال
- سلطاننشین تاناه هیتو
- سلطاننشین ترناته
- سلطاننشین تیدوره
- سلطاننشین باکان
- سلطاننشین جیلولو
- سلطاننشین لولودا
- در جزایر سوندای کوچک
- در مجمعالجزایر ریائو: سلطاننشین لینگگا-ریائو
- در سوماترا
در مالزی:
در برونئی:
در چین:
در فیلیپین:
در تایلند:
سلطانهای کنونی
[ویرایش]سلطانهای کشورهای مستقل
سلطان حسن البلقیه سلطان برونئی
سلطان هیثم بن طارق آل سعید سلطان عمان
سلطانها در پادشاهیهای فدرال
سلطان ابراهیم اسماعیل، سلطان جوهور و وابستگیهایش
سلطان صلاحالدین، سلطان کداح
محمد پنجم کلانتان، سلطان کلانتان و وابستگیهایش
السلطان عبدالله رعایهالدین، سلطان پاهانگ
سلطان نزرین شاه، سلطان پراک و وابستگیهایش
سلطان شرفالدین ادریس شاه، سلطان سلانگور
سلطان میزان زینالعابدین، سلطان ترنگانو
سلطان با قدرت در جمهوری
سری سلطان Hamengkubuwono X، سلطان و فرماندار منطقه ویژه یوگیاکارتا در اندونزی
جستارهای وابسته
[ویرایش]- سایر عناوین حکومتی
منابع
[ویرایش]- ↑ James Edward Montgomery (2004). ʻAbbasid Studies: Occasional Papers of the School of ʻAbbasid Studies, Cambridge, 6-10 July 2002. Peeters Publishers. p. 83. ISBN 978-90-429-1433-9.
- ↑ Riad Aziz Kassis (1999). The Book of Proverbs and Arabic Proverbial Works. BRILL. p. 65. ISBN 90-04-11305-3.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)