Dicyclophora persica – Wikipedia, wolna encyklopedia
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj | Dicyclophora | ||
Gatunek | Dicyclophora persica | ||
Nazwa systematyczna | |||
Dicyclophora persica Boissier Ann. Sci. Nat., Bot., sér. 3, 2: 91 (1844)[3] | |||
Synonimy | |||
|
Dicyclophora persica Boiss. – gatunek rośliny z rodziny selerowatych (Apiaceae). Jest jedynym przedstawicielem monotypowego rodzaju Dicyclophora Boiss.[3] Gatunek występuje endemicznie w południowym Iranie, na obszarze południowego Farsu, Buszehru, południowo-wschodniego Chuzestanu, Hormozganu i południowo-zachodniego Beludżystanu[4].
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Jednoroczna roślina zielna o omszonych pędach. Liście podwójnie lub potrójnie pierzastosieczne, jajowato-lancetowate w obrysie. Pokrywy i pokrywki duże, wąsko trójkątne, o białych brzegach. Kwiaty zebrane w baldach złożony. Zewnętrzne szypuły dłuższe od wewnętrznych. Środkowe baldaszki płone, fioletowo-czarne i maczugowate. Zewnętrzne baldaszki z położonym środkowo siedzącym kwiatem obupłciowym, otoczonym przez kilka kwiatów męskich. Kielich nieobecny. Płatki korony białe, zewnętrzne promieniste. Szyjki słupka długie i smukłe, podnoszące się, z zakrzywionymi wierzchołkami, u nasady zgrubiałe, podługowato-stożkowate (stylopodium). Owocami są gęsto omszone, nieco spłaszczone bocznie, gruszkowate rozłupnie, otoczone przez stwardniałe szypułki kwiatów męskich. Rozłupki okrągławe, z niepozornymi żeberkami. Karpofor obecny[5].
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]- Cechy fitochemiczne
- Części naziemne roślin z tego gatunku zawierają olejek eteryczny, składający się z 54 zidentyfikowanych związków chemicznych, w tym 31,5% α-pinenu, 28,7% β-ocymenu i 6,7% p-pymenu. Olejek silnie hamuje wzrost bakterii laseczki siennej, gronkowca złocistego i Staphylococcus epidermidis, a także wykazuje umiarkowane działanie bakteriobójcze wobec paciorkowca kałowego, pałeczki okrężnicy i pałeczki zapalenia płuc. Nie jest skuteczny wobec pałeczki ropy błękitnej[6].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Gatunek z monotypowego rodzaju Dicyclophora Boiss. z plemienia Echinophoreae w podrodzinie Apioideae w rodzinie selerowatych (Apiaceae)[7].
Izotypy gatunku są przechowywane w zielnikach Ogrodu Botanicznego w Genewie, Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu oraz Botanicznego Instytutu im. Komarowa w Petersburgu[8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-10-24] (ang.).
- ↑ a b c Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-08-19]. (ang.).
- ↑ a b K. Javidnia, R. Miri, M. Soltani, A. R. Khosravi. Constituents of the Essential Oil of Dicyclophora persica Boiss. from Iran. „Journal of Essential Oil Research”. 19 (6), s. 543–544, 2007-11. DOI: 10.1080/10412905.2007.9699326.
- ↑ a b G.M. Plunkett: Apiaceae. W: Klaus Kubitzki, Joachim W. Kadereit, Volker Bittrich: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 15: Flowering Plants. Eudicots: Apiales, Gentianales (except Rubiaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 2018, s. 123. DOI: 10.1007/978-3-319-93605-5. ISBN 978-3-319-93605-5. (ang.).
- ↑ Peyman Salehi, Ali Sonboli, Fatemeh Mohammadi. Composition and Antimicrobial Activity of the Essential Oil of Dicyclophora persica Boiss. from Iran. „Zeitschrift für Naturforschung”. 61 c (5-6), s. 315–318, 2006-06-01. DOI: 10.1515/znc-2006.
- ↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2021-08-19]. (ang.).
- ↑ Global Plants. JSTOR. [dostęp 2021-08-19].