Uniwersytet Kalifornijski – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
![]() | |
Dewiza | Fiat lux (Niech się stanie światłość) |
---|---|
Data założenia | 23 marca 1868 |
Państwo | |
Adres | 1111 Franklin Street, Oakland, Kalifornia |
Liczba pracowników • naukowych | 154 900 (2020)[1] |
Liczba studentów | 285 862 (2020)[2] |
Rektor | Michael V. Drake |
Położenie na mapie Kalifornii ![]() | |
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/UC_campuses_and_labs.png/240px-UC_campuses_and_labs.png)
Uniwersytet Kalifornijski, Uniwersytet Kalifornii (ang. University of California, UC) – amerykański uniwersytet publiczny w Oakland w stanie Kalifornia, złożony z dziesięciu uniwersytetów i stanowiący ich zespół. Wraz z zespołem uczelni wchodzących w skład Uniwersytetu Stanu Kalifornia oraz California Community Colleges tworzy trójgałęziowy system publicznego szkolnictwa wyższego w Kalifornii[3]. Pierwszy kampus UC powołano w Oakland aktem z 23 marca 1868[4]. Już w 1873 przeniesiono go do Berkeley[5]. Najmłodszy kampus powstał w 2005 w Merced.
Podział organizacyjny
[edytuj | edytuj kod]Obecnie uniwersytet składa się z 10 samodzielnych kampusów:
Jednostki ogólnouczelniane i międzywydziałowe
[edytuj | edytuj kod]W skład UC wchodzi ponad 100 bibliotek z 34 mln książek, kilkadziesiąt muzeów i archiwów, kilkadziesiąt instytucji kulturalnych wraz z teatrem, kilkanaście ogrodów botanicznych, kilka akwariów, 5 obserwatoriów (w tym teleskopy Kecka na Hawajach) i 2 planetaria, 4 stacje TV, 10 stacji radiowych, ponadto uczelnia dysponuje prasą i wydawnictwem. W 2002 kosztem 30 mln dolarów uruchomiono w Waszyngtonie centrum lobbingowo-edukacyjno-badawcze (UC Washington Center). Centra edukacyjne funkcjonują też w Londynie, Meksyku i Paryżu.
Uniwersytet Kalifornijski ma długą tradycję angażowania się w wiele przedsięwzięć, które są odległe geograficznie lub niezależne organizacyjnie od jego zasadniczych kampusów, na przykład laboratoria krajowe, pięć centrów medycznych (szpitali), programy kontynuowania edukacji, hotele, centra konferencyjne, lotnisko, port morski, instytut sztuki.
Badania naukowe
[edytuj | edytuj kod]Od 1943 uczestniczy w badaniach naukowych w trzech laboratoriach krajowych należących do Departamentu Energii Stanów Zjednoczonych[16]:
- Lawrence Berkeley National Laboratory (LBNL)
- Los Alamos National Laboratory (LANL)
- Lawrence Livermore National Laboratory (LLNL)
Rektorzy
[edytuj | edytuj kod]L. p. | Rektor | Czas sprawowania urzędu | Uwagi |
---|---|---|---|
John LeConte | 1869–1870 | pełniący obowiązki | |
1. | Henry Durant | 1870–1872 | |
2. | Daniel Coit Gilman | 1872–1875 | |
3. | John LeConte | 1876–1881 | |
4. | W. T. Reid | 1881–1885 | |
5. | Edward S. Holden | 1885–1888 | |
6. | Horace Davis | 1880–1890 | |
Martin Kellogg | 1890–1893 | pełniący obowiązki | |
7. | Martin Kellogg | 1893–1899 | |
8. | Benjamin Ide Wheeler | 1899–1919 | |
9. | David Prescott Barrows | 1919–1923 | |
10. | William Wallace Campbell | 1923–1930 | |
11. | Robert Gordon Sproul | 1930–1958 | |
12. | Clark Kerr | 1958–1967 | |
Henry R. Wellman | 1967 | pełniący obowiązki | |
13. | Charles J. Hitch | 1968–1975 | |
14. | David S. Saxon | 1975–1983 | |
15. | David P. Gardner | 1983–1992 | |
16. | J. W. Peltason | 1992–1995 | |
17. | Richard C. Atkinson | 1995–2003 | |
18. | Robert C. Dynes | 2003–2008 | |
19. | Mark G. Yudof | 2008–2013 | |
20. | Janet Napolitano | 2013–2020 | |
21. | Michael V. Drake | od 2020 |
Laureaci Nagrody Nobla
[edytuj | edytuj kod]Do 2021, 68 pracowników naukowych UC zostało nagrodzonych 69 Nagrodami Nobla (Linus Pauling został nagrodzony dwukrotnie – w 1954 i 1962)[18].
L. p. | Laureat | Afiliacja | Rok wyróżnienia | Dziedzina |
---|---|---|---|---|
1. | Harold Urey | UC San Diego | 1934 | chemia |
2. | Ernest Lawrence | UC Berkeley | 1939 | fizyka |
3. | Wendell Meredith Stanley | UC Berkeley | 1946 | chemia |
4. | John Howard Northrop | UC Berkeley | 1946 | chemia |
5. | William Giauque | UC Berkeley | 1949 | chemia |
6. | Glenn T. Seaborg | UC Berkeley | 1951 | chemia |
7. | Edwin McMillan | UC Berkeley | 1951 | chemia |
8. | Linus Pauling | UC San Diego | 1954 | chemia |
9. | Emilio Sergè | UC Berkeley | 1959 | chemia |
10. | Owen Chamberlain | UC Berkeley | 1959 | fizyka |
11. | Willard Libby | UC Los Angeles | 1960 | chemia |
12. | Donald A. Glaser | UC Berkeley | 1960 | fizyka |
13. | Melvin Calvin | UC Berkeley | 1961 | chemia |
14. | Francis Crick | UC San Diego | 1962 | fizjologia lub medycyna |
15. | Linus Pauling | UC San Diego | 1962 | nagroda pokojowa |
16. | Maria Goeppert Mayer | UC San Diego | 1963 | fizyka |
17. | Charles H. Townes | UC Berkeley | 1964 | fizyka |
18. | Julian Schwinger | UC Los Angeles | 1965 | fizyka |
19. | Robert W. Holley | UC San Diego | 1968 | fizjologia lub medycyna |
20. | Luis Walter Alvarez | UC Berkeley | 1968 | fizyka |
21. | Hannes Alfven | UC San Diego | 1970 | fizyka |
22. | John Robert Schrieffer | US Santa Barbara | 1972 | fizyka |
23. | George Emil Palade | UC San Diego | 1974 | fizjologia lub medycyna |
24. | Renato Dulbecco | UC San Diego | 1975 | fizjologia lub medycyna |
25. | Roger Guillemin | UC San Diego | 1977 | fizjologia lub medycyna |
26. | Czesław Miłosz | UC Berkeley | 1980 | literatura |
27. | Gerard Debreu | UC Berkeley | 1983 | ekonomia |
28. | Yuan T. Lee | UC Berkeley | 1986 | chemia |
29. | Donald J. Cram | UC Los Angeles | 1987 | chemia |
30. | Harold E. Varmus | UC San Francisco | 1989 | fizjologia lub medycyna |
31. | J. Michael Bishop | UC San Francisco | 1989 | fizjologia lub medycyna |
32. | Harry Markowitz | UC San Diego | 1990 | ekonomia |
33. | John Harsanyi | UC Berkeley | 1994 | ekonomia |
34. | F. Sherwood Rowland | UC Irvine | 1995 | chemia |
35. | Frederick Reines | UC Irvine | 1995 | fizyka |
36. | Mario J. Molina | UC San Diego | 1995 | chemia |
37. | Paul Crutzen | UC San Diego | 1995 | chemia |
38. | Stanley B. Prusiner | UC San Francisco | 1997 | fizjologia lub medycyna |
39. | Steven Chu | UC Berkeley | 1997 | fizyka |
40. | Paul D. Boyer | UC Los Angeles | 1997 | chemia |
41. | Robert B. Laughlin | UC Livermore Lab | 1998 | fizyka |
42. | Walter Kohn | UC Santa Barbara | 1998 | chemia |
43. | Louis J. Ignarro | UC Los Angeles | 1998 | fizjologia lub medycyna |
44. | Daniel McFadden | UC Berkeley | 2000 | ekonomia |
45. | Herbert Kroemer | UC Santa Barbara | 2000 | fizyka |
46. | Alan J. Heeger | UC Santa Barbara | 2000 | chemia |
47. | George Akerlof | UC Berkeley | 2001 | ekonomia |
48. | Sydney Brenner | UC San Diego | 2002 | fizjologia i medycyna |
49. | Clive Granger | UC San Diego | 2003 | ekonomia |
50. | Robert F. Engle | UC San Diego | 2003 | ekonomia |
51. | Irwin Rose | UC Irvine | 2004 | chemia |
52. | Finn E. Kydland | UC Santa Barbara | 2004 | ekonomia |
53. | David Gross | UC Santa Barbara | 2004 | fizyka |
54. | Richard R. Schrock | UC Riverside | 2005 | chemia |
55. | George Smoot | UC Berkeley | 2006 | fizyka |
56. | Roger Y. Tsien | UC San Diego | 2008 | chemia |
57. | Oliver E. Williamson | UC Berkeley | 2009 | ekonomia |
58. | Elizabeth Blackburn | UC San Francisco | 2009 | fizjologia lub medycyna |
59. | Carol W. Greider | UC Santa Cruz | 2009 | fizjologia lub medycyna |
60. | Saul Perlmutter | UC Berkeley | 2011 | fizyka |
61. | Shinya Yamanaka | UC San Francisco | 2012 | fizjologia lub medycyna |
62. | Lloyd Shapley | UC Los Angeles | 2012 | ekonomia |
63. | Randy Schekman | UC Berkeley | 2013 | fizjologia lub medycyna |
64. | Shuji Nakamura | UC Santa Barbara | 2014 | fizyka |
65. | Eric Betzig | UC Berkeley | 2014 | chemia |
66. | Barry Barish | UC Riverside | 2017 | fizyka |
67. | Reinhard Genzel | UC Berkeley | 2020 | fizyka |
68. | Andrea Ghez | UC Los Angeles | 2020 | fizyka |
69. | Jennifer Doudna | UC Berkeley | 2020 | chemia |
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ The University of California at a glance. University of California – Office of the President. [dostęp 2021-01-19]. (ang.).
- ↑ Fall enrollment at a glance. University of California. [dostęp 2021-01-19]. (ang.).
- ↑ Uniwersytet Kalifornijski, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-01-19] .
- ↑ John Douglass , Sally Thomas , University of California History Digital Archives: Timeline of U.C. History (Print Version) [online], www.lib.berkeley.edu [dostęp 2020-08-24] (ang.).
- ↑ History & discoveries [online], University of California, Berkeley [dostęp 2020-08-24] .
- ↑ a b History & discoveries [online], University of California, Berkeley [dostęp 2020-08-24] .
- ↑ History [online], University of California, Davis, 19 listopada 2015 [dostęp 2021-01-19] (ang.).
- ↑ About Us [online], University of California, Irvine [dostęp 2021-01-19] (ang.).
- ↑ History [online], University of California, Los Angeles [dostęp 2021-01-19] [zarchiwizowane z adresu 2021-01-19] (ang.).
- ↑ History [online], University of California, Merced [dostęp 2021-01-19] (ang.).
- ↑ History [online], University of California, Riverside [dostęp 2021-01-19] (ang.).
- ↑ Campus Timeline [online], University of California, San Diego [dostęp 2021-01-19] (ang.).
- ↑ History of UCSF [online], University of California, San Francisco [dostęp 2021-01-19] (ang.).
- ↑ History of UC Santa Barbara [online], University of California, Santa Barbara [dostęp 2021-01-19] (ang.).
- ↑ About UCSC [online], University of California, Santa Cruz [dostęp 2021-01-19] (ang.).
- ↑ The parts of UC [online], University of California [dostęp 2021-01-19] (ang.).
- ↑ Previous UC presidents [online], University of California – Office of the President [dostęp 2021-01-19] (ang.).
- ↑ Nobel Laureates [online], University of California [dostęp 2021-01-19] (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Archiwum cyfrowe Uniwersytetu Kalifornijskiego
- Witryna internetowa Stowarzyszenia Studentów Uniwersytetu Kalifornijskiego