Amalryk I – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
![]() | |
król Jerozolimy | |
Okres | |
---|---|
Poprzednik | |
Następca | |
Dane biograficzne | |
Dynastia | |
Data urodzenia | |
Data i miejsce śmierci | |
Przyczyna śmierci | |
Ojciec | |
Matka | |
Rodzeństwo | |
Żona | |
Dzieci | z Agnieszką z Courtenay: |
Amalryk I (ur. 1136, zm. 11 lipca 1174 w Jerozolimie) – hrabia Jafy i Aszkelonu, król Jerozolimy (1163-1174).
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/BNF%2C_Mss_fr_68%2C_folio_297v.jpg/240px-BNF%2C_Mss_fr_68%2C_folio_297v.jpg)
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był synem Melisandy i Fulka Andegaweńskiego. Przejął tron po śmierci starszego brata Baldwina III, za panowania którego pełnił funkcję hrabiego Jafy i Aszkelonu. W czasie, gdy Rajmund III przebywał w niewoli muzułmańskiej (1164–1172), sprawował również władzę regenta w hrabstwie Trypolisu.
Około 1158 ożenił się z kuzynką Agnieszką de Courtenay, córką Joscelina II, hrabiego Edessy. Miał z nią troje dzieci:
- Sybillę (ur. 1159 lub 1160), przyszłą królową Jerozolimy,
- Baldwina (ur. 1161), przyszłego króla Jerozolimy,
- Alicję (Alix), zmarłą w dzieciństwie.
Panowanie
[edytuj | edytuj kod]Kiedy w 1163 Amalryk wstąpił na tron, baronowie królestwa i patriarcha Jerozolimy zgodzili się na jego koronację pod warunkiem jego zgody na unieważnienie tego małżeństwa ze względu na zbyt bliski stopień pokrewieństwa i złe prowadzenie się Agnieszki. Amalryk zgodził się, ale zależało mu na przyznaniu jego dzieciom praw do sukcesji, na co Sąd Najwyższy wyraził zgodę. Agnieszka opuściła dwór, otrzymała pensję i zachowała tytuł hrabiny Jafy i Aszkelonu, który nosiła jako żona Amalryka.
Drugą żoną króla została Maria Komnena, córka Jana Komnena Dukasa, księcia Cypru - bratanka Manuela I, cesarza bizantyjskiego. Amalryk poślubił ją w Tyrze, 29 sierpnia 1167 roku. Z Marią miał co najmniej dwoje dzieci:
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/BNF%2C_Mss_fr_68%2C_folio_318v.jpg/240px-BNF%2C_Mss_fr_68%2C_folio_318v.jpg)
Najważniejszym celem Amalryka jako króla jerozolimskiego było podporządkowanie sobie Egiptu. Usiłując wykorzystać chaos panujący na dworze fatymidzkim, Amalryk czterokrotnie wyprawiał się do Egiptu: w 1163, 1164, 1167 i 1168 roku. Nie odniósł jednak żadnych większych sukcesów. Zawarł jedynie krótkotrwały sojusz z egipskim wezyrem Szawarem, który przyrzekł płacić mu trybut oraz zgodził się na pozostawienie w Kairze niewielkiej załogi frankijskiej. Jedynym bardziej trwałym (i z całą pewnością dla Franków niekorzystnym) skutkiem najazdów Amalryka było objęcie władzy nad Nilem przez wasala Nur ad-Dina z Syrii, Szirkuha, a następnie jego bratanka, Saladyna (tego samego, który 20 lat później zdobył Jerozolimę).
W polityce zagranicznej Amalryk opierał się na sojuszu z Bizancjum, przypieczętowanym jego małżeństwem z Marią. Flota cesarza Manuela wspomagała wojska frankijskie w czasie walk w Egipcie, jednak współpraca ta nie była zbyt udana. Zasługą Amalryka są zmiany w prawie Królestwa Jerozolimskiego, które umożliwiły lennikom odwoływanie się przeciw swoim seniorom do Sądu Najwyższego. Zwiększyło to zależność wszystkich wasali od Jerozolimy. W 1174 zmarł Nur ad-Din i Amalryk natychmiast zaczął nieskutecznie oblegać Banias. W drodze powrotnej z Banias, Amalryk zachorował na dyzenterię[1] i pozornie jego lekarzom udało się go wyleczyć, ale już w Jerozolimie dostał wysokiej gorączki. Leżąc kilka dni na łożu śmierci, Amalryk przekazał Nablus swojej żonie Marii i ich córce - Izabeli. Jego następcą na tronie został chory na trąd i niepełnoletni Baldwin IV, który sprowadził na dwór swoją matkę - Agnieszkę de Courtenay.
Wywód przodków
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Amaurydeath-BaldwinIVcrowned.jpg/240px-Amaurydeath-BaldwinIVcrowned.jpg)
4. Fulko IV | ||||||
2. Fulko z Anjou | ||||||
5. Bertrada z Montfort | ||||||
1. Amalryk I | ||||||
6. Baldwin II z Le Bourg | ||||||
3. Melisanda | ||||||
7. Morfia z Meliteny | ||||||
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Stephen O’Shea: Morze Wiary - islam i chrześcijaństwo w świecie śródziemnomorskim doby średniowiecza. Wyd. I. Poznań: Dom Wydawniczy „Rebis”, 2009, s. 183. ISBN 978-83-7510-087-7.