Wojska Obrony Terytorialnej – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Orzeł Wojsk Obrony Terytorialnej | |
Państwo | |
---|---|
Siły zbrojne | |
Nazwa skrócona | WOT |
Data utworzenia | 1 stycznia 2017 |
Proporzec | |
Motto | „Zawsze gotowi, zawsze blisko”[1] |
Liczebność | 35 957 (kwiecień 2023)[2] |
Najwyższe dowództwa | |
Cywilne | |
Wojskowe |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Dow%C3%B3dztwo_Wojsk_Obrony_Terytorialnej_ul._Dymi%C5%84ska_13_Cytadela_Warszawska.jpg/220px-Dow%C3%B3dztwo_Wojsk_Obrony_Terytorialnej_ul._Dymi%C5%84ska_13_Cytadela_Warszawska.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/20220326_Nowi_terytorialsi_z%C5%82o%C5%BCyli_przysi%C4%99g%C4%99_wojskow%C4%85_w_Bia%C5%82ymstoku_008.jpg/220px-20220326_Nowi_terytorialsi_z%C5%82o%C5%BCyli_przysi%C4%99g%C4%99_wojskow%C4%85_w_Bia%C5%82ymstoku_008.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Stiopa-karabinek_Grot_5%2C56.jpg/220px-Stiopa-karabinek_Grot_5%2C56.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Wojsko_Polskie_korzysta_z_wyrzutni_Javelin_i_zestaw%C3%B3w_Piorun.jpg/220px-Wojsko_Polskie_korzysta_z_wyrzutni_Javelin_i_zestaw%C3%B3w_Piorun.jpg)
Wojska Obrony Terytorialnej (WOT, znani też jako Terytorialsi[3][4][5]) – jeden z pięciu rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych, Marynarki Wojennej i Wojsk Specjalnych.
Formowanie i zmiany organizacyjne
[edytuj | edytuj kod]Początek tworzenia systemu obrony terytorialnej w Polsce w obecnej formie rozpoczął się 30 grudnia 2015 od powołania przez ówczesnego ministra obrony narodowej Antoniego Macierewicza pełnomocnika ds. Utworzenia Obrony Terytorialnej, którym został Grzegorz Kwaśniak[6]. Następnym etapem było podpisanie przez Ministra Obrony Narodowej Koncepcji utworzenia obrony terytorialnej, które odbyło się dnia 25 kwietnia 2016 w Liceum Ogólnokształcącym im. Waldemara Milewicza w Warszawie[7].
WOT zostały utworzone 1 stycznia 2017 na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw[8], która została podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudę 20 grudnia 2016[9]. Od 23 kwietnia 2022 działalność WOT reguluje ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, która w momencie wejścia w życie zastąpiła ustawę z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej[10].
29 marca 2017 Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej osiągnęło zdolność do działania oraz formalnie przejęło dowództwo nad trzema pierwszymi brygadami WOT zlokalizowanymi w Białymstoku, Lublinie oraz Rzeszowie[11]. 21 maja 2017 w Białymstoku, Lublinie oraz Rzeszowie odbyły się pierwsze w historii WOT przysięgi wojskowe[12].
Na stworzenie Wojsk Obrony Terytorialnej w 2017 przeznaczono 1 096 908 000 zł[13]. Plany formowania WOT z 2016 zakładały, że liczba żołnierzy obrony terytorialnej ma docelowo osiągnąć 53 tysiące. Względy finansowe spowodowały weryfikację tej liczby, jeszcze w październiku 2018 MON planował na 2019 liczebność WOT na poziomie 31,6 tys. żołnierzy, w tym 27 tys. żołnierzy niezawodowych[14]. Proces budowy formacji pozwolił określić możliwości szkoleniowe WOT na ok. 10 tys. nowych żołnierzy rocznie[15]. Na koniec 2017 liczba żołnierzy wynosiła ponad 7600[13]. W grudniu 2019 roku przekroczono stan 24 tys.[16] a na koniec 2021 32 tys.[17]
Na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej przejęło i kultywuje dziedzictwo tradycji Komendy Głównej Armii Krajowej (1942–1945)[18]. Święto Wojsk Obrony Terytorialnej obchodzone jest 27 września[19]. 1 marca 2024 prezydent Andrzej Duda wręczył sztandar wojskowy Dowództwu Wojsk Obrony Terytorialnej[20].
- Insygnia Dowództwa WOT
- Odznaka pamiątkowa
– awers
(od 2020) - Odznaka pamiątkowa
– rewers
(od 2020) - Odznaka rozpoznawcza na mundur wyjściowy
(2018–19) - Odznaka rozpoznawcza na mundur polowy
(2018–19) - Odznaka rozpoznawcza na mundur wyjściowy
(od 2019) - Odznaka rozpoznawcza na mundur polowy
(od 2019)
Zadania
[edytuj | edytuj kod]Wojska Obrony Terytorialnej przeznaczone są do:
- prowadzenia działań obronnych we współdziałaniu z wojskami operacyjnymi oraz wsparcia elementów układu pozamilitarnego;
- prowadzenia samodzielnych działań niekonwencjonalnych, przeciwdywersyjnych i przeciwdesantowych;
- udziału w zabezpieczeniu przyjęcia i rozwinięcia sojuszniczych sił wzmocnienia w nakazanych rejonach;
- realizacji przedsięwzięć z zakresu: zarządzania kryzysowego, zwalczania klęsk żywiołowych oraz likwidacji ich skutków, ochrony mienia, akcji poszukiwawczo-ratowniczych[8];
- prowadzenie działań informacyjnych[21].
Struktura organizacyjna (2017)
[edytuj | edytuj kod]Stan na rok (2017–2020)
[edytuj | edytuj kod]- Dowództwo i sztab – (Warszawa); (Zegrze)
- Centrum Szkolenia Wojsk Obrony Terytorialnej im. kpt. Eugeniusza Konopackiego w Toruniu
- 1 Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej im. płk Władysława Liniarskiego ps „Mścisław” w Białymstoku[22]
- 2 Lubelska Brygada Obrony Terytorialnej im. mjr Hieronima Dekutowskiego ps. „Zapora” w Lublinie[23]
- 3 Podkarpacka Brygada Obrony Terytorialnej im. płk Łukasza Cieplińskiego w Rzeszowie[24]
- 4 Warmińsko-Mazurska Brygada Obrony Terytorialnej im. kpt Gracjana Klaudiusza Fróga, ps. „Szczerbiec” w Olsztynie[25]
- 5 Mazowiecka Brygada Obrony Terytorialnej im. ppor. Mieczysława Dziemieszkiewicza, ps. „Rój” w Ciechanowie[26]
- 6 Mazowiecka Brygada Obrony Terytorialnej im. rotmistrza Witolda Pileckiego w Radomiu[27]
- 7 Pomorska Brygada Obrony Terytorialnej im. kpt mar. Adama Dedio w Gdańsku[28]
- 8 Kujawsko-Pomorska Brygada Obrony Terytorialnej im. gen. bryg. Elżbiety Zawackiej ps. „Zo” w Bydgoszczy[29][30][31]
- 9 Łódzka Brygada Obrony Terytorialnej im. gen. bryg. Stanisława Sojczyńskiego, ps. „Warszyc” w Łodzi[32][28]
- 10 Świętokrzyska Brygada Obrony Terytorialnej im. mjr Eugeniusza Gedymina Kaszyńskiego, ps. „Nurt” w Kielcach[28]
- 11 Małopolska Brygada Obrony Terytorialnej im. gen. bryg. Leopolda Okulickiego, ps. „Niedźwiadek” w Krakowie
- 12 Wielkopolska Brygada Obrony Terytorialnej im. gen. bryg. Stanisława Taczaka w Poznaniu[33]
- 13 Śląska Brygada Obrony Terytorialnej im. ppłk Tadeusza Puszczyńskiego ps. „Konrad Wawelberg” w Katowicach[34]
- 14 Zachodniopomorska Brygada Obrony Terytorialnej im. ppłk. dypl. Stanisława Jerzego Sędziaka, ps. „Warta” w Szczecinie
- 16 Dolnośląska Brygada Obrony Terytorialnej im. ppłk. Ludwika Marszałka, ps. „Zbroja” we Wrocławiu[35]
Stan na rok 2021
[edytuj | edytuj kod]18 marca 2021 minister Mariusz Błaszczak podczas odprawy w Zegrzu podpisał decyzję, na mocy której do stanu istniejącego dodano trzy nowe brygady OT[36]:
- Dowództwo i sztab – (Zegrze)
24 września 2022 minister Mariusz Błaszczak podpisał w Kolnie decyzję o powołaniu w ramach wojsk obrony terytorialnej Komponentu Obrony Pogranicza. Na początek będzie to dziesięć batalionów żołnierzy w czterech województwach na granicy wschodniej: podlaskim, warmińsko-mazurskim, lubelskim i podkarpackim[37].
Uzbrojenie i sprzęt bojowy
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Żołnierze WOT
[edytuj | edytuj kod]Dowódcy | |
---|---|
Stopień, imię i nazwisko | Okres pełnienia służby |
gen. broni Wiesław Kukuła | (01.01.2017 – 30.12.2022)[38][39] |
cz.p.o. gen. bryg. Maciej Klisz | (01.01.2023 – 06.02.2023)[40] |
gen. dyw. Maciej Klisz | (07.02.2023 – 10.10.2023)[41][42] |
cz.p.o. gen. bryg. Krzysztof Stańczyk[43] | (11.10.2023 – 30.04.2024) |
gen. bryg. Krzysztof Stańczyk | od 30 kwietnia 2024 |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Paulina Glińska , Magdalena Kowalska-Sendek , WOT – misja, struktura, szkolenie [online], polska-zbrojna.pl, 21 maja 2017 [dostęp 2017-06-02] (pol.).
- ↑ Otwarte Dane [online], gov.pl [dostęp 2024-04-26] (pol.).
- ↑ Jak krok po kroku zostać Terytorialsem [online] [dostęp 2023-09-05] .
- ↑ Zarobki w Wojskach Obrony Terytorialnej. Ile pieniędzy dostają Terytorialsi? [online], praca.gazetaprawna.pl, 16 sierpnia 2023 [dostęp 2023-09-04] (pol.).
- ↑ LOS (oprac.), Żołnierze WOT dostaną podwyżki. Na takie zarobki mogą liczyć terytorialsi w 2023 r. [online], www.money.pl, 7 marca 2023 [dostęp 2023-09-04] (pol.).
- ↑ Bartłomiej Misiewicz , Pełnomocnik MON ds. Obrony Terytorialnej Kraju [online], www.mon.gov.pl, 30 grudnia 2016 [dostęp 2017-05-02] (pol.).
- ↑ Koncepcja obrony terytorialnej podpisana [online], www.mon.gov.pl, 25 kwietnia 2016 [dostęp 2017-05-02] (pol.).
- ↑ a b Dz.U. z 2016 r. poz. 2138
- ↑ Druk nr 966 [online], www.sejm.gov.pl [dostęp 2017-05-02] (pol.).
- ↑ Dz.U. z 2022 r. poz. 655
- ↑ Paulina Glińska , Dowództwo WOT gotowe do działania [online], www.polska-zbrojna.pl, 29 marca 2017 [dostęp 2017-05-02] .
- ↑ Pierwsi żołnierze WOT złożyli przysięgę [online], www.mon.gov.pl [dostęp 2017-06-02] (pol.).
- ↑ a b Rafał Lesiecki , WOT po pierwszym roku: 7,6 tys. żołnierzy, wydane 1,1 mld złotych [online], defence24.pl, 9 stycznia 2018 [dostęp 2018-01-12] [zarchiwizowane z adresu 2018-01-12] (pol.).
- ↑ Wojska Obrony Terytorialnej wyhamowują. onet.pl, 2018-12-03. [dostęp 2018-12-03].
- ↑ Komunikat Dowództwa WOT na potrzeby portalu Defence24.pl z 26 lipca 2019 roku.
- ↑ Komunikat Wojsk Obrony Terytorialnej, "Kolejne przysięgi żołnierzy WOT, formacja liczy już ponad 24 tys. żołnierzy" z dnia 9 grudnia 2019 roku. Dostęp [22-12-2019.]
- ↑ Ulotki i plakaty | Teczka prasowa | Biuro prasowe Dowództwa Wojsk Obrony Terytorialnej [online], media.terytorialsi.wp.mil.pl [dostęp 2022-02-10] (pol.).
- ↑ Dziennik Urzędowy MON. 2017-06-29. [dostęp 2017-07-14]. (pol.).
- ↑ Dz.Urz.MON 2018 poz. 110. 2018-08-14. [dostęp 2018-08-14]. (pol.).
- ↑ Prezydent wręczył sztandar Dowództwu Wojsk Obrony Terytorialnej [online], dzieje.pl [dostęp 2024-03-01] (pol.).
- ↑ Struktura i zadania [online], www.mon.gov.pl [dostęp 2017-01-20] (pol.).
- ↑ Dz.U. MON 2017 ↓, poz. 45.
- ↑ Dz.U. MON 2017 ↓, poz. 46.
- ↑ Dz.U. MON 2017 ↓, poz. 47.
- ↑ Dz.U. MON 2018 ↓, poz. 18.
- ↑ Dz.U. MON 2018 ↓, poz. 19.
- ↑ Telewizja Polska S.A , 6 Mazowiecka Brygada OT przenosi się do Radomia [online], warszawa.tvp.pl [dostęp 2021-02-08] (pol.).
- ↑ a b c WOT rozpoczyna trzeci etap budowy formacji [dostęp 2018-01-07]
- ↑ Kontakt - Ministerstwo Obrony Narodowej - Portal gov.pl [online], Ministerstwo Obrony Narodowej [dostęp 2019-09-04] (pol.).
- ↑ Wojewódzki Sztab Wojskowy w Bydgoszczy - Informacje Ogólne [online], wszwbydgoszcz.wp.mil.pl [dostęp 2019-09-04] .
- ↑ Terytorialsi - Wojska Obrony Terytorialnej w Twojej okolicy [online], terytorialsi.wp.mil.pl [dostęp 2019-09-04] .
- ↑ Dz.U. MON 2019 ↓, poz. 32.
- ↑ Dz.Urz.MON 2019 poz. 12. 2019-01-24. [dostęp 2019-01-28]. (pol.).
- ↑ Dziennik Urzędowy Ministerstwa Obrony Narodowej [online], www.dz.urz.mon.gov.pl [dostęp 2019-02-27] .
- ↑ Decyzja Nr 120/MON z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie nadania imienia patrona 16. Dolnośląskiej Brygadzie Obrony Terytorialnej. dz.urz.mon.gov.pl, 25 sierpnia 2020. [dostęp 2020-08-31].
- ↑ Nowe brygady i bataliony WOT [online], media.terytorialsi.wp.mil.pl [dostęp 2021-03-18] (pol.).
- ↑ W wojskach obrony terytorialnej będzie Komponent Obrony Pogranicza
- ↑ M.P. z 2017 r. poz. 233
- ↑ M.P. z 2018 r. poz. 986
- ↑ Gen. Kukuła już nie dowodzi WOT. Znamy następcę. defence24.pl, 2021-08-11. [dostęp 2023-01-05].
- ↑ M.P. z 2023 r. poz. 368
- ↑ M.P. z 2023 r. poz. 1106
- ↑ Mariusz Błaszczak pisze o dalszych zmianach w armii. Pułkownik na czele WOT. rp.pl, 2023-10-11. [dostęp 2023-10-11].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej. Ministerstwo Obrony Narodowej, 2017.
- Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej. Ministerstwo Obrony Narodowej, 2018.
- Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r. poz. 2138).
- Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 655).