Freedom House – Wikipedia, wolna encyklopedia
Freedom House – założona w 1941 przez Wendella Willkiego i Eleanorę Roosevelt amerykańska organizacja, określająca się jako „pozapartyjna organizacja non-profit”, która jest „wyraźnym głosem na rzecz demokracji i wolności na całym świecie”.
Freedom House mówi o sobie, że „wyrażała stanowczy sprzeciw wobec dyktatur w Ameryce Środkowej i Chile, apartheidu w Afryce Południowej, tłumienia praskiej wiosny, radzieckiej inwazji Afganistanu, ludobójstwa w Bośni i Rwandzie i brutalnego gwałcenia praw człowieka na Kubie, w Birmie, Chinach, Iraku. Jest szermierzem obrony praw działaczy demokratycznych, ludzi wierzących, związkowców, dziennikarzy i rzeczników wolnego rynku”.
W latach 40. XX wieku Freedom House popierała plan Marshalla i utworzenie NATO. W latach 50. i 60. była orędownikiem ruchu praw obywatelskich w USA. W latach 80. wspierała ruch „Solidarność” w Polsce i opozycję demokratyczną na Filipinach.
Freedom House deklaruje, że jej „zarząd jednomyślnie podziela pogląd, iż amerykańskie przywództwo na arenie międzynarodowej ma zasadnicze znaczenie dla sprawy praw człowieka i wolności”.
Organizacja
[edytuj | edytuj kod]Prezesem Freedom House od września 2005 r. jest Peter Ackerman. Wcześniej funkcję tę pełnił James Woolsey, były dyrektor CIA. Wiceprezesami zarządu są Stuart Eizenstat i Mark Palmer.
Freedom House jest finansowana przez liczne fundacje. W niektórych latach otrzymywała około 35 proc. funduszy od rządu USA za pośrednictwem Narodowego Funduszu na rzecz Demokracji, Agencji USA na rzecz Rozwoju Międzynarodowego (USAID) i Departamentu Stanu.
Freedom House jest wciąż głównie amerykańską organizacją, chociaż posiada biura na całym świecie; w Stanach Zjednoczonych (Nowy Jork i Waszyngton) oraz m.in. w Europie Środkowo-Wschodniej (Budapeszt, Bukareszt i Warszawa).
Freedom House jest członkiem Międzynarodowej Giełdy Wolności Wypowiedzi (International Freedom of Expression Exchange), wirtualnej sieci organizacji pozarządowych, które monitorują naruszenia wolności wypowiedzi na całym świecie i prowadzą kampanie w obronie dziennikarzy, pisarzy i obrońców praw człowieka.
Raporty
[edytuj | edytuj kod]Freedom House przygotowuje coroczny raport Freedom in the World o stanie demokracji i wolności we wszystkich państwach świata i wybranych terytoriach zależnych i spornych (zobacz raport 2009). Raport jest efektem monitorowania zmian w zakresie respektowania i ochrony przez władze państwowe praw politycznych (swoboda działalności konkurencyjnych partii politycznych (wolne wybory)) i wolności obywatelskich (religijnych, etnicznych, ekonomicznych, językowych, praw kobiet i rodziny, wolności osobistych, wolności prasy, przekonań i stowarzyszeń). Te prawa i swobody są w dużej mierze zaczerpnięte z Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Każdemu państwu przyznawana jest (osobno w dziedzinie praw politycznych i osobno w zakresie wolności obywatelskich) ocena w skali od 1 do 7, gdzie jeden oznacza najwyższy poziom wolności, a siedem najniższy. Średnia ocena państwa z obu tych obszarów (praw politycznych i wolności obywatelskich) określa jego status jako: „Wolny” (od 1,0 do 2,5 pkt), „Częściowo wolny” (od 3,0 do 5,0 pkt) lub „Bez wolności” (od 5,5 do 7,0 pkt). Zobacz: status państw 2009. Raporty są opracowywane od 1972 roku.
Freedom House sporządza również roczne raporty Freedom of the Press o wolności prasy na świecie (raport 2009, mapa wolności prasy), bada przemiany demokratyczne w krajach byłego bloku wschodniego (program Nations in Transit, zobacz: raport 2009), wolność kobiet na Bliskim Wschodzie i jakość rządzenia w krajach objętych przez prezydenta George’a W. Busha milenijnym programem pomocy zagranicy.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/Freedom_in_the_World_2018.svg/550px-Freedom_in_the_World_2018.svg.png)
wolny
częściowo wolny
bez wolności
W raportach Freedom House państwa są zazwyczaj grupowane według kryteriów historycznych i kulturowych, a nie według stricte geograficznych.
Na przykład:
- Państwa Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej są grupowane razem.
- Wywodząca się z okresu zimnej wojny polityczna definicja Europy Zachodniej jest używana również wobec takich krajów, jak Turcja, Grecja i Cypr.
- Europa Wschodnia obejmuje wszystkie kraje będące dawniej częścią Związku Radzieckiego, włączając również te położone w Azji, takie jak Tadżykistan czy Uzbekistan.
Ranking Freedom in the World 2014
[edytuj | edytuj kod]Legenda:
Wskaźnik | Status | ||
---|---|---|---|
Freedom in the World | Wolny | Częściowo wolny | Bez wolności |
Europa Środkowa i Wschodnia oraz były Związek Radziecki
[edytuj | edytuj kod]Państwo | Prawa polityczne | Swobody obywatelskie | Status | Państwo | Prawa polityczne | Swobody obywatelskie | Status | |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | ![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 5 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 6 | 6 | bez wolności | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 7 | 6 | bez wolności | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | ![]() | 6 | 5 | bez wolności | |
![]() | 2 | 2 | wolny | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 1 | 2 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 6 | 6 | bez wolności | |
![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | ![]() | 7 | 7 | bez wolności | |
![]() | 6 | 5 | bez wolności | ![]() | 4 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 5 | 5 | częściowo wolny | ![]() | 7 | 7 | bez wolności | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 2 | wolny | |
![]() | 2 | 2 | wolny | ![]() | 3 | 2 | wolny |
Europa Zachodnia
[edytuj | edytuj kod]Państwo | Prawa polityczne | Swobody obywatelskie | Status | Państwo | Prawa polityczne | Swobody obywatelskie | Status | |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 2 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 2 | 2 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 3 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny |
Ameryki
[edytuj | edytuj kod]Państwo | Prawa polityczne | Swobody obywatelskie | Status | Państwo | Prawa polityczne | Swobody obywatelskie | Status | |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | 2 | 2 | wolny | ![]() | 3 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 2 | 2 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 7 | 6 | bez wolności | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 1 | 2 | wolny | ![]() | 4 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | ![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 2 | 3 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 2 | 3 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | ![]() | 2 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 2 | wolny | ![]() | 2 | 3 | wolny | |
![]() | 2 | 3 | wolny | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 3 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 4 | 5 | częściowo wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 4 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 2 | 3 | wolny | ![]() | 5 | 5 | częściowo wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 2 | 2 | wolny |
Bliski Wschód i Afryka Północna
[edytuj | edytuj kod]Państwo | Prawa polityczne | Swobody obywatelskie | Status | Państwo | Prawa polityczne | Swobody obywatelskie | Status | |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | 6 | 5 | bez wolności | ![]() | 4 | 5 | częściowo wolny | |
![]() | 6 | 5 | bez wolności | ![]() | 6 | 5 | bez wolności | |
![]() | 6 | 6 | bez wolności | ![]() | 6 | 5 | bez wolności | |
![]() | 5 | 6 | bez wolności | ![]() | 7 | 7 | bez wolności | |
![]() | 1 | 2 | wolny | ![]() | 7 | 7 | bez wolności | |
![]() | 6 | 5 | bez wolności | ![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 5 | 5 | częściowo wolny | ![]() | 6 | 5 | bez wolności | |
![]() | 5 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 6 | 6 | bez wolności | |
![]() | 5 | 4 | częściowo wolny |
Afryka Subsaharyjska
[edytuj | edytuj kod]Państwo | Prawa polityczne | Swobody obywatelskie | Status | Państwo | Prawa polityczne | Swobody obywatelskie | Status | |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | 6 | 5 | bez wolności | ![]() | 3 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 2 | 2 | wolny | ![]() | 6 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 3 | 2 | wolny | ![]() | 3 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 5 | 3 | częściowo wolny | ![]() | 5 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 5 | 5 | częściowo wolny | ![]() | 6 | 5 | bez wolności | |
![]() | 6 | 6 | bez wolności | ![]() | 1 | 2 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 4 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 7 | 7 | bez wolności | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 7 | 6 | bez wolności | ![]() | 3 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 3 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 4 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 6 | 5 | bez wolności | ![]() | 6 | 5 | bez wolności | |
![]() | 6 | 6 | bez wolności | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 5 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 6 | 5 | bez wolności | ![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 7 | 7 | bez wolności | ![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 7 | 7 | bez wolności | ![]() | 7 | 7 | bez wolności | |
![]() | 6 | 6 | bez wolności | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 6 | 5 | bez wolności | ![]() | 7 | 7 | bez wolności | |
![]() | 6 | 6 | bez wolności | ![]() | 7 | 5 | bez wolności | |
![]() | 1 | 2 | wolny | ![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 5 | 5 | częściowo wolny | ![]() | 4 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 6 | 5 | bez wolności | ![]() | 6 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 4 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 3 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 2 | 3 | wolny | ![]() | 6 | 5 | bez wolności |
Azja i Pacyfik
[edytuj | edytuj kod]Państwo | Prawa polityczne | Swobody obywatelskie | Status | Państwo | Prawa polityczne | Swobody obywatelskie | Status | |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | 6 | 6 | bez wolności | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 4 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 4 | 3 | wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 3 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 7 | 7 | bez wolności | |
![]() | 6 | 5 | bez wolności | ![]() | 4 | 5 | częściowo wolny | |
![]() | 6 | 5 | bez wolności | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 6 | 5 | bez wolności | ![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 7 | 6 | bez wolności | ![]() | 3 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 3 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 6 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 4 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 2 | 3 | wolny | ![]() | 4 | 3 | częściowo wolny | |
![]() | 2 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 5 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 1 | 2 | wolny | |
![]() | 7 | 6 | bez wolności | ![]() | 4 | 4 | częściowo wolny | |
![]() | 4 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 4 | 4 | częściowo wolny | ![]() | 1 | 1 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 2 | 2 | wolny | |
![]() | 1 | 1 | wolny | ![]() | 7 | 5 | bez wolności | |
![]() | 1 | 2 | wolny |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- wskaźniki wolności
- Wskaźnik wolności gospodarczej
- Wskaźnik wolności prasy
- Human Development Index
- Wskaźnik jakości życia
Inne rankingi międzynarodowe
[edytuj | edytuj kod]- IMD International: Światowy Rocznik Konkurencyjności 2005, ranking 60 gospodarek (państw i regionów)
- Światowe Forum Ekonomiczne: Światowy Raport Konkurencyjności 2006-2007, ranking wzrostu konkurencyjności 104 państw
- A.T. Kearney i Foreign Policy Magazine: Wskaźnik Globalizacji 2005, ranking 62 państw
- Program Rozwoju Narodów Zjednoczonych: Wskaźnik Rozwoju Społecznego 2004, ranking 177 państw
- Save the Children: Sytuacja Matek Świata 2004, ranking 119 państw
- Heritage Foundation i The Wall Street Journal: Wskaźnik Wolności Gospodarczej 2005, ranking 155 państw
- The Economist: Wskaźnik Jakości Życia 2005, ranking 111 państw
- Transparency International: Wskaźnik Percepcji Korupcji 2004, ranking 146 państw
- Reporterzy bez Granic: Wskaźnik Wolności Prasy 2004, ranking 167 państw.