Komenda Rejonu Uzupełnień Wadowice – Wikipedia, wolna encyklopedia
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie | 1918 |
Rozformowanie | 1939 |
Tradycje | |
Rodowód | XX PKU Wadowice XX |
Komendanci | |
Pierwszy | ppłk Antoni Mikucki |
Działania zbrojne | |
kampania wrześniowa | |
Organizacja | |
Dyslokacja | |
Podległość | DOGen. „Kraków” |
Skład | PKU typ II |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/KRU_DOK_V.jpg/240px-KRU_DOK_V.jpg)
Komenda Rejonu Uzupełnień Wadowice (KRU Wadowice) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[2].
Formowanie i zmiany organizacyjne
[edytuj | edytuj kod]27 grudnia 1918 roku kierownik Ministerstwa Spraw Wojskowych ustanowił XX Powiatową Komendę Uzupełnień w Wadowicach obejmującą powiaty: wadowicki, chrzanowski, oświęcimski, żywiecki, bialski i bielski[3][4]. XX PKU znajdowała się na terenie Okręgu Generalnego „Kraków” i podlegała Okręgowej Komendzie Uzupełnień w Krakowie[5].
Komenda, jako władza zaciągowa pierwszej instancji realizowała zadania i wykonywała obowiązki wynikające z Tymczasowej ustawy o powszechnym obowiązku służby wojskowej, która weszła w życie 29 października 1918 roku[6]. Ponadto komenda przejęła zadania dotychczasowych Głównych Urzędów Zaciągu do Wojska Polskiego w zakresie: przyjmowania zgłoszeń ochotników do wojska i agitacji werbunkowej, przyjmowanie podań o przyjęcie do wojska wnoszonych przez oficerów i żołnierzy byłych I, II i III Korpusów Polskich w Rosji oraz armii austriackiej, rosyjskiej i niemieckiej, przyjmowanie podań o przyjęcie do szkół podoficerskich i szkół podchorążych, a także przyjmowanie podań o przyjęcie na kursy żandarmerii[7].
Organami pomocniczymi i wykonawczymi PKU byli oficerowie ewidencyjni. Wspomniani oficerowie realizowali zadania PKU w powierzonym im powiecie. Każdy oficer ewidencyjny miał do pomocy jednego pisarza i jednego szeregowego (ordynansa kancelaryjnego)[7].
27 marca 1919 roku minister spraw wojskowych wyłączył powiat bielski z XX PKU Wadowice i włączył do XVII PKU Cieszyn z wyłączeniem autonomicznej gminy Bielsko (miasto Bielsko), która pozostała w podporządkowaniu XX PKU Wadowice[8].
10 czerwca 1919 roku minister spraw wojskowych dla przeprowadzenia prac związanych z likwidacją PKU Cieszyn oraz dla dalszego prowadzenia zaciągu ochotniczego ustanowił czasowo urząd Oficera Ewidencyjnego w Cieszynie, podległego PKU Wadowice. Na stanowisko oficera ewidencyjnego w Cieszynie został wyznaczony urzędnik ewidencyjny w randze porucznika Krzysztof Lukas[9].
Z dniem 1 czerwca 1922 roku została zlikwidowana gospoda inwalidzka przy PKU Wadowice[10].
W marcu 1930 roku PKU Wadowice nadal podlegała Dowództwu Okręgu Korpusu Nr V i administrowała powiatami: wadowickim, chrzanowskim i oświęcimskim[11]. W grudniu tego roku posiadała skład osobowy typ II[12].
Z dniem 1 kwietnia 1932 roku został zniesiony powiat oświęcimski[13].
1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Wadowice została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Wadowice przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[14], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[15]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU (…) normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[16] .
Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr V, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień nie uległ zmianie i nadal obejmował powiaty: wadowicki i chrzanowski[2].
Obsada personalna
[edytuj | edytuj kod]Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Wadowice, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.
Komendanci | ||
---|---|---|
Stopień, imię i nazwisko | Okres pełnienia funkcji | Kolejne stanowisko służbowe (dalsze losy) |
ppłk Antoni Mikucki | od 27 XII 1918 | |
mjr piech. Józef Ostrowski | 1921[17] | |
ppłk / płk piech. Witold I Olszewski[a] | 1924[18] – II 1927[19] | stan spoczynku z dniem 30 IV 1927 |
ppłk piech. Ludwik Franciszek Trznadel[b] | V 1927[24] – XII 1932[25] | |
ppłk dypl. piech. Witold Stankiewicz | XII 1932[26] – 2 IX 1933[27] | komendant PKU Piotrków |
ppłk piech. Franciszek Józef Sękara[28] (IX 1933[29]) | 1939[30] |
- Obsada personalna XX PKU w Wadowicach 27 grudnia 1918 roku[5]
- komendant – ppłk Antoni Mikucki
- zastępca komendanta – kpt. Aleksander Kurmański
- oficer ewidencyjny w powiecie wadowickim – urzędnik ewidencyjny w randze kapitana Wacław Niejedly
- oficer ewidencyjny w powiecie chrzanowskim – urzędnik ewidencyjny w randze kapitana Emil Jauernik
- oficer ewidencyjny w powiecie oświęcimskim – urzędnik ewidencyjny w randze podporucznika Antoni Hrycykiewicz
- oficer ewidencyjny w powiecie żywieckim – urzędnik ewidencyjny w randze porucznika Władysław Kiciński
- oficer ewidencyjny w powiecie bialskim – urzędnik ewidencyjny w randze porucznika Ignacy Gicała
- oficer ewidencyjny w powiecie bielskim – urzędnik ewidencyjny w randze podporucznika Samuel Weltscher
- I referent
- mjr piech. Erwin Pallas (do IV 1924 → PKU Królewska Huta[33])
- mjr piech. Jan Henryk Służewski (IV 1924[34] – II 1926 → kierownik I referatu)
- II referent – urzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Karol Wojtyła (do II 1926 → kierownik II referatu)
- referent – urzędnik wojsk. X rangi Bolesław Świderski
- referent inwalidzki – urzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Wojciech Drewniak (do II 1926 → referent inwalidzki)
- oficer instrukcyjny
- oficer ewidencyjny na powiat chrzanowski
- oficer ewidencyjny na powiat wadowicki – urzędnik wojskowy XI rangi / por. kanc. Stanisław Grabiec (1 IX 1923[42] – II 1926 → referent)
- oficer ewidencyjny na powiat oświęcimski
- urzędnik wojsk. XI rangi Jan Wójcik (od V 1923[43])
- por. kanc. Tadeusz Krok (V 1924[44] – V 1925[45] → OE Kossów PKU Łuniniec)
- por. kanc. Stanisław Synowiec (od 1 VII 1925[46])
- kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta
- mjr piech. Jan Henryk Służewski (od II 1926)
- mjr adm. (san.) Gustaw Antoni Maliński (IV 1928[50] – VI 1930[51] → p.o. komendanta PKU Brześć)
- kpt. piech. Franciszek Löwy (był w I 1931[52], do X 1933[53] → dyspozycja dowódcy OK V)
- kpt. piech. Jan Kuzara[d] (X 1933[57] – był w VI 1935)
- kierownik II referatu poborowego
- por. kanc. Karol Wojtyła (od II 1926)
- kpt. piech. Bolesław II Kowalski[58] (był w 1932, do VII 1935[59] → dyspozycja dowódcy OK V)
- referent – por. kanc. Stanisław Grabiec (od II 1926)
- referent inwalidzki – por. kanc. Wojciech Drewniak (II 1926 – IV 1929[60][61])
- kierownik I referatu ewidencji – kpt. piech. Kornel Karol Lerch
- kierownik II referatu uzupełnień – kpt. adm. (piech.) Wincenty Kucharczyk
- praktyka poborowa – mjr piech. Stefan Musiałek-Łowicki
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Płk piech. Witold I Olszewski (ur. 30 sierpnia 1874). 3 maja 1926 roku został mianowany pułkownikiem ze starszeństwem z 1 lipca 1925 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów piechoty.
- ↑ Ppłk piech. Ludwik Franciszek Trznadel (ur. 29 września 1886). W październiku 1925 roku został przydzielony z 82 pp do PKU Miechów na stanowisko I referenta[20]. W lutym 1926 roku został zatwierdzony na stanowisku kierownika I referatu administracji rezerw i zastępcy komendanta PKU Miechów. 12 kwietnia 1927 roku został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z 1 stycznia 1927 roku i 12. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W następnym miesiącu został przydzielony do PKU Wadowice na stanowisko komendanta. W marcu 1930 roku ogłoszono jego przeniesienie do PKU Sosnowiec na stanowisko komendanta[21]. W czerwcu tego roku zarządzenie o przeniesieniu zostało anulowane[22]. W grudniu 1932 roku został zwolniony ze stanowiska komendanta, a z dniem 31 marca 1933 roku przeniesiony w stan spoczynku[23].
- ↑ Filip Karmański w 1939 roku w dalszym ciągu pełnił służbę w 12 pp na stanowisku oficera mobilizacyjnego[36]. W czasie kampanii wrześniowej dostał się do niemieckiej niewoli. Zmarł 17 czerwca 1943 roku w Oflagu VI B Dössel.
- ↑ Jan Kuzara (ur. 4 marca 1890) do Wojska Polskiego został przyjęty z byłej armii austro-węgierskiej. Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 w korpusie oficerów piechoty. Do lutego 1927 pełnił służbę w PKU Modlin na stanowisku kierownika II referatu poborowego, a następnie referenta w Wydziale Poborowym Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych[54]. W 1932 służył w Departamencie Uzupełnień MSWojsk.[55] W październiku 1933 został przeniesiony do PKU Wadowice na stanowisko kierownika I referatu administracji rezerw i zastępcy komendanta. W 1938, jako oficer stanu spoczynku został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi. Był wówczas w korpusie oficerów administracji, grupa administracyjna[56].
- ↑ Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939 roku, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939 roku[62].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 36.
- ↑ a b Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 14 z 30 grudnia 1918 roku, poz. 444.
- ↑ Szandrocho 2011 ↓, s. 48.
- ↑ a b Dz. Rozk. Wojsk. Nr 14 z 30 grudnia 1918 roku, poz. 445.
- ↑ Dz.U. z 1918 r. nr 13, poz. 28.
- ↑ a b Dz. Rozp. MSWojsk. Nr 7 z 30 listopada 1918 roku, s. 144.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 36 z 1 kwietnia 1919 roku, poz. 1167.
- ↑ Dz. Rozk. Wojsk. Nr 68 z 21 czerwca 1919 roku, poz. 2206.
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 6 czerwca 1922 roku, poz. 346.
- ↑ Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
- ↑ Dz.U. z 1932 r. nr 1, poz. 3.
- ↑ Jarno 2001 ↓, s. 173.
- ↑ Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
- ↑ Historia WKU Suwałki ↓.
- ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 54.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 12 z 12 lutego 1924 roku, s. 59, został zatwierdzony na stanowisku komendanta, do tego czasu pełnił obowiązki komendanta PKU.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927 roku, s. 38, 44.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 105 z 14 października 1925 roku, s. 565.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 103.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 237.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 20 maja 1933 roku, s. 121.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 maja 1927 roku, s. 148.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 406.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 413.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 139.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 23, sprostowano imiona z „Franciszek” na „Franciszek Józef”.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 28 września 1933 roku, s. 193.
- ↑ a b Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 859.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1481, 1556, 1568, 1570.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1285, 1351.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 37 z 12 kwietnia 1924 roku, s. 210.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 38 z 17 kwietnia 1924 roku, s. 217.
- ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 29 kwietnia 1924 roku, s. 244.
- ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 561.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 11 marca 1926 roku. Dodatek „Obsada personalna przysposobienia wojskowego”, s. 9.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 44 z 18 listopada 1922 roku, s. 834.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 103 z 2 października 1924 roku, s. 566.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 134 z 24 grudnia 1924 roku, s. 757.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 11 stycznia 1926 roku, s. 3.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 57 z 30 sierpnia 1923 roku, s. 539.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 30 z 19 maja 1923 roku, s. 281.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 52 z 29 maja 1924 roku, s. 303.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 50 z 3 maja 1925 roku, s. 242.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 65 z 18 czerwca 1925 roku, s. 329.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 13.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 525.
- ↑ Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 11, 47, 59.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 163.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 214.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 31.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 5, 31.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 lutego 1927 roku, s. 65.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 51, 441.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 51.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 28 września 1933 roku, s. 195.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 12 marca 1934 roku, s. 91, sprostowano datę urodzenia z „10 grudnia 1893” na „22 grudnia 1893”.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 91.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 114, zwolniony z zajmowanego stanowiska z równoczesnym przydziałem do dyspozycji Ministra Pracy i Opieki Społecznej, do dnia 31 marca 1930 roku.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 18 czerwca 1930 roku, s. 226, por. kanc. Wojciech Drewniak z dniem 30 czerwca 1930 roku został przeniesiony w stan spoczynku.
- ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2018-03-22].
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty. 5 czerwca 1935. Warszawa: Dep. Piech. MSWojsk., 1935.
- Karol Firich, Stanisław Krzysik, Tadeusz Kutrzeba, Stanisław Müller, Józef Wiatr: Almanach oficerski na rok 1923/24 zeszyt 2, dział III. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1923.
- Witold Jarno: Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918–1939. Łódź: Wydawnictwo „Ibidem”, 2001. ISBN 83-88679-10-4.
- Jarosław Kowalewski: Historia Wojskowej Komendy Uzupełnień w Suwałkach. Wojskowa Komenda Uzupełnień w Suwałkach. [dostęp 2019-05-18].
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
- Robert Szandrocho: 90 lat terenowych organów administracji wojskowej w Polsce. Wrocław: Wrocławskie Wydawnictwo Naukowe Atla 2, 2011. ISBN 978-83-60732-61-8.