Liroy – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Imię i nazwisko | Piotr Krzysztof Liroy-Marzec |
---|---|
Pseudonim | Liroy, L, Grand Papa Rapa, Szakal, Scyzoryk, PM Cool Lee |
Data i miejsce urodzenia | 12 lipca 1971 |
Gatunki | |
Zawód | |
Wydawnictwo | BMG Ariola Poland, Def Entertainment |
Powiązania | |
![]() | |
Strona internetowa |
Liroy, właśc. Piotr Krzysztof Liroy-Marzec[1] (ur. 12 lipca 1971 w Busku-Zdroju[2] jako Piotr Krzysztof Marzec[3]) – polski raper, producent muzyczny, przedsiębiorca i polityk. Członek sekcji muzyki rozrywkowej Akademii Fonograficznej ZPAV[4], poseł na Sejm VIII kadencji.
Za sprawą wydanej w 1995 płyty Alboom, sprzedanej w nakładzie przekraczającym 500 tysięcy egzemplarzy, osiągnął największy sukces komercyjny w historii polskiego hip-hopu[5]. Liroy sprzedał ponad milion egzemplarzy swoich płyt, według stanu na 2020 najwięcej spośród polskich raperów[6]. Występował również jako L, Scyzoryk, Szaka-L, 041, Kingpin, Grand Papa Rapa czy P.M. Cool Lee.
Kilkukrotny laureat nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyk. Współpracował z wykonawcami, takimi jak Ice-T, Wzgórze Ya-Pa 3, Mieczysław Szcześniak, Art of Beatbox, Borixon[7], Lionel Richie, Katarzyna Skrzynecka, Kayah czy Michał Urbaniak.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Kariera muzyczna i rozrywkowa
[edytuj | edytuj kod]Wychowywał się na kieleckim osiedlu Sady. W 1992 ukończył Technikum Budowlane[8]. Pod koniec lat 80. występował jako DJ w klubach i dyskotekach, realizował również wówczas nagrania demonstracyjne. W 1991 wyjechał do Francji, gdzie założył zespół Leeroy & The Western Posse, z którym występował również w Niemczech. Po powrocie do Polski w 1992 nagrał pierwsze utwory jako P.M. Cool Lee, które ukazały się na wydawnictwie East On Da Mic[5]. Płyta nie uzyskała zainteresowania ze strony publiczności i krytyków muzycznych, jednakże muzyk promował ją podczas lokalnych koncertów. Wkrótce potem podjął współpracę z kielecką grupą hip-hopową Wzgórze Ya-Pa 3. W celu rozwinięcia kariery wraz z rodziną przeprowadził się następnie do Gdyni.
Działalność Piotra Marca wzbudziła zainteresowanie wytwórni muzycznej BMG Ariola Poland, z którą w październiku 1994 podpisał kontrakt[5]. 22 maja 1995 ukazał się pierwszy singel sygnowany pseudonimem Liroy zatytułowany „Scyzoryk”[9]. Tytułowy utwór cieszył się dużą popularnością za sprawą intensywnej promocji ze strony wytwórni[9]. Do kompozycji zrealizowany został również teledysk. Kolejnym sukcesem okazał się utwór „Scoobiedoo Ya”. W lipcu Liroy wystąpił na festiwalu Marlboro Rock-In w Sopocie, poprzedzając koncert amerykańskiego rapera Ice-T. Miesiąc później ukazała się płyta pt. Alboom, która osiągnęła największy sukces w historii polskiego hip-hopu, sprzedając się w nakładzie ponad 500 tys. egzemplarzy[9]. Miesiąc po premierze wydawnictwo uzyskało status złotej płyty[10]. Sukces Liroya przyniósł zainteresowanie ze strony krajowych mediów.
W ramach promocji odbył trasę koncertową w Polsce. Nawiązał współpracę z zagranicznymi wykonawcami, realizując utwory w Nowym Jorku i Londynie. Założył wytwórnię muzyczną Def Noizz Records i rozpoczął pracę nad kolejnym albumem. Również w 1995 został laureatem nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategoriach „album roku – muzyka taneczna” oraz „album roku – muzyka alternatywna”[11]. W 1996 pochodzące z debiutanckiej płyty piosenki „Scoobidoo-Ya” i „Scyzoryk” zostały wykorzystane w filmie Pawła Łozińskiego pt. Kratka[12]. Następnie w listopadzie ukazał się pierwszy minialbum Liroya pt. Bafangoo! część 1, który uzyskał status złotej płyty[9]. W kompozycjach zostały wykorzystane m.in. sample pochodzące z filmu Psy 2. Ostatnia krew. Wydawnictwo raper promował podczas koncertów w Polsce czy w Stanach Zjednoczonych, gdzie zagrał w nowojorskim klubie CBGB. Promujący płytę singel „...I co dalej?!” cieszył się popularnością, jednakże nie przyczynił się do sprzedaży na poziomie poprzedniego wydawnictwa.
Na początku 1997 skomponował muzykę na potrzeby spektaklu Teatru Telewizji Kariera Arturo Ui w reżyserii Piotra Szulkina[9]. W czerwcu wydał album pt. L, który zawierał m.in. utwór „Mano a mano”, wykorzystywany przez boksera Przemysława Saletę przed walkami[9]. Gościnnie na płycie wystąpił Tomasz Lipnicki, znany z występów w grupie Illusion. Wydawnictwo promowała kompozycja „Skaczcie do góry”, do której został realizowany teledysk[9], którego scenografia została nagrodzona na Festiwalu Polskich Wideoklipów Yach Film. W 1998 otrzymał Fryderyka w kategorii „najlepszy album rap i hip-hop”[13]. W 1998 wraz z wokalistą Perfectu Grzegorzem Markowskim nagrał przeznaczoną dla serialu Ekstradycja 3 kompozycję „Twoje Miasto”[12] z muzyką Janusza Stokłosy.
W sierpniu 1999 wydał album pt. Dzień Szaka-L’a (Bafangoo, część 2.), który sprzedał się w nakładzie 200 tys. egzemplarzy[9] oraz zapewnił Liroyowi Fryderyka w kategorii „album roku rap / hip-hop”[14]. W 1999 utwór rapera znalazł się na składance Jedna rasa – ludzka rasa: Muzyka przeciwko rasizmowi II, sygnowanej przez Stowarzyszenie „Nigdy Więcej”[15]. We wrześniu 2000 do sprzedaży trafia kompilacja 10, zawierająca utwory pochodzące z poprzednich albumów Liroya oraz nową kompozycję „L2K”, do której został realizowany teledysk w reżyserii Bo Martina[9][16]. W październiku 2001 ukazała się kolejna płyta Liroya pt. Bestseller[9][17]. W nagraniach wzięli udział między innymi Ice-T, DJ Tomekk, Kayah, Mieczysław Szcześniak i Mika Urbaniak[9]. Płytę promował singel „Hello – czy ty czujesz to?” z udziałem Lionela Richiego oraz samplami z utworu „Hello”.
W 2004, w ramach powołanej przez siebie fundacji Liroy Bank, otworzył w Kielcach ośrodek dla młodzieży Kielecka Szkoła Jazdy[17]. W 2006 powołał własne przedsiębiorstwo DEF Entertainment Sp. z o.o, 27 listopada wydał album pt. L Niño vol. 1, a 21 grudnia 2007 ukazała się kompilacja jego przebojów pt. Grandpaparapa (Powrót króla). Również w 2007 założył firmę odzieżową Def Life[18]. Współpracował z zespołem Tuff Enuff, w wyniku której powstał utwór „SecretService75 feat. Liroy” jako gitarowa wersja utworu Liroya „Ta noc jest za krótka”.
W grudniu 2008 opublikował premierowo singel „Cicha noc? cz. 1”, promujący jego kolejny album pt. Nie dla dzieci. Drugi singel „Co w trawie piszczy (Ganja Boogie)” został opublikowany w maju 2009, w utworze gościnnie wystąpiła formacja Wzgórze Ya-Pa 3. Następnie odbyła się premiera utworu „Wariatka z miasta Wariatkowa”, która promowała film Wojna polsko-ruska w reżyserii Xawerego Żuławskiego[12]. W 2010 zasiadł w jury polskich eliminacji do mistrzostw Dancehall Queen & King[19]. Płyta Nie dla dzieci ostatecznie nigdy nie została wydana. Jeden z promujących utworów, „Cicha noc? cz. 1”, trafił na album Art of Beatbox – ARTcore, który ukazał się w kwietniu 2011. 3 października wydał utwór „Kampania”, który nagrał z gościnnym udziałem Metrowego, Skorupa i Rufijoka[20], do którego powstał teledysk. Utwór był zapowiedzią solowego albumu rapera pt. Przerwa, którego planowana premiera miała odbyć się w listopadzie. Ostatecznie także ta płyta nie została wydana.
W 2013 ukazała się jego autobiograficzna książka zatytułowana AutobiogRAPia. Vol. 1[21]. Na początku marca 2015 oświadczył na Facebooku, że nie jest w stanie pogodzić życia prywatnego z zawodowym, zapowiadając tym samym zakończenie kariery muzycznej[22].
Działalność społeczna i polityczna
[edytuj | edytuj kod]Przed wyborami parlamentarnymi w 2011 nawiązał współpracę z Januszem Palikotem, który zagrał w teledysku do jego utworu „Kampania”, nawołującym do legalizacji marihuany w Polsce[23]. W 2013 zorganizował kampanię „Posadź Krzak”, mającą zachęcić Polaków do uprawy konopi na szeroką skalę i pokazać możliwości wykorzystania tej rośliny[24][25]. W 2014 wziął udział w kampanii „1% dla fundacji Instytut Spraw Obywatelskich INSPRO”, występując w serii spotów tej organizacji[26].
W wyborach parlamentarnych w 2015 kandydował z pierwszego miejsca listy komitetu Kukiz’15 w okręgu świętokrzyskim. Otrzymał 22 614 głosów, uzyskując mandat posła VIII kadencji[27]. Został członkiem Komisji Kultury i Środków Przekazu oraz Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, a także przewodniczącym Parlamentarnego Zespołu ds. marihuany medycznej[8]. W maju 2016 zrezygnował z członkostwa w stowarzyszeniu Kukiz’15, pozostając w klubie poselskim tego ugrupowania[28]. W lutym 2017 powołał Stowarzyszenie „Skuteczni”, w którym objął funkcję prezesa[29]. W czerwcu tego samego roku został wykluczony z klubu poselskiego Kukiz’15[30].
Jest związany z ruchem antyszczepionkowym. W 2016 dołączył do Parlamentarnego Zespołu ds. Bezpieczeństwa Programu Szczepień Ochronnych Dzieci i Dorosłych[31].
W wyborach samorządowych w 2018 wystartował na stanowisko prezydenta Kielc z poparciem partii KORWiN (Wolność) oraz stowarzyszenia Skuteczni[32] (z ramienia powołanego przez KORWiN KWW Wolność w Samorządzie). W pierwszej turze głosowania zajął trzecie miejsce wśród siedmiu kandydatów z wynikiem 16% głosów[33]. W listopadzie wraz z posłami Wolności powołał koło poselskie Wolność i Skuteczni[34], zostając jego przewodniczącym (do czasu przekształcenia go w marcu 2019 w KP Konfederacja). Przystąpił także wraz ze Skutecznymi (zarejestrowanymi 15 kwietnia 2019 jako partia Skuteczni Piotra Liroya-Marca) do Konfederacji KORWiN Braun Liroy Narodowcy, powołanej na wybory do Parlamentu Europejskiego w 2019[35], w których otwierał jej listę w okręgu wielkopolskim (formacja nie uzyskała mandatów)[36]. W czerwcu 2019 ogłosił wraz z Markiem Jakubiakiem budowę partii pod nazwą Federacja Jakubiak-Liroy (do czego ostatecznie nie doszło) i opuszczenie Konfederacji[37]. W sierpniu 2019 dołączył do nowo powstałego koła poselskiego Przywrócić Prawo[38]. W wyborach parlamentarnych w tym samym roku bezskutecznie kandydował do Sejmu, otwierając kielecką listę Skutecznych (jedną z pięciu zarejestrowanych przez to ugrupowanie) i uzyskując 7393 głosy[39]. W wyborach samorządowych w 2024 wystartował do sejmiku pomorskiego z ramienia KW Samorządne Pomorze[40] (współpracującego z Ogólnopolską Koalicją Samorządową).
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Wychowywał się w rodzinie, w której ojciec stosował przemoc wobec domowników[41][42]. W 2015 w wywiadzie telewizyjnym przyznał, że przez pewien czas w młodości zajmował się na swoim osiedlu drobnymi kradzieżami, jednak nie chciał prowadzić takiego życia[42].
Zawarł w 2012 związek małżeński z Joanną; małżonkowie rozstali się w 2022[43]. Ojciec czwórki dzieci[44]. W 2024 jego drugą żoną została Dorota[45].
Wyniki wyborcze
[edytuj | edytuj kod]Wybory | Komitet wyborczy | Organ | Okręg | Wynik | |
---|---|---|---|---|---|
2015 | KWW Kukiz’15 | Sejm VIII kadencji | nr 33 | 22 614 (4,82%)![]() | |
2018 | KWW Wolność w Samorządzie | Prezydent Miasta Kielce | – | 14 016 (16,02%)![]() | |
2019 | KWW Konfederacja KORWiN Braun Liroy Narodowcy | Parlament Europejski IX kadencji | nr 7 | 40 049 (3,34%)![]() | |
2019 | KW Skuteczni Piotra Liroya-Marca | Sejm IX kadencji | nr 33 | 7393 (1,30%)![]() | |
2024 | KW Samorządne Pomorze | Sejmik Województwa Pomorskiego | nr 3 | 3164 (1,78%)![]() |
Dyskografia
[edytuj | edytuj kod]- Albumy
Rok | Album | Pozycja na liście | Sprzedaż | Certyfikat |
---|---|---|---|---|
POL | ||||
1992 | East On Da Mic (jako P.M. Cool Lee) | – | ||
1995 | Alboom
| 16[46] |
|
|
1996 | Bafangoo! część 1 (EP)
| – |
|
|
1997 | L
| – |
|
|
1999 | Dzień Szaka-L’a (Bafangoo, część 2.)
| – |
|
|
2001 | Bestseller
| 6[51] |
|
|
2006 | L Niño vol. 1
| 46[54] |
| |
„–” oznacza, że album nie był notowany na danej liście. |
- Kompilacje
Rok | Album | Pozycja na liście |
---|---|---|
POL | ||
2000 | 10
| 44[56] |
2007 | Grandpaparapa (Powrót króla)
| – |
„–” oznacza, że album nie był notowany na danej liście. |
- Single
Rok | Tytuł | Pozycja na liście | Album | |||
---|---|---|---|---|---|---|
SLiP [57] | LP3 [58] | 30 ton [59] | PiK [60][61][62][63] | |||
1995 | „Scyzoryk” (oraz Wzgórze Ya-Pa 3)[64] | – | – | 29 | – | Alboom |
1996 | „...I co dalej?!”[65] | – | – | 15 | – | Bafangoo! część 1 |
1997 | „Dawno, dawno temu...”[66] | 2 | – | – | – | L |
„Skaczcie do góry”[67] | 29 | – | 18 | 14 | ||
1998 | „Moja autobiografia”[68] | 6 | 32 | 1 | – | Dzień Szaka-L’a (Bafangoo, część 2.) |
1999 | „Kiedy jesteś na dnie”[69] | 42 | – | 31 | – | |
„Impreza” (oraz Yaro, Onil, George, Zoya)[70] | 6 | 32 | 4 | 1 | ||
2000 | „HaHa – że jak?”[71] | – | – | – | – | |
„L2K”[72] | – | – | – | – | 10 | |
2001 | „Hello – Czy Ty czujesz to?” (oraz Lionel Richie)[73] | 6 | – | 6 | 11 | Bestseller |
2002 | „...a jebać mi się chce!”[74] | – | – | – | – | |
2006 | „Kiedyś przyjdzie taki dzień”[75] | – | – | – | – | L Niño vol. 1 |
Katarzyna Skrzynecka – „W sieci kłamstw” (oraz Liroy)[76] | – | – | – | – | Koa | |
2008 | „Cicha noc? cz. 1” | – | – | – | – | Nie dla dzieci |
2009 | „Co w trawie piszczy (Ganja Boogie)” (oraz Wzgórze Ya-Pa 3) | – | – | – | – | |
„Wariatka z miasta Wariatkowa” | – | – | – | – | ||
2011 | „Kampania” (oraz Metrowy, Skorup, Rufijok)[20] | – | – | – | – | Przerwa |
„–” oznacza, że singel nie był notowany na danej liście. |
- Pozostałe notowane utwory
Rok | Tytuł | Pozycja na liście | Album | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
SLiP [57] | PiK [60] | ||||||||||||||||||
1995 | „Scobiedoo Ya'” | 2 | – | Alboom | |||||||||||||||
1996 | „Bafanq!” | 33 | – | Bafangoo! część 1 | |||||||||||||||
1997 | „Chcesz opowiem ci bajeczkę” | 14 | 6 | L | |||||||||||||||
2002 | „World Is a Ghetto” (oraz Ice-T) | – | 25 | Bestseller | |||||||||||||||
„–” oznacza, że singel nie był notowany na danej liście. |
- Inne
Rok | Album | Utwór | Źródło |
---|---|---|---|
1999 | Jedna rasa – ludzka rasa: Muzyka przeciwko rasizmowi II (kompilacja) | Liroy – „Artur – Epilog” | [77] |
Janusz Stokłosa – Ekstradycja 3 (ścieżka dźwiękowa) | Liroy, Grzegorz Markowski – „Twoje miasto” | [12] | |
2000 | Chłopaki nie płaczą (ścieżka dźwiękowa) | Liroy – „Zaskakująca zmiana sytuacji” | [12][78] |
Kukiz i Piersi – Pieśni Ojczyźniane | gościnnie rap w utworze „Policja” | [79] | |
2004 | Monika Brodka – Album | gościnnie rap w utworze „Cosmo” | [80] |
2005 | Art of Beatbox – ARTcore.EP | gościnnie rap w utworze „Intro (L-Niño vol. 1)” | [81] |
Katarzyna Skrzynecka – Koa | gościnnie rap w utworze „W sieci kłamstw” | [76] | |
Road Hip Hop 2005 (kompilacja) | Liroy, WYP 3 – „My robimy to tak!” | [82] | |
2006 | Mieczysław Szcześniak – Zwykły cud | gościnnie rap w utworze „Ciemność oślepia (cel-a)” | [83] |
Ewa Sonnet – Nielegalna | remiks utworu „Nie zatrzymasz mnie” | [84] | |
Borixon – Zacieram ręce dzieciak | gościnnie rap w utworze „Napiłbym się z Tobą wódki dziś” | [85] | |
2009 | Rap Propaganja Vol.2 – Diss Na Rząd (kompilacja) | Liroy, WYP 3 – „Co w trawie piszczy” | [86] |
2010 | Buczer – Podejrzany o rap: Mixtape vol. 2 | gościnnie rap w utworze „Nie wkurwiaj mnie” | [87] |
2011 | Art of Beatbox – ARTcore | gościnnie rap w utworze „Cicha noc? cz. 1” | [88] |
2013 | Zawodnik, Kesz i ToudDogg – Bękarty Rap Gry | gościnnie rap w utworze „SWUWD” | [89] |
Wojtas – 23 | gościnnie rap w utworze „OlDirtyDancing” | [90] | |
2018 | Zipera – Meritum | gościnnie rap w utworze „Polaryzacja” | [91] |
Teledyski
[edytuj | edytuj kod]Rok | Tytuł | Album | Źródło |
---|---|---|---|
1995 | „Scyzoryk” (oraz Wzgórze Ya-Pa 3) | Alboom | |
„Scoobiedoo Ya” | |||
„Korrba” | |||
1996 | „...I co dalej?!” | Bafangoo! część 1 | |
1997 | „Skaczcie do góry” | L | |
„Impreza” (oraz Yaro, Onil, George, Zoya) | Dzień Szaka-L’a (Bafangoo, część 2.) | ||
2000 | „L2K” | 10 | [16] |
2001 | „Hello – Czy Ty czujesz to?” (oraz Lionel Richie) | – | [92] |
2002 | „World Is a Ghetto” (oraz Ice-T) | Bestseller | [93] |
2004 | „Kiedyś przyjdzie taki dzień” | L Niño vol. 1 | |
2005 | „My robimy to tak” (oraz Wzgórze Ya-Pa 3) | ||
2007 | „Ta noc jest za krótka na sen” (oraz Radoskór) | [94] | |
2009 | „Wariatka z miasta Wariatkowa” | Nie dla dzieci / Wojna polsko-ruska (ścieżka dźwiękowa) | [95] |
2011 | „Kampania” (oraz Metrowy, Skorup, Rufijok) | Przerwa | |
Gościnnie | |||
2009 | Art of Beatbox – „Cicha noc? cz. 1” (oraz Liroy) | ARTcore | [96] |
2021 | Belmondawg – „Kto by pomyślał?” (oraz Liroy) | – | [97] |
2021 | Dizkret, schafter, VNM – „Co u Ciebie?” (oraz Liroy) | De Nekst Best Mixtape 2 | [98] |
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]Tytuł | Rok | Uwagi | Źródło |
---|---|---|---|
Kielce – Czyli Polski Bronx[a] | 1995 | film dokumentalny, jako on sam | [99] |
Bajland | 2000 | film fabularny, jako psychiatra | [12] |
Miss mokrego podkoszulka | 2002 | film fabularny, jako aresztant | |
Niania | 2006 | serial telewizyjny, odc. 24, jako hydraulik/gwiazda |
Nagrody i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]Rok | Kategoria | Nagroda | Uwagi | Źródło |
---|---|---|---|---|
1995 | Wokalista roku | Fryderyk | Nominacja | [11] |
Album roku – muzyka taneczna (Alboom) | Laur | |||
Album roku – muzyka alternatywna (Alboom) | Laur | |||
1997 | Album roku – rap & hip-hop (L) | Laur | [13] | |
1999 | Album roku – rap / hip-hop (Dzień Szaka-L’a (Bafangoo, część 2.)) | Laur | [14] | |
2001 | Scenariusz („L2K”) | Yach Film | Nominacja | [100] |
Kreacja Aktorska Wykonawcy Utworu Muzycznego („L2K”) | Nominacja | |||
Grand Prix („L2K”) | Nominacja | |||
Album roku – hip-hop (Bestseller) | Fryderyk | Nominacja | [101] | |
2002 | Reżyseria („Hello, czy ty czujesz to?”) | Yach Film | Nominacja | [102] |
Kreacja aktorska wykonawcy utworu muzycznego („Hello, czy ty czujesz to?”) | Nominacja | |||
Wideoklipy reprezentujące Polskę w 2. Konkursie Krajów Skandynawskich i Nadbałtyckich „Bursztynowe Oko” („Hello, czy ty czujesz to?”) | Nominacja |
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Film wyprodukowany w 1995. Oficjalna premiera filmu, powstałego dla Telewizji Polskiej, nigdy się nie odbyła. Projekt został odrzucony ze względu na liczne wulgaryzmy. W 2011 produkcja, po wcześniejszym dopracowaniu technicznym przez Marka Lamprechta, została upubliczniona w Internecie bez wiedzy jej autorów.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Raper Liroy zmienił nazwisko. onet.pl, 22 września 2015. [dostęp 2019-01-20].
- ↑ Leszek Gnoiński, Jan Skaradziński: Encyklopedia Polskiego Rocka. Warszawa: Świat Książki, 1997, s. 274. ISBN 83-7129-570-7.
- ↑ Dominika Węcławek, Marcin Flint, Tomasz Kleyff, Andrzej Cała, Kamil Jaczyński: Antologia Polskiego Rapu. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2014, s. 343. ISBN 978-83-7982-041-2.
- ↑ Członkowie Rad Akademii poszczególnych sekcji. zpav.pl. [dostęp 2010-10-03].
- ↑ a b c d Radek Miszczak, Andrzej Cała: Beaty, Rymy, Życie: Leksykon muzyki hip-hop. Poznań: Kurpisz S.A., 2005, s. 305. ISBN 83-89738-75-9.
- ↑ Michał Jośko: Liroy: „Przeraża mnie, że wciąż wybieramy mniejsze zło”. Hardkorowa pogawędka o muzyce i polityce. natemat.pl, 15 lipca 2020. [dostęp 2020-11-05].
- ↑ Liroy. hiphopedia.info. [dostęp 2010-01-15].
- ↑ a b Strona sejmowa posła VIII kadencji. [dostęp 2019-03-27].
- ↑ a b c d e f g h i j k Radek Miszczak, Andrzej Cała: Beaty, Rymy, Życie: Leksykon muzyki hip-hop. Poznań: Kurpisz S.A., 2005, s. 306. ISBN 83-89738-75-9.
- ↑ Złote płyty CD przyznane w 1995 roku. ZPAV. [dostęp 2020-08-21].
- ↑ a b Nominowani i laureaci 1995. zpav.pl. [dostęp 2010-11-17].
- ↑ a b c d e f Piotr Marzec w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2015-11-01].
- ↑ a b Nominowani i laureaci 1997. zpav.pl. [dostęp 2012-08-20].
- ↑ a b Nominowani i laureaci 1999. zpav.pl. [dostęp 2010-11-17].
- ↑ Marcin Kornak: Spis wykonawców, którzy zamieścili logo „Muzyka Przeciwko Rasizmowi”. nigdywiecej.org. [dostęp 2015-11-01].
- ↑ a b Liroy. interia.pl. [dostęp 2015-11-01].
- ↑ a b Radek Miszczak, Andrzej Cała: Beaty, Rymy, Życie: Leksykon muzyki hip-hop. Poznań: Kurpisz S.A., 2005, s. 307. ISBN 83-89738-75-9.
- ↑ Liroy – Biografia. wp.pl. [dostęp 2010-01-15].
- ↑ Maria Sadowska. zetchilli.pl. [dostęp 2015-11-01].
- ↑ a b Liroy/Metrowy/Skorup/Rufijok – „Kampania”. soundcloud.com. [dostęp 2011-10-03].
- ↑ Liroy: AutobiogRAPia. Vol. 1. Warszawa: Anakonda, 2013, seria: Gwiazdy Sceny. ISBN 978-83-63885-34-2.
- ↑ Liroy kończy karierę. interia.pl, 3 marca 2015. [dostęp 2015-03-04].
- ↑ Liroy popiera Palikota – Nowa płyta i klip. glamrap.pl, 2011-10-04. [dostęp 2016-11-19].
- ↑ Posadź z Liroyem krzaka konopi. glamrap.pl, 5 grudnia 2013. [dostęp 2016-11-19].
- ↑ Liroy promuje marihuanę i namawia do jej sadzenia. telemagazyn.pl, 2 stycznia 2014. [dostęp 2016-11-19].
- ↑ Kampania 1% dla fundacji Instytut Spraw Obywatelskich INSPRO z udziałem Piotra Marca „Liroya”. proto.pl, 11 kwietnia 2014. [dostęp 2016-11-19].
- ↑ a b Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2015. pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-27].
- ↑ Liroy-Marzec odchodzi ze stowarzyszenia Kukiz’15, ale w klubie zostaje. tvn24.pl, 11 maja 2016. [dostęp 2017-01-09].
- ↑ Informacje w wyszukiwarce podmiotów w KRS. [dostęp 2023-11-17].
- ↑ Klub poselski Kukiz15 podjął decyzję o wykluczeniu posła Piotra Liroya-Marca. onet.pl, 8 czerwca 2017. [dostęp 2017-06-08].
- ↑ Małgorzata Solecka: Czterech jeźdźców proepidemicznej apokalipsy. mp.pl, 9 lutego 2016. [dostęp 2018-09-16].
- ↑ Świetny wynik Liroya na starcie kampanii. Kandydat Wolności i Skutecznych powalczy o fotel Prezydenta Kielc. nczas.com, 5 września 2018. [dostęp 2018-09-07].
- ↑ a b Wybory samorządowe 2018. pkw.gov.pl. [dostęp 2018-10-23].
- ↑ W Sejmie powstało koło poselskie „Wolność i Skuteczni”. interia.pl, 22 listopada 2018. [dostęp 2018-11-22].
- ↑ Konfederacja KORWiN Braun Liroy Narodowcy zaczyna kampanię do Parlamentu Europejskiego. nczas.com, 27 lutego 2019. [dostęp 2019-02-28].
- ↑ a b Wybory do Parlamentu Europejskiego 2019. pkw.gov.pl. [dostęp 2019-07-01].
- ↑ Rozpad Konfederacji. Liroy i Jakubiak tworzą własną partię. dorzeczy.pl, 24 czerwca 2019. [dostęp 2019-06-24].
- ↑ Powstało nowe koło poselskie Przywrócić Prawo. Tworzą je byli posłowie Kukiz’15. polsatnews.pl, 9 sierpnia 2019. [dostęp 2019-08-09].
- ↑ a b Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2019. pkw.gov.pl. [dostęp 2019-11-10].
- ↑ a b Wybory samorządowe 2024. pkw.gov.pl. [dostęp 2024-04-10].
- ↑ Liroy SZCZERZE o swoim ojcu: Sypiałem z nożem pod poduszką, poczułem ulgę, gdy on się powiesił. se.pl, 9 listopada 2015. [dostęp 2020-04-14].
- ↑ a b Katarzyna Zdanowicz: Liroy: niejeden polityk powinien się uczyć ode mnie savoir vivre’u. tvn24.pl, 29 listopada 2015. [dostęp 2020-04-14].
- ↑ Judyta Wanicka: Liroy rozstał się z żoną. Koniec związku Piotra Marca i Joanny Krochmalskiej. radiozet.pl, 8 kwietnia 2022. [dostęp 2023-03-25].
- ↑ Liroy pokazał swoją rodzinę. onet.pl, 5 stycznia 2015. [dostęp 2015-01-13].
- ↑ Katarzyna Solecka: Liroy wziął ślub! Jego żona pochwaliła się nagraniem, a Maria Sadowska zaśpiewała dla zakochanych. „Piękny dzień”. rmf.fm, 30 czerwca 2024. [dostęp 2024-07-01].
- ↑ OLiS – sprzedaż w okresie 23.10.2020 – 29.10.2020. olis.onyx.pl. [dostęp 2020-11-05].
- ↑ Platynowe płyty CD przyznane w 1997 roku. ZPAV. [dostęp 2020-08-21].
- ↑ a b c Mirosław Pęczak: Milknąca płyta. polityka.pl, 2 października 2004. [dostęp 2014-12-12].
- ↑ a b Złote płyty CD przyznane w 1997 roku. ZPAV. [dostęp 2020-08-21].
- ↑ Platynowe płyty CD przyznane w 2000 roku. ZPAV. [dostęp 2020-08-21].
- ↑ OLiS – sprzedaż w okresie 19.11.2001 – 25.11.2001. olis.onyx.pl. [dostęp 2012-08-31].
- ↑ Złota Płyta/Platynowa Płyta/Diamentowa płyta. zpav.pl. [dostęp 2014-12-12].
- ↑ Złote płyty CD przyznane w 2002 roku. ZPAV. [dostęp 2020-08-21].
- ↑ OLiS – sprzedaż w okresie 04.12.2006 – 10.12.2006. olis.onyx.pl. [dostęp 2009-12-09].
- ↑ ROZKMINA: Beef is beef (cz. 9). glamrap.pl, 27 lipca 2014. [dostęp 2017-05-26].
- ↑ OLiS – sprzedaż w okresie 23.10.2000 – 29.10.2000. olis.onyx.pl. [dostęp 2009-12-09].
- ↑ a b Szczecińska Lista Przebojów. radioszczecin.pl. [dostęp 2015-11-01].
- ↑ Archiwum Listy Przebojów Trójki: Liroy. lp3.pl. [dostęp 2015-11-01].
- ↑ Notowania 28 listopada 1999. 30ton.com.pl. [dostęp 2012-07-28].
- ↑ a b Notowania z roku 1997. radiopik.pl. [dostęp 2012-10-11].
- ↑ Notowania z roku 1999. radiopik.pl. [dostęp 2012-10-11].
- ↑ Notowania z roku 2001. radiopik.pl. [dostęp 2012-10-11].
- ↑ Archiwum listy przebojów Radia PiK – Notowania z roku 2002. radiopik.pl. [dostęp 2012-10-11].
- ↑ Liroy – Scyzoryk. discogs.com. [dostęp 2012-07-01]. (ang.).
- ↑ Liroy – ...I co dalej?!. discogs.com. [dostęp 2012-07-01]. (ang.).
- ↑ Liroy – Dawno, Dawno Temu.... discogs.com. [dostęp 2012-07-01]. (ang.).
- ↑ Liroy – Skaczcie Do Góry. discogs.com. [dostęp 2012-07-01]. (ang.).
- ↑ Liroy – Moja Autobiografia. discogs.com. [dostęp 2012-07-01]. (ang.).
- ↑ Liroy – Kiedy Jesteś Na Dnie. discogs.com. [dostęp 2012-07-01]. (ang.).
- ↑ Liroy – Impreza. discogs.com. [dostęp 2012-07-01]. (ang.).
- ↑ Liroy – HaHa – Że Jak?. discogs.com. [dostęp 2012-07-01]. (ang.).
- ↑ Liroy – L2K. discogs.com. [dostęp 2012-07-01]. (ang.).
- ↑ Liroy Feat. Lionel Richie – Hello – Czy Ty Czujesz To?. discogs.com. [dostęp 2012-07-01]. (ang.).
- ↑ Liroy – ...A Jebać Mi Się Chce!. hiphopedia.info. [dostęp 2012-07-02].
- ↑ Liroy – Kiedyś Przyjdzie Taki Dzień. discogs.com. [dostęp 2012-07-01]. (ang.).
- ↑ a b Kasia Skrzynecka Feat. Liroy – W Sieci Kłamstw. discogs.com. [dostęp 2012-07-01]. (ang.).
- ↑ Jedna rasa – ludzka rasa: Muzyka przeciwko rasizmowi II. independent.pl. [dostęp 2014-12-17].
- ↑ SOUNDTRACK „Chłopaki nie płaczą”. onet.pl, 11 sierpnia 2000. [dostęp 2012-07-02].
- ↑ Kukiz i Piersi – Pieśni Ojczyźniane. discogs.com. [dostęp 2010-05-07]. (ang.).
- ↑ Brodka – Album. discogs.com. [dostęp 2010-05-07]. (ang.).
- ↑ Art of Beatbox – ARTcore.EP. discogs.com. [dostęp 2010-05-07]. (ang.).
- ↑ Road Hip Hop 2005. hiphopedia.info. [dostęp 2012-07-02].
- ↑ Zwykły Cud. mietekszczesniak.pl. [dostęp 2012-07-02].
- ↑ Ewa Sonnet – Nielegalna. discogs.com. [dostęp 2012-07-02]. (ang.).
- ↑ Borixon – Zacieram Ręce Dzieciak. hiphopedia.info. [dostęp 2010-05-07].
- ↑ Rap Propaganja Vol.2 – Diss Na Rząd. hiphopedia.info. [dostęp 2012-07-02].
- ↑ Buczer – Podejrzany O Rap: Mixtape Vol.2. hiphopedia.info. [dostęp 2010-05-07].
- ↑ Art of Beatbox – ARTcore. discogs.com. [dostęp 2012-07-02]. (ang.).
- ↑ Zawodnik.Kesz.ToudDogg – Bękarty Rap Gry. hiphopedia.info. [dostęp 2013-04-29].
- ↑ Wojtas – 23. hiphopedia.info. [dostęp 2013-10-19].
- ↑ Zipera – Polaryzacja. genius.com. [dostęp 2018-06-29].
- ↑ XI Yach Film Festival – nominacje. nuta.pl, 10 września 2002. [dostęp 2010-01-15].
- ↑ Klip Liroy’a bez Liroy’a.... wp.pl, 18 marca 2002. [dostęp 2012-07-02].
- ↑ Sylwestrowy teledysk Liroya. onet.pl, 1 marca 2007. [dostęp 2010-01-15].
- ↑ Liroy – Wariatka z Miasta Wariatkowa – Promo Wideo. hip-hop.pl, 4 czerwca 2009. [dostęp 2012-07-02].
- ↑ Liroy i beatboxer o świętach. interia.pl, 21 grudnia 2009. [dostęp 2012-07-02].
- ↑ Belmodawg nagrał z Liroyem – sensacyjna kooperacja z okazji 4/20. cgm.pl, 20 kwietnia 2021. [dostęp 2021-04-20].
- ↑ Potężne połączenie! VNM, Liroy, Schafter i Dizkret na bicie Waco pytają „Co u Ciebie?”. rapnews.pl, 21 października 2021. [dostęp 2023-05-22].
- ↑ Kielce – Czyli Polski Bronx w bazie Filmweb. [dostęp 2015-11-01].
- ↑ 10. Festiwal Polskich Wideoklipów Yach Film: Nominacje. stopklatka.pl, 18 września 2001. [dostęp 2012-08-20].
- ↑ Nominowani i laureaci 2001. zpav.pl. [dostęp 2012-08-20].
- ↑ Yach Film Festiwal > 11. Festiwal Polskich Wideoklipów Yach Film: Nominacje. stopklatka.pl, 29 września 2002. [dostęp 2012-08-20].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Jakub Wątor: Kielecki Bronx po latach. Byliśmy stolicą hip-hopu. wyborcza.pl, 21 września 2012. [dostęp 2024-04-10].