7 Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() Odznaka 7 psk | |
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie | 1919 |
Rozformowanie | |
Tradycje | |
Święto | |
Kontynuacja | |
Dowódcy | |
Pierwszy | ppłk dypl. Adam Nałęcz Nieniewski |
Ostatni | |
Działania zbrojne | |
kampania wrześniowa bitwa nad Bzurą (9–18 IX 1939) bój pod Głownem (9–12 IX 1939) bój pod Brochowem (14–15 IX 1939) Bój pod Górkami (17 IX 1939) bój pod Sierakowem i Laskami (19 IX 1939) | |
Organizacja | |
Dyslokacja | |
Rodzaj sił zbrojnych | |
Rodzaj wojsk | |
Podległość | |
Odznaczenia | |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Wielkopolska_BK_w_1938.jpg/240px-Wielkopolska_BK_w_1938.jpg)
7 Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich (7 psk) – oddział kawalerii Wojska Polskiego II RP.
Pułk stanowił bezpośrednią kontynuację wojennego 5 psk, przemianowanego 28 października 1920 na 7 psk.
Garnizon przed 1939 – Poznań i Biedrusko.
Święto pułkowe – 29 lipca, rocznica wymarszu na front I dywizjonu w 1920.
Historia
[edytuj | edytuj kod]W kwietniu 1920 w Grudziądzu powstał szwadron zapasowy, wchodzący w skład 5 pułku strzelców konnych. Jego dowódcą został mjr Rudolf Lang, a w lipcu ppłk dypl. Adam Nałęcz Nieniewski, który otrzymał rozkaz sformowania pułku. W 1920 dowódcą pułku został Wawrzyniec Wnuczek-Łobaczewski[2]. 29 października 1920 5 pułk strzelców konnych został przemianowany na 7 pułk strzelców konnych, a 30 maja 1921 na 7 pułk strzelców konnych wielkopolskich.
- Osobny artykuł:
W 1923 pułk spełniał rolę jazdy dywizyjnej, a jego dowódca podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII. W zakresie szkolenia pułk w tym czasie podlegał dowódcy VII Brygady Kawalerii[3]. W jego skład wchodziły trzy szwadrony strzelców konnych, oddział szkolny karabinów maszynowych, pułkowa szkoła podoficerska i kadra szwadronu zapasowego[4].
28 lutego 1924, w Poznaniu, w lokalu przy ulicy Przecznica 5, w czasie spotkania towarzyskiego, w którym uczestniczyło siedmiu oficerów pułku, por. Franciszek II Książek (ur. 12 listopada 1902) zastrzelił z rewolweru por. Kazimierza Zygmunta Płodowskiego, a następnie dokonał zamachu samobójczego[5][6][7].
Pułk w planie mobilizacyjnym „S”[8] | ||
---|---|---|
Nazwa pododdziału | Termin | Miejsce mobilizacji |
dowódca pułku z drużyną | alarm | Poznań |
pluton łączności | ||
1 szwadron[b] | ||
2÷4 szwadrony | ||
szwadron karabinów maszynowych | ||
komisja remontowa[c] | ||
szwadron kawalerii nr 47 | 8[d] | |
pluton ckm nr 47 | ||
kolumna taborowa nr 763 | 7 | |
kolumna taborowa nr 768[e] | ||
kolumna taborowa nr 764[e] | 9 | |
kolumna taborowa nr 769 | ||
Kwatera Główna nr 101[e] | 5 | |
poczta polowa nr 42[e] | ||
sąd polowy nr 101[e] | ||
uzupełnienie do czasu „W”[f] | 6 | |
szwadron marszowy 1/7 psk | 18 | |
pluton marszowy nr 1/47 | 30 | |
szwadron zapasowy | do 15 |
Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939[9][g][h] | |
---|---|
dowódca pułku | płk Włodzimierz Kownacki |
I zastępca dowódcy | mjr Witold II Jabłoński |
adiutant | rtm. Zbigniew Szacherski * |
lekarz medycyny | por. lek. Aleksander Jan Breżezowski |
lekarz weterynarii | kpt. Leon Demciuch |
komendant rejonu PW Konnego | mjr adm. (kaw.) Paweł Budzik (*) |
II zastępca dowódcy (kwatermistrz) | mjr Wilhelm Kalwas |
oficer mobilizacyjny | rtm. Kazimierz Reszke |
zastępca oficera mobilizacyjnego | por. Tadeusz Wojtyna |
oficer administracyjno-materiałowy | por. Stefan Orłowski |
dowódca szwadronu gospodarczego | rtm. Zbigniew Szacherski (*) |
zastępca dowódcy szwadronu gospodarczego | rtm. kontr. Witaliusz Ugrechelidze |
oficer gospodarczy | kpt. int. Kazimierz Bartecki |
oficer żywnościowy | chor. Bolesław Jazgar |
dowódca plutonu łączności | por. Kazimierz Ciszewski |
dowódca plutonu kolarzy | por. Feliks Szefler |
dowódca plutonu ppanc. | ppor. Jerzy Grądzki |
dowódca 1 szwadronu | rtm. Ksawery Wejtko |
dowódca plutonu | ppor. Stanisław Andrzejkowicz |
dowódca plutonu | ppor. Kazimierz Nadobnik |
dowódca 2 szwadronu | rtm. Stanisław Rupert Jankowski |
dowódca plutonu | por. Edward Sobeski |
dowódca plutonu | por. Roman Wołkowicz |
dowódca 3 szwadronu | rtm. Kazimierz Bogusławski |
dowódca plutonu | por. Mieczysław Stanisław Moszczeński |
dowódca 4 szwadronu | rtm. Zdzisław Szczęsny Kawecki |
dowódca plutonu | por. Gebhardt Bülow |
dowódca plutonu | por. Stanisław Lickendorf |
dowódca plutonu | ppor. Franciszek Józef Wiktor Winiarz |
dowódca szwadronu km | p.o. por. Zbigniew Kazimierz Krajewski |
dowódca plutonu | por. Edward Wiktor Groniowski |
dowódca plutonu | ppor. Zygmunt Jan Faleński |
dowódca szwadronu zapasowego | mjr adm. (kaw.) Paweł Budzik (*) |
zastępca dowódcy | rtm. Feliks Pruszyński |
odkomenderowany | rtm. Wacław II Jankowski |
na kursie | ppor. Czesław Sibilski |
7 psk w kampanii wrześniowej
[edytuj | edytuj kod]Mobilizacja
[edytuj | edytuj kod]24 sierpnia o godz. 5.00 w ramach mobilizacji alarmowej, w grupie żółtej w garnizonie Biedrusko w czasie A+24 do A+36 rozpoczęto mobilizację do etatów wojennych 7 pułku strzelców konnych. Dodatkowo zmobilizowano w terminie od A+36 do A+50:
- samodzielny pluton km nr 7,
- kolumnę taborową kawaleryjską typ II nr 741,
- kolumnę taborową kawaleryjską typ II nr 742,
- kolumnę taborową kawaleryjską typ II nr 743,
- kolumnę taborową kawaleryjską typ II nr 744,
- szwadron marszowy nr 3 Wielkopolskiej Brygady Kawalerii (7 psk)[12].
Zmobilizowano również w ramach I rzutu mobilizacji powszechnej na bazie kadry 7 psk Ośrodek Zapasowy Kawalerii „Kraśnik” Wielkopolskiej Brygady Kawalerii z siedzibą w koszarach 24 pułku ułanów w Kraśniku. Ze względu na to, że 7 psk posiadał powiększony stan osobowy pułku w wysokości 80% stanu wojennego, mobilizacja przebiegła sprawnie i bez zakłóceń[13]. Prowadzono zgrywanie stanu osobowego i zaprzęgów, z udziałem przydzielonej 3 baterii 7 dywizjonu artylerii konnej. 27 sierpnia przeglądu pułku dokonali dowódca Wielkopolskiej Brygady Kawalerii gen. bryg. Roman Abraham i dowódca 14 Dywizji Piechoty gen. bryg. Franciszek Wład. 27 sierpnia po załadowaniu do transportów kolejowych do Kraśnika odjechał Oddział Zbierania Nadwyżek 7 psk, wraz z kadrą Ośrodka Zapasowego[14]. 28 sierpnia 7 pułk wymaszerował z koszar w Biedrusku do okolic Rogoźna i Obornik. Pułk zajął stanowiska czat: w rejonie Parkowa 1 szwadron z plutonem ckm, Rożnowa 3 szwadron z plutonem ckm, szwadron kolarzy w rejonie Oborniki, Studzianica, Słomowa, natomiast 2 i 4 szwadron z plutonem ckm jako odwód w rejonie Słomowa. Dowództwo pułku z plutonami łączności i ppanc. w Murowanej Goślinie. Wsparcie zapewniała bateria 3/7 dak na stanowiskach ogniowych w pobliżu Uchorowa. Dowódcy 7 psk płk. Stanisławowi Królickiemu podporządkowano również batalion ON „Oborniki”, który obsadził przygotowany punkt oporu w Murowanej Goślinie i na skraju Puszczy Zielonki. Prowadzono rozpoznanie rejonu w kierunku granicy i patrolowano teren[14].
Działania bojowe
[edytuj | edytuj kod]Walki graniczne
[edytuj | edytuj kod]1 września 1939 7 psk wraz z batalionem ON „Oborniki” i baterią 3/7 dak stanowił Oddział Wydzielony podporządkowany dowódcy 14 DP. Po otrzymaniu wiadomości o wybuchu wojny i walkach w przygranicznym Czarnkowie, płk Stanisław Królicki na czele III plutonu kolarzy z ckm ok. godz. 11:00 wsparł pododdział Straży Granicznej i ochotników z Przysposobienia Wojskowego w walce o miasto. Wyrzucając z Czarnkowa pododdziały niemieckiego 12 pułku straży granicznej, odbił też most na Noteci. Patrole konne i kolarzy 7 pułku wyłapywały niemieckich dywersantów. 2 i 3 września prowadzono głównie działania przeciw dywersyjne. 3 września o świcie wysunięty do Czarnkowa pluton kolarzy stoczył walkę z niemieckim oddziałem piechoty, który przeprawił się przez Noteć na południe od miasta i zaatakował jego obsadę. III pluton kolarzy zagrożony okrążeniem wycofał się do Przybychowa na rozkaz dowódcy 7 psk. Wysłano dwa podjazdy, każdy w sile plutonu z ckm z 1 i 3 szwadronu, celem rozpoznania sytuacji na przedpolu w związku z wyparciem z Czarnkowa polskiej obsady, w kierunku Czarnkowa celem nawiązania kontaktu z kolarzami i w kierunku Obrzycka.
Odwrót z Wielkopolski
[edytuj | edytuj kod]4 września w godzinach nocnych pod osłoną batalionu ON „Oborniki” strzelcy konni odjechali po trasie Bolechowo, Owińska, Czerwonak, Swarzędz, docierając do Bolechowa w pobliżu Środy Wielkopolskiej[15]. W godzinach popołudniowych w trakcie odpoczynku pułk był nieskutecznie atakowany przez lotnictwo niemieckie. Wieczorem 5 września rozpoczął kolejny marsz nocny, docierając o świcie do rejonu Gorazdowa. Wieczorem 6 września odbył dalszy marsz w kierunku południowo-wschodnim, docierając za Konin, a po krótkim odpoczynku, przez Tuliszków, do lasów na zachód od Koła. Po kilkugodzinnym odpoczynku pułk podjął marsz, docierając do Koła. Dalej przez most na Warcie, poprzez Grabowo Łęczyckie, dotarł 8 września do Daszyny, miejsca ześrodkowania Wielkopolskiej BK, za którą podążał od 5 września. W dniu 8 września do pułku dołączył szwadron marszowy, który z rejonu Poznania został przewieziony transportem kolejowym w pierwszych dniach września do rejonu Żychlina. 9 września o godz. 5:00 7 psk podjął marsz z baterią 3/7 dak zajmując kolonię Kościuszki, na północ od Soboty; wszedł tym samym w szyki bojowe Wielkopolskiej BK. Brygada walczyła już o dostęp do rzeki Bzury. 7 psk znalazł się w II rzucie brygady. Z pułku wydzielono szwadron kolarzy, który wszedł w skład Oddziału Wydzielonego „Zduny”, obok szwadronu kolarzy 17 pułku ułanów i szwadronu samochodów pancernych (bez plutonu) z 71 dywizjonu pancernego. Oddziałem Wydzielonym dowodził rtm. dypl. Andrzej Chołoniewski. Miał on za zadanie opanować Zduny Kościelne, Strugienice; ubezpieczał brygadę od strony Łowicza. W odwodzie brygady był 7 psk z 3/7 dak i 3 szwadron 15 pułku ułanów[16].
Udział w bitwie nad Bzurą
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Wieczorem 9 września wzmocniony 7 psk zajął las Stanisławów, wyszedł na południowy skraj lasu w rejonie wsi Władysławowo, zajmując podstawę do natarcia w kierunku Głowna. Tego dnia pułk opuścił mjr Wilhelm Kalwas , ze względu na chorobę. 10 września na przeprawie przez Bzurę w Sobocie pozostał wzmocniony 3 szwadron w jej osłonie. Pozostała część pułku zajęła obok lasu folwark Stanisławów. Wystawiono placówki i wysyłano w teren patrole, z których jeden wykrył niechronioną baterię niemieckiego 10 pułku artylerii. Nocą 10/11 września sformowano 40 osobową ochotniczą grupę wypadową, pod dowództwem por. Edwarda Groniowskiego; osłaniał ją 2 szwadron z plutonem ckm i 3/7 dak pod ogólnym dowództwem mjr. Pawła Budzika. Nocny wypad doprowadził do uszkodzenia trzech dział i zlikwidowania przy pomocy bagnetów i granatów wielu żołnierzy niemieckich. W nocy 10/11 września do pułku dołączył 3 szwadron. Zgodnie z rozkazem gen. Romana Abrahama 11 września o godz. 5:30 7 psk z 3/15 puł. i 3/7 dak wyruszył na podstawy wyjściowe do natarcia na Głowno. Szwadron marszowy opanował południowy skraj wsi Władysławowo, 1 szwadron z plutonem ckm i połową plutonu ppanc. maszerował przez kolonię Władysławowo w kierunku Woli Zbrożkowej, za nim 2 i 3 szwadrony. Równocześnie od strony Głowna, w kierunku Woli Zbrożkowej, maszerowały w ubezpieczeniu bojowym niemiecki szwadron kolarzy z 24 dywizjonu rozpoznawczego i kompania piechoty I batalionu 31 pp. W wyniku obopólnych działań doszło do boju spotkaniowego zgrupowania niemieckiego i 1 szwadronu 7 psk. Po spieszeniu się 1 szwadron nawiązał walkę ogniową; pod ostrzał niemiecki wjechała 3/7 dak ponosząc starty w zabitych i rannych. Utraciła też 40-50 koni i została wyłączona z walki. Mjr Paweł Budzik poprowadził do natarcia na jednostki niemieckie spieszone 2 i 3 szwadron. 4 szwadron opanował wzg. 118, następnie spieszony dotarł do polnej drogi, przy północnej części Woli Zbrożkowej. Wsparcia artyleryjskiego udzieliła bateria 1/7 dak. Szwadrony 7 psk wdarły się do północnej części Woli Zbrożkowej, ale niemiecki kontratak piechoty ze wsparciem artylerii wyparł 7 pułk ze wsi. Szwadrony wycofały się na podstawy wyjściowe, gdzie ostatecznie załamały niemiecki kontratak.
Straty strzelców konnych były znaczne; wśród poległych był por. Kazimierz Ciszewski, 2 oficerów, 1 podchorąży, kilkunastu strzelców i podoficerów. Rannych również było wielu strzelców konnych, wśród nich rtm. Kazimierz Bogusławski, ppor. Jerzy Grądzki i kilkunastu innych[17]. W południe na prawe skrzydło walczącego 7 psk został wprowadzony dywizjon 17 puł. pod dowództwem ppłk. Arnoldta-Russockiego, który opanował wieś Helenów i wsparł ogniem broni maszynowej walkę strzelców konnych. Wprowadzono do walki przez stronę niemiecką większość 31 pp i 24 dywizjonu rozpoznawczego z 24 DP. O godz. 15:00, pod dowództwem mjr. Pawła Budzika, 7 psk ze wsparciem baterii 1/7 dak wdarł się ponownie do Woli Zbrożkowej czterema szwadronami liniowymi, szwadronem ckm i plutonem ppanc. Po godzinnej walce, na skutek strat, na rozkaz płk. Królickiego, 7 pułk ponownie wycofał się na stanowiska wyjściowe. Na tych stanowiskach załamał niemieckie kontrnatarcie przy wsparciu 1 i 2 baterii 7 dak. Ubyli z szeregów kolejni żołnierze; wśród poległych był jeden oficer i kilkunastu podoficerów i strzelców. Ranni zostali rtm. Zdzisław Baranowski, por. Mieczysław Moszczeński, dwóch innych oficerów, dwóch podchorążych i kolejnych kilkunastu podoficerów i strzelców. Z uwagi na zapowiedź zluzowania 7 psk w Woli Zbrożkowej przez I batalion 57 pułku piechoty, 7 psk po raz trzeci przeprowadził wieczorne natarcie na wieś. Natarcie strzelców konnych wsparła bateria 3/7 dak. Natarcie odrzuciło oddziały niemieckie w kierunku Głowna. Zajęto północną część Woli Zbrożkowej przez 1 szwadron, a 3 i 4 szwadron wyszły na zachód od wsi, gdzie związały się bojem z niemieckim II batalionem 32 pp. Utrzymano opanowane pozycje. Bilans całodziennych walk pułku: pojmano 16 jeńców, zdobyto 22 karabiny maszynowe, 3 granatniki oraz amunicję. Na opanowanym terenie znaleziono ok. 80 zabitych żołnierzy niemieckich. Straty własne: 29 poległych, w tym 4 oficerów, 49 rannych, w tym 7 oficerów[18].
W nocy pułk został zluzowany przez batalion I/57 pp i odmaszerował do rejonu Psary-Polesie, gdzie odtwarzał zdolność bojową cały dzień 12 września. Szwadron kolarzy 7 psk 12 września prowadził działania rozpoznawcze w składzie OW „Zduny”, w pasie natarcia sąsiedniej 16 Dywizji Piechoty. W południe jeden z podjazdów kolarzy opanował wieś Bełchów, 10 km na północ od Skierniewic. Ścierając się z niemieckim 30 pp z 18 DP, opóźniał jego działania, aż do Bzury. W godzinach nocnych 12/13 września nad Bzurą szwadron kolarzy i wspierający go II pluton ckm poniosły straty: 4 zabitych i 3 rannych; wśród poległych był ppor. Zygmunt Faleński. Szwadron wycofał się pod ostrzałem artylerii przez płonący Łowicz[19]. Z uwagi na zmianę zadań Wielkopolskiej BK, nocą 12/13 września pułk przemieścił się trasą: Chruślin, Urzecze, Zduny Kościelne do wsi Niedźwiada, gdzie zajęto obronę. Ponadto 7 psk dozorował odcinek Bzury od Maurzyc do Niedźwiady. W I rzucie rozwinęły się 2, 3 i 4 szwadron, każdy z plutonem ckm; reszta pułku w odwodzie, dołączył szwadron kolarzy. W obronie 7 pułk pozostał cały dzień 13 września; na odprawie dowódców ustalono, że brygada opanuje przeprawy na Bzurze w rejonie Brochowa i Witkowic, czym ubezpieczy lewe skrzydło Armii „Pomorze”. Nocą 13/14 września jako czołowy podjął marsz 15 puł., za nim na czele sił głównych brygady maszerował 7 psk. Przemieszczano się trasą; Goleńsko, Chąśno, Błędów, Wicie do wsi Złota.
Walki o Brochów
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Po odpoczynku podjęto rano 14 września dalszy marsz. 15 puł. wkroczył w godzinach przedpołudniowych do Brochowa i opanował przeprawę. Jednocześnie został ostrzelany przez artylerię niemiecką. Część pułku opanowała przeprawę w Witkowicach. Natarcie na Brochów podjął niemiecki III batalion pułku SS-Leibstandarte „Adolf Hitler”, z czołgami I batalionu 36 pułku pancernego. 15 puł. został wyparty ze wsi. Zadanie odbicia Brochowa otrzymał 7 psk rozkazem gen. Abrahama, gdy dotarł do rejonu Białej Góry i Młodzieszyna. Po osiągnięciu wsi Mistrzewice na zachodnim brzegu Bzury, czołowe szwadrony 1 i 2 spieszyły się i pod bezpośrednim dowództwem mjr. Pawła Budzika uderzyły na niemieckie patrole i placówki znajdujące się na zachodnim brzegu, w rejonie folwarku Mistrzewice i cmentarza wojennego z I wojny światowej. W trakcie walki śmiertelnie ranny został mjr Paweł Budzik. 7 pułk rozwinął i spieszył się z 1, 2, 4 i 3 szwadronami w I rzucie i szwadronem ckm na stanowiskach ogniowych, udzielając wsparcia natarciu z miejsca. Dodatkowo ostrzelała pozycje niemieckie w Brochowie bateria 3/7 dak. Przy wsparciu ckm, armat ppanc. i artylerii, szwadrony sforsowały Bzurę wpław. Natarcie szwadronów na wschodnim brzegu prowadzono przez odkryty teren. W wyniku silnego ostrzału szczególnie na 1 i 2 szwadron, ruch ich odbywał się powoli. Jako pierwsze do wsi wdarły się 4 i 3 szwadron, a do folwarku i dworu w niedługim czasie 1 i 2 szwadron. Rejon mostu opanował wprowadzony do walki szwadron kolarzy. Po moście do wsi wprowadzono szwadron ckm i pluton ppanc. W rejonie kościoła stanowiska zajął szwadron kolarzy, z obserwatorem 3 baterii na wieży. Stanowisko dowódcy z pocztem znalazło się w środku wsi; szwadron marszowy dozorował przeprawę przez Bzurę.
Piechota niemiecka wyparta ze wsi przegrupowała się. III batalion pułku SS, wraz z elementami 4 DPanc., podjął atak na Brochów z dwóch kierunków. Celem udzielenia pomocy 7 psk, na jego lewym skrzydle w kierunku Konar uderzył przez Bzurę dywizjon 17 puł. pod dowództwem rtm. Czesława Juścińskiego, ze wsparciem baterii 2/7 dak. Natarcie dywizjonu 17 pułku ułanów zostało zatrzymane, ale wspomogło obronę strzelców konnych. 7 psk w Brochowie utrzymał swoje pozycje, pomimo ponawianych kontrataków niemieckich. Pluton ppanc. unieszkodliwił kilka czołgów niemieckich, jednak poległ jego drugi dowódca ppor. Ignacy Bukowiecki. Na noc w Brochowie pozostawiono szwadron kolarzy, w momencie wycofania sił głównych pułku z Brochowa, na zachodni brzeg Bzury na odpoczynek. O godz. 21:00, przy silnym wsparciu artylerii, piechota niemiecka wykonała atak, wdzierając się do wsi. Osobiście poprowadzony przez płk. Królickiego kontratak, siłami 4 szwadronu i szwadronu marszowego, wyrzucił niemiecką piechotę ze wsi. Walkę w Brochowie w trakcie obrony 7 psk wspierały 1 i 3 bateria 7 dak, a później cały dywizjon. W trakcie walk obronnych w Brochowie 7 psk wspierała nieustalona kompania z nieustalonego batalionu Obrony Narodowej, która mu się samorzutnie podporządkowała[20]. Od świtu 15 września ruiny Brochowa obsadziły 2 szwadron i szwadron kolarzy, z plutonami ckm i ppanc. Przez cały dzień trwała w Brochowie walka ogniowa i lokalne ataki patroli. W trakcie walk 14 i 15 września poległo 34 żołnierzy, w tym 3 oficerów; 61 zostało rannych, w tym 21 ciężko. Wzięto do niewoli 5 jeńców, stwierdzono 83 poległych żołnierzy niemieckich, zdobyto 4 granatniki i 6 ckm[21].
W Puszczy Kampinoskiej
[edytuj | edytuj kod]16 września w godzinach porannych 7 psk w Brochowie został zluzowany przez batalion II/62 pułku piechoty. Po godz. 8:00 7 psk podjął marsz, z 1 szwadronem w straży przedniej; jako ostatnie maszerowały zluzowane w Brochowie 2 szwadron i szwadron kolarzy. Przemieszczano się po trasie Tułowice, Myszory, Famułki Królewskie, Krzywa Góra, Stara Dąbrowa. Podczas krótkiego odpoczynku w Krzywej Górze, płk Królicki wsparł ok. godz. 16:00 dywizjonem 7 psk 17 puł. walczący w rejonie gajówki Dębowskie. Dywizjon strzelców konnych, pod dowództwem por. Edwarda Groniowskiego, w składzie 3 i 4 szwadron z plutonem ckm, po przejechaniu w szybkim tempie odcinka 2 km, spieszył się i uderzył na skrzydło broniącego lasu i rejonu gajówki niemieckiego III batalionu 12 pp ze składu 31 DP. Wspólne natarcie 17 puł. i dywizjonu 7 psk pozwoliło wyprzeć niemiecki batalion, zadając mu jednocześnie straty osobowe i w sprzęcie. Dywizjon por. Groniowskiego, wzmocniony szwadronem kolarzy, podjął marsz ubezpieczony drogą Dębowskie-Zamość do linii rowu melioracyjnego. W godzinach nocnych 16 września, podczas próby forsowania rowu melioracyjnego, dywizjon został ostrzelany silnym ogniem broni maszynowej, w wyniku czego polegli por. Edward Groniowski i plut. pchor. rez. Stanisław Taylor. Dalszy atak dywizjonu doprowadził do zajęcia niemieckich pozycji obronnych. Straty własne to 14 poległych i 19 rannych. Zdobyto 1 ckm.
Nocą 16/17 września na rozkaz gen. Abrahama został wysłany wzmocniony 1 szwadron do jego dyspozycji. 17 września o godz. 6:00, po osiągnięciu rejonu przysiółka Górki, uderzył na przysiółek i go opanował; ze wsparciem baterii 2/7 dak odparł niemiecki kontratak. Na rozkaz gen. Abrahama, 7 psk o godz. 8:00 wykonał natarcie na wzg. 82 i las na zachód od wsi Zamość dywizjonem pod dowództwem rtm. Zbigniewa Szacherskiego w I rzucie w składzie 2 szwadron i szwadron marszowy z plutonem ckm. Pozostała część pułku przemieszczała się pod dowództwem rtm. Wacława Jankowskiego jako II rzut natarcia. Dowódca pułku z pocztem znajdował się za dywizjonem rtm. Szacherskiego. Wsparcia udzieliły 1/7 dak i 2/7 dak. Natarcie dywizjonu osiągnęło zakładane cele; zdobyto wszystkie punkty terenowe i wyparto niemiecką piechotę. Szczególne znaczenie miało użycie zdobycznych granatników niemieckich w walce leśnej. Zdobyto dalsze 5 granatników, 4 ckm, dwa samochody ciężarowe z amunicją, wzięto 6 jeńców. Opanowano most na kanale Łasica, o który walkę stoczyła drużyna pioniersko-przeciwgazowa 7 psk. Na rozkaz gen. Abrahama przeprowadzono dalsze natarcie na wieś Zamość. Ze wzgórza 82 niemiecką obronę związał ogniem szwadron marszowy, większość szwadronu ckm i pluton ppanc. Natomiast od zachodu obeszły wieś 2, 3 i 4 szwadron, pod dowództwem rtm. Zbigniewa Szacherskiego, które w natarciu zdobyły gajówkę i kilka zabudowań na północno-zachodnim skraju wsi. Wsparcie artyleryjskie 1/7 dak było jednak zbyt słabe. Niemiecki kontratak piechoty, wsparty ogniem artylerii, wyparł dywizjon rtm. Szacherskiego ze wsi i gajówki, aż za kanał Łasica. Z uwagi na wyczerpanie walką, 7 psk przeszedł do obrony. W trakcie silnego ostrzału pozycji pułku z niemieckich moździerzy został śmiertelnie ranny płk Stanisław Królicki oraz lżej por. Tadeusz Wojtyna. W trakcie walk poległo i zostało ciężko rannych 25 żołnierzy, w tym 2 oficerów, a lżejsze rany odniosło 22 żołnierzy. Szwadron marszowy 17 września rozwiązano, uzupełniając 72 żołnierzami szwadrony liniowe i ckm[22].
Dowództwo nad 7 psk przejął rtm. Zbigniew Szacherski. Nocą 17/18 września podjęto marsz drogami Puszczy Kampinoskiej za czołowym 14 pułkiem ułanów. Ułani jazłowieccy zmylili drogę i na czoło maszerującej kolumny wysunięto 7 psk, który o świcie 18 września osiągnął rejon Wędziszewa. Zajął stanowiska w północnym paśmie Puszczy Kampinoskiej, porządkując własne pododdziały i odtwarzając gotowość bojową. Strzelcy konni wraz pozostałymi pułkami ułańskimi dotarli do rejonu Janówek-Adamówek, miejsca koncentracji kawalerii pod dowództwem gen. Abrahama. Po drodze pułk znalazł się pod ostrzałem niemieckiej artylerii kierowanej z samolotu obserwacyjnego. Po odprawie podjęto dalszy marsz Grupy Operacyjnej Kawalerii gen. Romana Abrahama w kierunku Warszawy. Strzelcy konni stanowili straż tylną grupy.
Pod Sierakowem i Laskami
[edytuj | edytuj kod]Po rozpoczęciu walk o Sieraków w nocy 18/19 września i o Laski 19 września, 7 psk stanowił odwód. Rano 19 września wziął udział w odparciu niemieckiego kontrataku pancernego w rejonie Sierakowa, poprzez wystawienie jako oddziału ppanc. szwadronu ckm z plutonem ppanc., wraz ze strzelcami kb spec. wz.35. W odpieraniu niemieckiego kontrataku wzięły udział również 1 i 2 szwadron. W trakcie tych walk poległ jeden podoficer, rannych zostało 5 oficerów i podoficerów. Po godz. 10:15 odwodowy 7 psk zajął stanowiska na północ od Sierakowa w rejonie wzg. 88. Około godz. 13:15 7 psk został wprowadzony do natarcia na Laski wzdłuż drogi Sieraków-Laski: 1 i 2 szwadron jako I rzut natarcia, za nimi 3 i 4 szwadron; bateria 3/7 dak jako artyleria towarzysząca w osłonie szwadronu kolarzy pomiędzy obu rzutami pułku. Natarcie czołowych szwadronów dostało się w ostrzał niemieckiej broni maszynowej z Lasek i artylerii. Poległ rtm. Stanisław Jankowski i inni żołnierze 2 szwadronu; natarcie 1 szwadronu również zostało zatrzymane ze stratami. Czołowe szwadrony i 3 bateria były ostrzeliwane przez niemieckie wozy pancerne z duktów leśnych i drogi do Lasek; zwalczanie ich było utrudnione, walki objęły cały pułk w terenie leśnym. Koniowodów bronił pluton łączności. Pomiędzy godz. 15-16 pułk przeszedł do obrony. Przed zmrokiem, na rozkaz gen. Abrahama, 7 psk rozpoczął wycofywanie się, w trakcie którego znajdujący się przy 2 szwadronie rtm. Zbigniew Szacherski został ciężko ranny. 7 psk zebrał się na skraju lasu obok Sierakowa. Tam dowodzenie pułkiem przejął rtm. Konstanty Kozłowski. W trakcie walk o Laski poległo 27 żołnierzy, w tym 2 oficerów; rannych zostało 70 żołnierzy, w tym 7 oficerów. Łącznie 19 września pod Sierakowem i Laskami pułk utracił 42 zabitych i 117 rannych.
W obronie Warszawy
[edytuj | edytuj kod]Popołudniem do Warszawy przedarły się 14 puł. i 15 puł., nocą 19/20 września pozostałe pułki grupy kawalerii; 7 psk stanowił straż tylną. Przeszedł w szyku pieszym pomiędzy Wólką Węglową a Dąbrową przez linie niemieckie, docierając do stanowisk obrońców Warszawy w rejonie wzg. 109, pomiędzy Młocinami i Pociechą[23]. 7 psk zbierał swoich żołnierzy przez cały dzień 20 września i do południa 21 września, kwaterując na terenie Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego na Bielanach. Po odpoczynku przesunięto pułk do koszar 1 pułku szwoleżerów i 1 dywizjonu artylerii konnej. 23 września 7 psk podzielono. I dywizjon rtm. Konstantego Kozłowskiego, wraz z dwoma szwadronami liniowymi, plutonami ckm, ppanc. i łączności, został oddziałem dyspozycyjnym dowódcy Zbiorowej Brygady Kawalerii. II dywizjon rtm. Wacława Jankowskiego, z dwoma szwadronami liniowymi i plutonem ckm, wszedł w skład 17 puł. Do dywizjonu pieszego Zbiorowej BK, pod dowództwem ppłk dypl. Witolda Święcickiego, przydzielono szwadron kolarzy. Strzelcy konni pełnili służbę porządkowo-asystencyjną. Przed kapitulacją odtworzono 7 psk pod dowództwem mjr dypl. Witolda Jabłońskiego. Po kapitulacji Warszawy, przed pójściem do niewoli, część broni ukryto, a część zniszczono. Do niewoli poszło 531 żołnierzy pułku z 219 końmi. Pułk złożył broń 29 września 1939 w Łazienkach[24].
Za kampanię wrześniową 1939 7 Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich został odznaczony orderem Virtuti Militari[25].
Struktura i obsada personalna 1 września 1939
[edytuj | edytuj kod]Obsada personalna 7 psk w dniu 1 września 1939[26][27]
Dowództwo
- dowódca – płk Stanisław Królicki (do 17 IX 1939), rtm. Zbigniew Szacherski (do 19 IX 1939), rtm. Konstanty Kozłowski(do 23 IX 1939)
- I zastępca – mjr Wilhelm Kalwas (do 9 IX 1939)
- II zastępca (kwatermistrz) – mjr Paweł Budzik (od 9 IX 1939 I zastępca dcy), (do +14 IX 1939)
- I adiutant – rtm Zbigniew Szacherski
- oficer ordynansowy – por. rez. kaw. Stanisław Maciołowski
- oficer informacyjny – wachm. pchor. rez. Jerzy Lutostański
- oficer broni – rtm. Władysław Stachowicz
- płatnik – kpt. Stanisław Kowal
- intendent – por. int. Jan Macuta
- dowódca pocztu – por. rez. Bernard Kaczmarek
- lekarz – por. lek. Aleksander Berezowski
- lekarz weterynarii – por. lek. wet. Bolesław Witkowski
- pchor. lek. wet. Sylwester Radomski
- kapelan – ks. Michał Kosicki
- szef kancelarii pułku – st. wachm. Jan Sobik
- 1 szwadron
- dowódca – rtm. Konstanty Kozłowski
- dowódca I plutonu - ppor. Kazimierz Nadobnik
- dowódca II plutonu - ppor. Stanisław Andrzejkowicz
- dowódca III plutonu - ppor. rez. Karol Górski
- szef szwadronu – st. wachm. Andrzej Wawrzyniak
- pchor. Jan Lutostański
- pchor. Michał Nowakowski
- pchor. Alfred Lubierski
- pchor. Edward Grzegorzewski
- 2 szwadron
- dowódca – rtm. Stanisław Jankowski (do +19 IX 1939), por. rez. Konrad Wünsche
- dowódca I plutonu – por. rez. Jerzy Radoński
- dowódca II plutonu – por. rez. Konrad Wünsche
- dowódca III plutonu – ppor. Leszek Cygler
- szef szwadronu – st. wachm. Jan Kromolicki
- pchor. Kazimierz Wołoszyn
- 3 szwadron
- dowódca – rtm. Kazimierz Bogusławski (do 11 IX 1939), por. Mieczysław Moszczeński (11 IX 1939), plut. pchor. rez. Stanisław Taylor(chwilowo), por. rez. Bernard Kaczmarek
- dowódca I plutonu – por. Mieczysław Moszczeński[27]
- dowódca II plutonu – ppor. Czesław Sibilski
- dowódca III plutonu – ppor. rez. Tadeusz Lipski
- szef szwadronu – st. wachm. Jan Wesołowski
- pchor. Czesław Wieruszewski
- pchor. Jerzy Zakrzewski
- pchor. Stefan Ziętarski
- 4 szwadron
- dowódca – rtm. Zdzisław Antoni Baranowski (ranny 11 IX 1939), ppor. rez. Janusz Stefaniak (do 12 IX 1939), por. Edward Groniowski (do † 16 IX 1939), por. rez. Jerzy Radoński
- dowódca I plutonu – ppor. Franciszek Winiarz (ranny 11 IX 1939, poległ podczas ewakuacji szpitala)
- dowódca II plutonu – ppor. rez. Janusz Stefaniak (ranny 14 IX 1939)
- dowódca III plutonu – ppor. rez. Edmund Suchorzewski († 11 IX 1939)
- zastępca dowódcy plutonu – pchor. Andrzej Konopka (od 11 IX 1939 dowódca plutonu, ranny 19 IX 1939)
- zastępca dowódcy plutonu – pchor. Henryk Maisel († 11 IX 1939)
- zastępca dowódcy plutonu – pchor. Stefan Pęski (od 11 IX 1939 dowódca plutonu, ranny 18 IX 1939)
- szef szwadronu – st. wachm. Stefan Woźniak (ranny 19 IX 1939)
- szwadron ckm
- dowódca – rtm. Wacław Jankowski (ranny 11 IX 1939)
- dowódca I plutonu – por. Edward Groniowski (od 11 IX 1939 dowódca 4 szwadronu, )
- dowódca II plutonu – ppor. Zygmunt Faleński
- dowódca III plutonu – ppor. rez. Michał Mazurkiewicz
- szef szwadronu – st. wachm. Ksawery Pławski
- pchor. Marian Antkowiak
- pchor. Jerzy Brandt
- pchor. Jacek Dębicki
- szwadron kolarzy
- dowódca – por. Jerzy Iwanicki
- dowódca I plutonu – ppor. rez. Walerian Kajda
- dowódca II plutonu – ppor. rez. Stefan Piasny
- dowódca III plutonu – plut. pchor. rez. Stanisław Niedbał[27]
- dowódca drużyny ckm – ppor. rez. Olgierd Matuszewski
- szef szwadronu – st. wachm. Leon Kowalczyk
- pchor. Olgierd Raczkowski
- pchor. Kazimierz Trompeteur
- szwadron gospodarczy
- dowódca – por. Feliks Szefler
- zastępca dowódcy – chor. Bolesław Jazgar
- szwadron marszowy
- dowódca – por. Tadeusz Wojtyna
- dowódca I plutonu - ppor. rez. Stefan Mizera[i]
- dowódca II plutonu - ppor. rez. Marian Nochowicz
- dowódca III plutonu - wachm. Władysław Przygoda[27]
- szef szwadronu st. wachm. Leopold Badura[27]
- pluton przeciwpancerny
- dowódca – ppor. Jerzy Grądzki (do 11 IX 1939), ppor. rez. Ignacy Bukowiecki (do 14 IX 1939), ppor. rez. Jacek Pacyński
- zastępca - ppor. rez. Ignacy Bukowiecki
- oficer - ppor. rez. Jacek Pacyński
- działonowy - plut. Jan Bartkowiak
- pluton łączności
- dowódca – por. Kazimierz Ciszewski (do 11 IX 1939), plut. pchor. rez. Bohdan Powidzki
- zastępca - pchor. rez. Jerzy Powidzki
- szef plutonu - st. wachm. Jan Szefner
- pchor. Mieczysław Patzer
Symbole pułkowe
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Wr%C4%99czenie_sztandaru_7_psk_w_Poznaniu_-_R%C3%B3mmel_Rydz-%C5%9Amig%C5%82y_Knoll-Kownacki_NAC_1-W-3024-2.jpg/240px-Wr%C4%99czenie_sztandaru_7_psk_w_Poznaniu_-_R%C3%B3mmel_Rydz-%C5%9Amig%C5%82y_Knoll-Kownacki_NAC_1-W-3024-2.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Wr%C4%99czenie_sztandaru_7_psk_w_Poznaniu_-_Maruszewski_Rydz-%C5%9Amig%C5%82y_NAC_1-W-3024-3.jpg/240px-Wr%C4%99czenie_sztandaru_7_psk_w_Poznaniu_-_Maruszewski_Rydz-%C5%9Amig%C5%82y_NAC_1-W-3024-3.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Wr%C4%99czenie_sztandaru_7_psk_w_Poznaniu_-_NAC_1-W-3024-4.jpg/240px-Wr%C4%99czenie_sztandaru_7_psk_w_Poznaniu_-_NAC_1-W-3024-4.jpg)
Sztandar
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Na początku lat 30. XX w pułk nawiązał łączność z amerykańską Polonią zamieszkującą Passaic w stanie New Jersey. Skutkowało to ufundowaniem nowego sztandaru. Delegacja Polaków z Passaic z ks. kanonikiem dr. Stanisławem Kruczkiem, 2 sierpnia 1936, w obecności marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza przekazała nowy, przepisowy sztandar pułkowi. Na jednej z tarcz herbowych umieszczony został Herb miasta Passaic[29].
W kampanii wrześniowej początkowo sztandar towarzyszył żołnierzom czasie walk i znajdował się pod opieką ppor. rez. Mizery, st. wachm. Leopolda Badury i plut. Stanisława Szczepaniaka. 19 września dowódca pułku nakazał przewieźć sztandar do Warszawy. Misję te wykonał pomyślnie por. Moszczeński, który to przekazał sztandar na przechowanie do Komendy Miasta[30]. Po kapitulacji stolicy pchor. Andrzej Konopka i pchor. Jerzy Powidzki mieli zawieść sztandar do Wilna. Na skutek trudności w poruszaniu się między oddziałami Armii Czarwonej, sztandar trafił do Ostroga. Stąd oficer 15 pułku ułanów przewiózł go w inne miejsce i ukrył w okolicach stacji kolejowej Niemowicze pod Sarnami.
Sztandar w nieznanych okolicznościach trafił po wojnie do zbiorów Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Z karty inwentarzowej wynika, że 7 października 1949 przekazała go Naczelna Dyrekcja Muzeów i Ochrony Zabytków[31].
Odznaka pamiątkowa
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
6 października 1930 roku Minister Spraw Wojskowych marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził regulamin odznaki pamiątkowej 7 psk, dostosowany do przepisów o odznakach pamiątkowych formacji[32].
Odznaka o wymiarach 42x42 mm ma kształt krzyża o szeroko wciętych końcach ramion pokrytych białą emalią ze srebrnymi krawędziami. Środek krzyża wypełnia okrągła tarcza pokryta oliwkową emalią ze stylizowanym numerem i inicjałami „7 SK”, w otoku emaliowanym na żółto dewiza „HONOR I OJCZYZNA” oraz rok powstania pułku „1920”. Między ramionami krzyża stylizowane srebrne orły piastowskie. Jednoczęściowa – oficerska wykonana w srebrze i emaliowana. Projekt: Grzegorz Romaszkan. Wykonawcą odznaki był Wiktor Gontarczyk z Warszawy[33].
Barwy
[edytuj | edytuj kod]Proporczyk | Opis[34][35] |
---|---|
![]() | proporczyk szmaragdowo-biały z wąskim żółtym paskiem pośrodku |
![]() | proporczyk dowództwa w 1939 |
![]() | proporczyk 1 szwadronu w 1939 |
![]() | proporczyk 2 szwadronu w 1939 |
![]() | proporczyk 3 szwadronu w 1939 |
![]() | proporczyk 4 szwadronu w 1939 |
![]() | proporczyk 5 szwadronu ckm w 1939 |
![]() | proporczyk plutonu łączności w 1939 |
Inne | Opis |
![]() | czapka rogatywka – otok biały[36] |
![]() | szasery ciemnogranatowe, lampasy białe, wypustka biała[37] |
Żurawiejka
[edytuj | edytuj kod] Strzelcy, co nad Wartą stoją, | Słynie z czynów wiekopomnych | Towarzystwo chłopców wonnych, |
Lance do boju, szable w dłoń ... |
Wielkopolscy strzelcy konni
[edytuj | edytuj kod]- Z tym tematem związana jest kategoria:
- Dowódcy pułku
- ppłk dypl. Adam Nałęcz Nieniewski (1919)
- płk Wawrzyniec Wnuczek-Łobaczewski (1920 – X 1924 → kierownik Zapasu Młodych Koni Nr 3[38])
- mjr kaw. Władysław Sozański (p.o. 1924-1925)
- ppłk kaw. Roman Małachowski (4 II 1925 – 28 I 1928 → rejonowy inspektor koni w Dubnie)
- ppłk / płk kaw. Włodzimierz Kownacki (28 I 1928 - VII 1939)
- płk kaw. Stanisław Królicki (VII – 17 IX 1939)
- rtm. Zbigniew Szacherski (17 – 19 IX 1939)
- rtm. Konstanty Kozłowski (1942-1943)
- Zastępcy dowódcy pułku (od 1938 roku – I zastępca dowódcy)
- mjr kaw. Władysław Sozański (1923[39] – 1924[40])
- mjr / ppłk kaw. Eugeniusz Józef Jasiewicz (VII 1926 – 12 III 1929 → rejonowy inspektor koni w Mołodecznie)
- mjr kaw. Karol Wilhelm May (VII 1929[41][42] – III 1930)
- mjr dypl. kaw. Rafał Lucjan Protassowicki (31 III 1930[43] – 1 III 1931 → 10 psk[44])
- ppłk kaw. Józef Grad-Soniński (1 III 1931[44] – IV 1933 → zastępca dowódcy 10 puł[45])
- mjr dypl. kaw. Klemens Rudnicki (10 IV 1933[45] – 1934 → wykładowca WSWoj.)
- mjr dypl. Witold Jabłoński (do 24 VIII 1939)
Kawalerowie Orderu Virtuti Militari
[edytuj | edytuj kod]Odznaczeni Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari[46] | ||
mjr Paweł Budzik | płk Stanisław Królicki | |
Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari[46] | ||
rtm. Jankowski Wacław | rtm. Kozłowski Konstanty | rtm. Szacherski Zbigniew |
por. Ciszewski Kazimierz | por. Groniowski Edward | por. Kaczmarek Bernard |
por. Radoński Jerzy | por. Wojtyna Tadeusz | por. rez. Konrad Wünsche |
ppor. Bukowiecki Ignacy | ppor. Cygler Leszek | ppor. Faleński Zygmunt |
ppor. Górski Karol | ppor. Grądzki Jerzy | ppor. Iwanicki Jerzy |
ppor. Kajda Walerian | ppor. Lutostański Jerzy | ppor. Matuszewski Olgierd |
ppor. Mazurkiewicz Michał | ppor. Nadobnik Kazimierz | ppor. Pacyński Jacek |
ppor. Suchorzewski Edmund | ppor. Winiarz Franciszek | ks. Kosicki Michał |
pchor. Dębicki Jacek | pchor. Lutostański Jan | pchor. Niedbał Stanisław |
pchor. Powidzki Jerzy | pchor. Taylor Stanisław | pchor. Zakrzewski Jerzy |
chor. Jazgar Bolesław | st. wachm. Pławski Ksawery | st. wachm. Wawrzyniak Andrzej |
wachm. Dittmer Józef | plut. Mikołajczak Franciszek | plut. Szczepaniak Stanisław |
kpr. Budych Adam | kpr. Owczarek Jan | kpr. Smółka Bolesław |
kpr. Stegman Stefan | kpr. Warawa Piotr | st. strz. Chojnacki Stanisław |
st. strz. Czyż Marian | st. strz. Gąska Władysław | st. strz. Leśniewski Jan |
st. strz. Pytliński Kazimierz | st. strz. Rajman Teofil | st. strz. Wełka Kazimierz |
st. strz. Zet Jan |
Żołnierze 7 pułku strzelców konnych - ofiary zbrodni katyńskiej
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Biogramy zamordowanych oficerów znajdują się na stronie internetowej Muzeum Katyńskiego[47]
Nazwisko i imię | stopień | zawód | miejsce pracy przed mobilizacją | zamordowany |
---|---|---|---|---|
Górski Wincenty | porucznik rezerwy | inżynier rolnik, | administrator majątku Oszczeklin | Katyń |
Kiser Jan | podporucznik rezerwy | prawnik | bank w Poznaniu | Katyń |
Orłowski Stefan[48] | porucznik | żołnierz zawodowy | Katyń | |
Skórecki Jan | podporucznik rezerwy | technik rolnik | dzierżawca majątku Maszew | Katyń |
Słubicki Stefan | podporucznik rezerwy | absolwent UAM | Katyń | |
Ciążyński Teodor | porucznik posp. rusz. | ziemianin | Charków | |
Ciernicki Roman | porucznik rezerwy | prawnik | Sąd Grodzki w Chełmie | Charków |
Jagielski Henryk[49] | porucznik rezerwy | ekonomista, doktor | Charków | |
Sutarski Bogumił | podporucznik rezerwy | urzędnik | Charków |
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]- Cmentarz w Młodzieszynie – kwatera żołnierzy, którzy polegli w Bitwie nad Bzurą
- Członkowie Stowarzyszenia Polski Klub Kawaleryjski w Poznaniu w mundurach 7 psk
- Żołnierze bz 15 BKPanc – kontynuatorzy tradycji bojowych 7 psk
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ W rocznicę wymarszu na front I dywizjonu na front[1].
- ↑ Zarządzeniem L. 1664/mob. 37 miejsce mobilizacji zmieniono na Biedrusko.
- ↑ Uzupełniono zarządzeniem L.615/mob.36.
- ↑ Rozkazem L. 1921/ Og. mob. 28 Szt. Gen dokonano zmiany czasu pogotowia marszowego na 7 dzień mobilizacji.
- ↑ a b c d e Skreślono zarządzeniem L.533/30.Og.mob. Szt. Gł. z 14 II 1930.
- ↑ Skreślono zarządzeniem L.2144/29.0g.mob. Szt. Gł. z 15 VII 1929.
- ↑ Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[10].
- ↑ Gwiazdką oznaczono oficera, który pełnił jednocześnie więcej niż jedną funkcję[11].
- ↑ Stefan Mizera (1912–1993), podporucznik kawalerii rezerwy, adwokat, odznaczony Krzyżem Walecznych oraz Krzyżami: Komandorskim, Oficerskim i Kawalerskim OOP[28].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Filipow i Wróblewski 1992 ↓, s. 52.
- ↑ Dzieje 7 PSK Wlkp.. biedrusko.edu.pl. [dostęp 2014-12-08].
- ↑ Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 57-58.
- ↑ Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 57.
- ↑ Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 16 maja 1924 r., Nr 49, s. 285.
- ↑ Polska Zbrojna z 2 marca 1924 r., Nr 51, s. 7.
- ↑ Kurier Poznański z 1 marca 1924 r., Nr 51, s. 5.
- ↑ Wojciechowski 2010 ↓, s. 33.
- ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 714–715.
- ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
- ↑ Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VIII.
- ↑ Rybka i Stepan 2010 ↓, s. 222.
- ↑ Szacherski 1968 ↓, s. 40-43.
- ↑ a b Tym 1999 ↓, s. 22-23.
- ↑ Tym 2020 ↓, s. 370-373.
- ↑ Tym 2020 ↓, s. 374-377.
- ↑ Tym 2020 ↓, s. 378-385.
- ↑ Tym 2020 ↓, s. 386-389.
- ↑ Tym 1999 ↓, s. 27-28.
- ↑ Tym 2020 ↓, s. 396.
- ↑ Tym 2013 ↓, s. 62-71.
- ↑ Tym 2020 ↓, s. 397-415.
- ↑ Tym 1999 ↓, s. 29-35.
- ↑ Tym 2020 ↓, s. 416-433.
- ↑ Zarządzenie gen. W Andersa z 11 listopada 1966 r. Instytut Polski i Muzeum im. gen Sikorskiego w Londynie, sygn. A XII 77
- ↑ Szacherski 1968 ↓, s. 311-335.
- ↑ a b c d e Tym 2020 ↓, s. 366-369.
- ↑ Edmund Mazur. Szpalty pamięci : adwokat Stefan Mizera 1912-1993. „Palestra”. 3–4 (423–424), s. 120–122, 1993. Warszawa.
- ↑ Satora 1990 ↓, s. 261.
- ↑ Satora 1990 ↓, s. 262.
- ↑ Satora 1990 ↓, s. 263.
- ↑ Dziennik Rozkazów Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 32 z 6 października 1930 roku, poz. 379.
- ↑ Sawicki i Wielechowski 2007 ↓, s. 220.
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. nr 22 z 4 sierpnia 1927 roku, poz.268
- ↑ Smaczny 1989 ↓, s. 382.
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. nr nr 6 z 24 lutego 1928 roku, poz.66
- ↑ Smaczny 1989 ↓, s. 378.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 115 z 29 października 1924, s. 642.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 666.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 592.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 6 lipca 1929, s. 192.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 sierpnia 1929, s. 311.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930, s. 107.
- ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931, s. 14.
- ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933, s. 83.
- ↑ a b Wyróżnieni za wojnę obronną 1939
- ↑ Księgi Cmentarne – biogramy oficerów.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 2664.
- ↑ Księgi Cmentarne – wpis 5454.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Krzysztof Filipow, Bohdan Wróblewski: Odznaki pamiątkowe Wojska Polskiego 1921–1939. Kawaleria. Warszawa: Feniks editions, 1992. ISBN 83-900217-3-0.
- Karol Firich, Stanisław Krzysik, Tadeusz Kutrzeba, Stanisław Müller, Józef Wiatr: Almanach oficerski na rok 1923/24 zeszyt 2, dział III. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1923.
- Piotr Bauer, Bogusław Polak " Armia Poznań w wojnie obronnej 1939" Wydawnictwo Poznańskie 1983
- Zbigniew Szacherski: Wierni przysiędze. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1968.
- Zbigniew Mierzwiński: Generałowie II Rzeczypospolitej. Warszawa 1990: Wydawnictwo Polonia, s. 11. ISBN 83-7021-096-1.
- Bogusław Polak [red.]: Lance do boju. Szkice historyczne z dziejów jazdy wielkopolskiej X wiek – 1945 r.. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986. ISBN 83-03-01373-4.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. T. 29. Kraków: Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego. Biblioteka Jagiellońska, 2006. ISBN 83-7188-899-6.
- Zdzisław Sawicki, Adam Wielechowski: Odznaki Wojska Polskiego 1918-1945: Katalog Zbioru Falerystycznego: Wojsko Polskie 1918-1939: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie. Pantera Books, 2007. ISBN 83-204-3299-5.
- Kazimierz Satora: Opowieści wrześniowych sztandarów. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990. ISBN 83-211-1104-1.
- Henryk Smaczny: Księga kawalerii polskiej 1914-1947: rodowody, barwa, broń. Warszawa: TESCO, 1989. ISBN 83-00-02555-3.
- Juliusz S. Tym: 7 Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 1999, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich w kampanii wrześniowej. Zeszyt 108. ISBN 83-87103-84-5.
- Księga Jazdy Polskiej. Bolesław Wieniawa-Długoszowski (red.) Bronisław Rakowski (red.) Władysław Dziewanowski (red.) Karol Koźmiński (red.) Stanisław Strumph-Wojtkiewicz (red.) Stanisław Ostoja-Chrostowski (red.) Stanisław Haykowski (ilust.). Warszawa: Zakłady Graficzne Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, 1938.
- Juliusz S. Tym: 7 Pułk Strzelców Konnych Wielkopolskich. Wielka Księga Kawalerii Polskiej 1918–1939, tom 37. Warszawa: Edipress Polska S.A., 2013. ISBN 978-83-7769-364-3.
- Przemysław Dymek: Księga wrześniowych walk pułków wielkopolskich. Tom 3 Kawaleria, Broń Pancerna, Saperzy, Łączność, Żandarmeria, Służby medyczne, tabory. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2014. ISBN 978-83-7889-174-1.
- Juliusz S. Tym: Dzieje 7. Pułku Strzelców Konnych Wielkopolskich. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon Sp.z.o.o., 2020. ISBN 978-83-63374-95-2.
- Juliusz S. Tym: Wielkopolska Brygada Kawalerii w kampanii 1939 roku. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon Sp.z.o.o., 2016. ISBN 978-83-63374-51-8.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, 2010. ISBN 978-83-86100-83-5.
- Jerzy Wojciechowski: Kawaleria w planie mobilizacyjnym „S”. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, 2010. ISBN 978-83-62046-24-9.
- Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych z 1928, 1931 i 1934. [dostęp 2016-02-15].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.