Irène Joliot-Curie – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Państwo działania | |
---|---|
Data i miejsce urodzenia | 12 września 1897 |
Data i miejsce śmierci | 17 marca 1956 |
Dr honoris causa | |
Specjalność: chemia fizyczna | |
Alma Mater | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() | |
Nagrody | |
Strona internetowa |
Irène Joliot-Curie (ur. 12 września 1897 w Paryżu, zm. 17 marca 1956 tamże) – francuska fizykochemiczka, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie chemii, członkini Prezydium Honorowego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego we Francji w 1944 r.[1]
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Córka Polki Marii Skłodowskiej-Curie i Francuza Pierre’a Curie. W 1934 r. wraz z mężem, Frédérikiem Joliot-Curie, wykonała zdjęcie komory mgłowej, na którym uwieczniła zjawisko tworzenia się par elektron-pozyton (pozytonium) z fotonów[2].
W 1935 r. otrzymała wraz z mężem Nagrodę Nobla z chemii w uznaniu za odkrycie sztucznej promieniotwórczości – syntezy nowych nuklidów promieniotwórczych[3].
W 1936 r. wraz z dziennikarzem Charlesem Faroux założyła w Paryżu klub sportu ju-jitsu pod nazwą „Jiu-jitsu Club de France”[4].
UMCS (w 1950 r.)[5] i Uniwersytet Jagielloński (w 1951 r.) przyznały jej oraz jej mężowi tytuły doktora honoris causa. W 1954 r. została członkinią zagraniczną PAN[6].
Była socjalistką, wraz z mężem wstąpiła w 1934 r. do Partii Socjalistycznej. Jako jedna z trzech kobiet uczestniczyła w utworzonym w roku 1936 koalicyjnym rządzie Frontu Ludowego, w którym była sekretarzem stanu ds. badań naukowych[7]. Sygnatariuszka apelu sztokholmskiego w 1950 r.[8]
W 1951 r. przekazała Polsce rękopisy, fotografie i przedmioty osobiste matki[9].
Zmarła na białaczkę.
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Irène i Frédéric Joliot-Curie mieli dwoje dzieci, Hélène i Pierre’a.
Ordery i odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (23 stycznia 1947)[10]
- Order Krzyża Grunwaldu III klasy (11 lipca 1946)[11]
- Krzyż Oficerski Orderu Legii Honorowej (Francja)
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Sprawozdanie z pierwszego Walnego Zjazdu Wychodźstwa Polskiego we Francji 17–18 grudnia 1944, Paryż: PKWN we Francji, 1945, s. 122 .
- ↑ Andrzej Kajetan Wróblewski, Historia fizyki. Od czasów najdawniejszych do współczesności, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 499 .
- ↑ Nagrody Nobla z chemii w 1935 r. [online], Fundacja Nobla .
- ↑ Joliot Curie zakłada klub sportowy we Francji, „Gazeta Lwowska”, nr 270, 22 listopada 1936, s. 2 .
- ↑ Doktorzy honoris causa UMCS [online], Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie [dostęp 2011-02-23] .
- ↑ Joliot-Curie, Irena, [w:] Członkowie Polskiej Akademii Nauk [online], PAN [dostęp 2021-09-10] .
- ↑ Frédéric and Irène Joliot-Curie, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-10-10] (ang.).
- ↑ Dziennik Polski, rok VI, nr 91 (1861), Kraków 1 kwietnia 1950 roku, s. 2.
- ↑ Kronika wydarzeń w Warszawie 1945−1958. „Warszawskie Kalendarz Ilustrowany 1959”, s. 62, 1958. Wydawnictwo Tygodnika Ilustrowanego „Stolica”.
- ↑ M.P. z 1947 r. nr 58, poz. 405 „za wybitne zasługi na polu nauki dla dobra całej ludzkości oraz w dziele utrwalenia więzów przyjaźni polsko-francuskiej”.
- ↑ M.P. z 1947 r. nr 17, poz. 38 „za zasługi położone na polu opieki, pomoc okazaną Polakom we Francji i życzliwość do spraw polskich”.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Informacje na internetowej stronie Nagrody Nobla. nobelprize.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2005-11-24)].
- Tomasz Pospieszny , Irena Joliot-Curie i jej wyścig do Nagrody Nobla [online], Piękniejsza Strona Nauki .
- ISNI: 0000000118760751
- VIAF: 51749209
- LCCN: n87134762
- GND: 119054450
- NDL: 00437029
- LIBRIS: pm134bd70mp54db
- BnF: 12275132b
- SUDOC: 031559484
- SBN: SBLV077247
- NLA: 49783099
- NKC: jn20000603240
- BNE: XX1128504
- NTA: 067791700
- BIBSYS: 90528062
- CiNii: DA03311448
- Open Library: OL117089A
- PLWABN: 9810543757205606
- NUKAT: n00079021
- J9U: 987007263519605171
- CANTIC: a11202828
- LNB: 000235537
- KRNLK: KAC2020Q0448
- LIH: LNB:CcMn;=Bx