Jednostki inżynieryjno-saperskie Wojska Polskiego – Wikipedia, wolna encyklopedia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/Korpus%C3%B3wka_wojsk_inzynieryjnych.jpg/150px-Korpus%C3%B3wka_wojsk_inzynieryjnych.jpg)
Jednostki inżynieryjno-saperskie Wojska Polskiego – spis polskich jednostek inżynieryjno-saperskich: ich organizacja, geneza, podległość i przeformowania; miejsce stacjonowania.
Saperzy w okresie zaborów
[edytuj | edytuj kod]- Batalion Saperów – powstał w 1810 z samodzielnych ksap; jednostka WP Księstwa Warszawskiego;
- Półbatalion Inżynierów – jednostka WP Królestwa Kongresowego; stacjonował w Warszawie; w 1819 przeformowany na Batalion Saperów;
- Batalion Saperów – powstał w 1819 na bazie Półbatalionu Inżynierów; jednostka WP Królestwa Kongresowego; stacjonował w Warszawie w Koszarach Ordynackich;
Saperzy polskich formacji wojskowych w czasie I wojny światowej
[edytuj | edytuj kod]Legiony Polskie 1914–1917
- Oddział Minerów (1915) → Kompania Techniczna
- Kompania Saperów (1914–1917)
- Kompania Techniczna (1915-1917) → Batalion Techniczny Polskiego Korpusu Posiłkowego
Polski Korpus Posiłkowy
Wojsko Polskie na Wschodzie
- 1 Pułk Inżynieryjny I Korpusu Polskiego (1917-1918)
- 2 Pułk Inżynieryjny II Korpusu Polskiego (1918)
- Kompania Inżynieryjna Brygady Strzelców Polskich (1915-1917) → Dywizja Strzelców Polskich (1917)
- Kompania Inżynieryjna 1 Dywizji Strzelców Polskich (1917-1918)
- Kompania Inżynieryjna 2 Dywizji Strzelców Polskich (1917-1918)
- Kompania Inżynieryjna 3 Dywizji Strzelców Polskich (1917-1918)
- Kompania Inżynieryjna 4 Dywizji Strzelców Polskich (1918)
- Kompania Inżynieryjna 5 Dywizji Strzelców Polskich (1918)
- Kompania Inżynieryjna Oddziału Polskiego w Odessie (1918)
- Pluton Minerów przy Dywizji Litewsko-Białoruskiej
Armia Polska we Francji
- I Batalion Inżynieryjny 1 Dywizji Strzelców Polskich (1919) → XIII bsap
- II Batalion Saperów (1919) → II Batalion Saperów Kresowych[1]
- Batalion Inżynieryjny 5 Dywizji Strzelców Polskich (1918)
- Samodzielna Kompania Inżynieryjna 4 Dywizji Strzelców Polskich (1918–1919)
- 2 Kompania Zapasowa Saperów (1919) → Kompania Zapasowa XII bsap w Przemyślu → Kompania Zapasowa Saperów Nr 3
- Ekwipaż Naprawy Mostów Dywizji Instrukcyjnej (1919) → 81 Kolumna Mostowa (1919-1920) → 1/XIII Kolumna Pontonowa (1920-1921)
Jednostki saperskie II RP
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Lap_sap_IIRP.png/180px-Lap_sap_IIRP.png)
Brygady i grupy saperów
[edytuj | edytuj kod]- 1 Brygada Saperów w Modlinie (1929-1934) → 3 Brygada Saperów w Modlinie (1934-?) → 1 Grupa Saperów
- 2 Brygada Saperów w Warszawie (1929-1934) → 1 Brygada Saperów w Warszawie (1934- ?) → 2 Grupa Saperów
- 3 Brygada Saperów w Poznaniu (1929-1934)
- 4 Brygada Saperów w Krakowie (1929-1934) → 2 Brygada Saperów w Krakowie (1934- ?) → 2 Grupa Saperów
- 1 Grupa Saperów w Warszawie (1937-1939 tzw. „grupa techniczna”)
- 2 Grupa Saperów w Warszawie (1937-1939 tzw. „grupa saperska”)
- 3 Grupa Saperów w Warszawie (1937-1939 tzw. „grupa pionierska”)
Pułki saperów
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Odznaka_1psap.jpg/150px-Odznaka_1psap.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Odznaka_2_psap.jpg/150px-Odznaka_2_psap.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Odznaka_3_Pu%C5%82ku_Saper%C3%B3w_w_Wilnie.jpg/150px-Odznaka_3_Pu%C5%82ku_Saper%C3%B3w_w_Wilnie.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Odznaka_4_psap.jpg/150px-Odznaka_4_psap.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/5_batalionu_saper%C3%B3w_odznaka.jpg/150px-5_batalionu_saper%C3%B3w_odznaka.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Odznaka_6_psap.jpg/150px-Odznaka_6_psap.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Odznaka_7psap.jpg/150px-Odznaka_7psap.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/Odznaka_8_psap.jpg/150px-Odznaka_8_psap.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Odznaka_9psap.jpg/150px-Odznaka_9psap.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/1_psap._kol.jpg/150px-1_psap._kol.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/1_Batalion_Most%C3%B3w_Kolejowych_-_Krak%C3%B3w_Jab%C5%82onna_1a.jpg/150px-1_Batalion_Most%C3%B3w_Kolejowych_-_Krak%C3%B3w_Jab%C5%82onna_1a.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/2_pu%C5%82k_saper%C3%B3w_kolejowych_-_Jab%C5%82onna.png/150px-2_pu%C5%82k_saper%C3%B3w_kolejowych_-_Jab%C5%82onna.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Odznaka_3_psap._kol.jpg/150px-Odznaka_3_psap._kol.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/Batalion_Elektrotechniczny.jpg/150px-Batalion_Elektrotechniczny.jpg)
Z dniem 22 sierpnia 1921 sformowanych zostało dziesięć pułków saperów, każdy w składzie trzech batalionów i kadry batalionu zapasowego. W listopadzie 1929 z dziesięciu pułków utworzonych zostało osiem batalionów saperów.
- 1 Pułk Saperów w Modlinie (1921-1929) → 1 Batalion Saperów Legionowych (1929-1939)
- 2 Pułk Saperów w Puławach (1921-1929) → 2 Batalion Saperów (1929-1939) → 2 Pułk Saperów Kaniowskich (1939)
- 3 Pułk Saperów Wileńskich w Wilnie (1921-1929) → 3 Batalion Saperów Wileńskich (1929-1939)
- 4 Pułk Saperów w Sandomierzu (1921-1929) → 4 Batalion Saperów w Sandomierzu (1929-1930) i w Przemyślu (1931-1939) → 4 Pułk Saperów (1939)
- 5 Pułk Saperów w Krakowie (1921-1929) → 5 Batalion Saperów (1929-1939)
- 6 Pułk Saperów w Przemyślu (1921-1929) → Kadra 6 Pułku Saperów (1929-1931)
- 7 Pułk Saperów Wielkopolskich w Poznaniu (1921-1929) → 7 Batalion Saperów (1929-1939)
- 8 Pułk Saperów w Toruniu (1921-1929) → 8 Batalion Saperów (1929-1939)
- 9 Pułk Saperów w Brześciu (1921-1929) → 6 Batalion Saperów (II RP) (1929-1939)
- 10 Pułk Saperów w Przemyślu (1921-1929) → Kadra 10 Pułku Saperów (1929-1931)
Bataliony saperów
[edytuj | edytuj kod]- I Batalion Saperów im. Tadeusza Kościuszki 1 Pułku Inżynieryjnego (1918-1921) → I Batalion Saperów
- I Batalion Saperów Wielkopolskich (1919) → XV bsap (1919-1929)
- Batalion Zapasowy Saperów Nr I (1920-1921) → Kadra Batalionu Zapasowego 1 Pułku Saperów
- II Batalion Saperów 1 Pułku Inżynieryjnego (1918–1919) → III bsap
- II Batalion Saperów Wielkopolskich (1919) → XIV bsap
- II Batalion Saperów Kresowych (1919) → XI bsap i XII Batalion Saperów (1919–1921) → XXIV bsap
- II Batalion Saperów (1920–1929)
- Batalion Zapasowy Saperów Nr II (1920-1921) → Kadra Batalionu Zapasowego 2 Pułku Saperów
- III Batalion Saperów w Jędrzejowie → VII bsap
- III Batalion Saperów (1919-1929)
- Batalion Zapasowy Saperów Nr III (1920-1921) → Kadra Batalionu Zapasowego 3 Pułku Saperów
- IV Batalion Saperów (1919-1929)
- Batalion Zapasowy Saperów Nr IV (1920-1921) → Kadra Batalionu Zapasowego 4 Pułku Saperów
- V Batalion Saperów (1919-1920) → VI bsap
- V Batalion Saperów (1920-1921) → XXII bsap
- V Batalion Saperów (1921-1929)
- Batalion Zapasowy Saperów Nr V (1920-1921) → Kadra Batalionu Zapasowego 5 Pułku Saperów
- VI Batalion Saperów (1920–1929)
- Batalion Zapasowy Saperów Nr VI (1920-1921) → Kadra Batalionu Zapasowego 6 Pułku Saperów
- VII Batalion Saperów → XII bsap
- VII Batalion Saperów (1921-1929)
- VIII Batalion Saperów (1919-1929)
- IX Batalion Saperów (1921-1929)
- X Batalion Saperów (1919-1929)
- XI Batalion Saperów (1919-1929)
- XII Batalion Saperów (1919–1921) → XXIV bsap
- XII Batalion Saperów (1921-1929)
- XIII Batalion Saperów (1919-1929)
- XIV Batalion Saperów (1919-1929)
- XV Batalion Saperów (1920–1929)
- XVI Batalion Saperów → XXVIII bsap
- XVI Batalion Saperów (1921-1929)
- XVII Batalion Saperów (1920–1929)
- XVIII Batalion Saperów (1919-1929)
- XIX Batalion Saperów (1920–1929)
- XX Batalion Saperów (1920–1929)
- XXI Batalion Saperów (1920–1929)
- XXII Batalion Saperów (1921-1929)
- XXIII Batalion Saperów (1920-1921) → XXV bsap
- XXIII Batalion Saperów (1921-1925)
- XXIV Batalion Saperów
- XXV Batalion Saperów (1921-1925)
- XXVI Batalion Saperów (1921-1925)
- XXVII Batalion Saperów (1921-1925)
- XXVIII Batalion Saperów (1921-1925)
- XXIX Batalion Saperów (1921-1929)
- Syberyjski Batalion Saperów (1920-1921) → XXX bsap
- XXX Batalion Saperów w Brześciu (1921-1929)
- Batalion Chemiczny w Warszawie (1921-1925) → Ćwiczebna Kompania Chemiczna przy Szkole Gazowej
- Batalion Mostowy w Kazuniu (1921-1939)
- Batalion Szkolny Saperów w Modlinie (1926-1929)
- Batalion Szkolny Saperów Kolejowych (1926-1929)
- Batalion Maszynowy w Warszawie i w Nowym Dworze Mazowieckim (1921-1925) → Batalion Elektrotechniczny
- Batalion Elektrotechniczny w Nowym Dworze Mazowieckim (1925-1939)
- 3 Pułk Wojsk Kolejowych w Poznaniu (1921-1924)
- Batalion Zapasowy 3 Pułku Wojsk Kolejowych
- 1 Batalion Mostów Kolejowych w Krakowie (1929-1939)
- 2 Batalion Mostów Kolejowych w Legionowie (1929-1939)
- 10 Batalion Wojsk Kolejowych (1920-1921)
- Batalion Wyszkolenia Wojsk Kolejowych (1918–1919)
- Batalion Silnikowy w Modlinie (1930–1939)
- Kadra Batalionu Zapasowego 1 Pułku Saperów w Modlinie (1921-1925)
- Kadra Batalionu Zapasowego 2 Pułku Saperów w Puławach (1921-1925)
- Kadra Batalionu Zapasowego 3 Pułku Saperów w Wilnie (1921-1925)
- Kadra Batalionu Zapasowego 4 Pułku Saperów w Sandomierzu (1921-1925)
- Kadra Batalionu Zapasowego 5 Pułku Saperów w Krakowie (1921-1925)
- Kadra Batalionu Zapasowego 6 Pułku Saperów w Przemyślu (1921-1925)
- Kadra Batalionu Zapasowego 7 Pułku Saperów w Poznaniu (1921-1925)
- Kadra Batalionu Zapasowego 8 Pułku Saperów w Toruniu (1921-1925)
- Kadra Batalionu Zapasowego 9 Pułku Saperów w Brześciu (1921-1925)
- Kadra Batalionu Zapasowego 10 Pułku Saperów w Przemyślu (1921-1925)
Bataliony saperów sformowane w 1929
- 1 Batalion Saperów Legionów w Modlinie (1929-1939)
- 2 Batalion Saperów w Puławach (1929-1939) → 2 psap (1939)
- 3 Batalion Saperów Wileńskich w Wilnie (1929-1939)
- 4 Batalion Saperów w Przemyślu (1929-1939) → 2 psap (1939)
- 5 Batalion Saperów w Krakowie (1929-1939)
- 6 Batalion Saperów w Brześciu (1929-1939)
- 7 Batalion Saperów w Poznaniu (1929-1939)
- 8 Batalion Saperów w Toruniu (1929-1939)
Bataliony saperów zmobilizowane w 1939
Bataliony saperów noszące numery od 1 do 30 były organicznymi pododdziałami saperów czynnych dywizji piechoty. Numer batalionu odpowiadał numerowi dywizji.
- 1 Batalion Saperów
- 2 Batalion Saperów
- 3 Batalion Saperów
- 4 Batalion Saperów
- 5 Batalion Saperów
- 6 Batalion Saperów
- 7 Batalion Saperów
- 8 Batalion Saperów
- 9 Batalion Saperów
- 10 Batalion Saperów
- 11 Batalion Saperów
- 12 Batalion Saperów
- 13 Batalion Saperów
- 14 Batalion Saperów
- 15 Batalion Saperów
- 16 Batalion Saperów
- 17 Batalion Saperów
- 18 Batalion Saperów
- 19 Batalion Saperów
- 20 Batalion Saperów
- 21 Batalion Saperów
- 22 Batalion Saperów
- 23 Batalion Saperów
- 24 Batalion Saperów
- 25 Batalion Saperów
- 26 Batalion Saperów
- 27 Batalion Saperów
- 28 Batalion Saperów
- 29 Batalion Saperów
- 30 Batalion Saperów
- 43 Batalion Saperów
- 46 Batalion Saperów
- 47 Batalion Saperów
- 48 Batalion Saperów
- 50 Batalion Saperów
- 53 Batalion Saperów
- 55 Batalion Saperów
- 56 Batalion Saperów
- 60 Batalion Saperów
- 61 Batalion Saperów
- 65 Batalion Saperów
- 71 Batalion Saperów
- 81 Batalion Saperów
- 90 Batalion Motorowy Saperów
- Batalion Motorowy Saperów WBPanc-Mot
Bataliony saperów improwizowane we wrześniu 1939
Kompanie saperów
[edytuj | edytuj kod]W latach 1919–1921 na terenie okręgów generalnych funkcjonowały:
- Kompania Zapasowa Saperów Nr 1 w Warszawie
- Kompania Zapasowa Saperów Nr 2 w Krasnymstawie (1919-1920) → Batalion Zapasowy Saperów Nr II
- Kompania Zapasowa Saperów Nr 3 w Grodnie
- Kompania Zapasowa Saperów Nr 4 w Sandomierzu → Batalion Zapasowy Saperów Nr IV
- Kompania Zapasowa Saperów Nr 5 w Krakowie → Batalion Zapasowy Saperów Nr V
- Kompania Zapasowa Saperów Nr 6 w Przemyślu → Kadra Batalionu Zapasowego 6 Pułku Saperów
- Kompania Zapasowa Saperów Nr 7 w Poznaniu → Kadra Batalionu Zapasowego 7 Pułku Saperów
W pierwszej dekadzie 1935 na bazie zalążków wydzielonych przez 3, 5, 6 i 8 Batalion Saperów sformowane zostały cztery samodzielne kompanie saperów dla czynnych dywizji piechoty:
- 16 Kompania Saperów (1935-1937) → Ośrodek Sapersko-Pionierski 16 DP
- 20 Kompania Saperów (1935-1937) → Ośrodek Sapersko-Pionierski 20 DP
- 23 Kompania Saperów (1935-1937) → Ośrodek Sapersko-Pionierski 23 DP
- 29 Kompania Saperów (1935-1937) → Ośrodek Sapersko-Pionierski 29 DP
Ośrodki sapersko-pionierskie
[edytuj | edytuj kod]W maju 1937 podjęto decyzję o sformowaniu dwunastu ośrodków sapersko-pionierskich jako zalążków batalionów saperów czynnych dywizji piechoty:
- Ośrodek Sapersko-Pionierski 7 DP (1937-1939) → 7 Batalion Saperów
- Ośrodek Sapersko-Pionierski 10 DP (1937-1939) → 10 Batalion Saperów
- Ośrodek Sapersko-Pionierski 11 DP (1937-1939) → 11 Batalion Saperów
- Ośrodek Sapersko-Pionierski 12 DP (1937-1939) → 12 Batalion Saperów
- Ośrodek Sapersko-Pionierski 13 DP (1937-1939) → 13 Batalion Saperów
- Ośrodek Sapersko-Pionierski 16 DP (1937-1939) → 16 Batalion Saperów
- Ośrodek Sapersko-Pionierski 18 DP (1937-1939) → 18 Batalion Saperów
- Ośrodek Sapersko-Pionierski 20 DP (1937-1939) → 20 Batalion Saperów
- Ośrodek Sapersko-Pionierski 23 DP (1937-1939) → 23 Batalion Saperów
- Ośrodek Sapersko-Pionierski 25 DP (1937-1939) → 25 Batalion Saperów
- Ośrodek Sapersko-Pionierski 27 DP (1937-1939) → 27 Batalion Saperów
- Ośrodek Sapersko-Pionierski 29 DP (1937-1939) → 29 Batalion Saperów
Ośrodki zapasowe saperów
[edytuj | edytuj kod]We wrześniu 1939 jednostki saperskie formowały w ramach mobilizacji alarmowej ośrodki zapasowe:
- Ośrodek Zapasowy Saperów Specjalnych nr 1
- Ośrodek Zapasowy Saperów nr 2
- Ośrodek Zapasowy Saperów Nr 3
- Ośrodek Zapasowy Saperów Mostów Kolejowych nr 1
- Ośrodek Zapasowy Saperów Mostów Kolejowych nr 2
Saperzy Korpusu Ochrony Pogranicza
[edytuj | edytuj kod]Ośrodki Wyszkolenia Pionierów 1928-1931
- Ośrodek Wyszkolenia Pionierów 1 Brygady Ochrony Pogranicza w Hoszczy → kompania pionierów Brygady KOP „Wołyń”
- Ośrodek Wyszkolenia Pionierów 2 Brygady Ochrony Pogranicza w Klecku → kompania pionierów Brygady KOP „Nowogródek”
- Ośrodek Wyszkolenia Pionierów 3 Brygady Ochrony Pogranicza w Budsławiu → kompania pionierów Brygady KOP „Grodno”
- Ośrodek Wyszkolenia Pionierów 4 Brygady Ochrony Pogranicza w Mostach Wielkich → kompania pionierów Brygady KOP „Podole”
- Ośrodek Wyszkolenia Pionierów 5 Brygady Ochrony Pogranicza w Dawidgródku → kompania pionierów Brygady KOP „Polesie”
- Ośrodek Wyszkolenia Pionierów 6 Brygady Ochrony Pogranicza w Wilnie → kompania pionierów Brygady KOP „Wilno”
Kompanie pionierów 1931-1934
- kompania pionierów „Wołyń” → ksap KOP „Hoszcza”
- kompania pionierów „Nowogródek” → ksap KOP „Nowogródek”
- kompania pionierów „Grodno” → ksap KOP „Grodno”
- kompania pionierów „Podole” → ksap KOP „Podole”
- kompania pionierów „Polesie” → ksap KOP „Polesie”
- kompania pionierów „Wilno” → ksap KOP „Wilno”
Kompanie saperów KOP 1934–1939
- Kompania Saperów KOP „Hoszcza”
- Kompania Saperów KOP „Nowogródek” (1934-1937) → Kompania Saperów KOP „Stołpce”
- Kompania Saperów KOP „Grodno” → 43 bsap (1939)
- Kompania Saperów KOP „Podole” (1934-1937) → Kompania Saperów KOP „Czortków”
- Kompania Saperów KOP „Polesie” (1934-1937) → Kompania Saperów KOP „Stolin”
- Kompania Saperów KOP „Wilno” (1934-1937) → Kompania Saperów KOP „Wilejka” (1937-1939)
- Osobny artykuł:
Organa i zakłady służby inżynieryjno-saperskiej
[edytuj | edytuj kod]- Osobny artykuł:
Jednostki PSZ na Zachodzie
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/Patka_sap.png/180px-Patka_sap.png)
- Grupa Saperów 2 Korpusu Polskiego
- 1 Pułk Saperów Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR
- Centrum Wyszkolenia Saperów we Francji
- Centrum Wyszkolenia Saperów w Wielkiej Brytanii
- Ośrodek Zapasowy Saperów
- Ośrodek Wyszkolenia Oficerów Saperów w Thouars (Francja)
- Ośrodek Wyszkolenia Saperów w Crawford (Szkocja)
- Szefostwo Saperów w Sztabie Naczelnego Wodza
- Dowództwo Saperów I Korpusu
- dowództwa saperów brygad strzeleckich, kadrowych brygad strzeleckich
- Grupa Fortyfikacyjna
Bataliony:
- Batalion Saperów (1942–1947) → Oddziały Saperów Dywizyjnych 1 Dywizji Pancernej
- Batalion Saperów Lekkiej Dywizji Zmechanizowanej → 10 Kompania Saperów 10 BKPanc
- 1 Modliński Batalion Saperów (1939–1940)
- Batalion Saperów (30 VI – 13 VIII 1940) → Batalion Saperów Korpusu (14 VIII – IX 1940) → 1 Batalion Saperów
- 1 Batalion Saperów (1940–1942) → Oddziały Saperów Dywizyjnych 1 Dywizji Pancernej (1942-1945) → 1 Batalion Saperów
- 1 Batalion Saperów (1945-1947)
- 2 Kaniowski Batalion Saperów (1939–1940)
- 2 Batalion Saperów (1945-1947)
- 3 Batalion Saperów (1940) → 3 Kompania Saperów 3 DP
- 3 Karpacki Batalion Saperów (1942–1947)
- 4 Batalion Saperów (1940) → 4 Kompania Saperów 4 DP
- 4 Batalion Saperów (1945-1947)
- 5 Kresowy Batalion Saperów (1941-1947)
- 6 Batalion Saperów
- 7 Batalion Saperów (1941-1943) → 7 Kompania Saperów (1943-1944)
- 8 Batalion Saperów
- 9 Batalion Saperów
- 10 Batalion Saperów (1942)
- 10 Batalion Saperów (1942–1947)
- 11 Batalion Saperów (kadrowy) I Korpusu Polskiego (1945-1947)
- 20 Batalion Saperów (1945-1947)
- 11 Batalion Saperów Kolejowych (1941 – 1947)
Kompanie w latach 1940–1941:
- 1 Kompania Saperów 1 BS → 1 Kompania Saperów 1 DG (k)
- 2 Kompania Saperów 2 BS (1940) → 10 Kompania Saperów
- 3 Kompania Kadrowa Saperów 3 BKS (1940–1941)
- 4 Kompania Kadrowa Saperów 4 BKS (1940–1941) → Powietrzna Kompania Saperów 1 SBS
- 5 Kompania Kadrowa Saperów 5 BKS (1940–1941)
- Kompania Saperów SBSK SBSK (1940)
- 7 Kompania Kadrowa Saperów 7 BKS (1940–1941)
- 8 Kompania Kadrowa Saperów 8 BKS (1941)
- 10 Kompania Saperów (1940-1947)
- 11 Kompania Saperów (1941-1947)
- 11 Kompania Parkowa Saperów
Kompanie w latach 1942–1947:
- 1 Kompania Parkowa Saperów 1 DPanc
- 4 Kompania Parkowa Saperów 4 DP (1945-1947)
- 7 Kompania Saperów 7 DZapas (1943-1944) → 17 Kompania Saperów
- 7 Kompania Saperów 4 DP (1945-1947)
- 8 Kompania Saperów 4 DP (1945-1947)
- 9 Kompania Saperów 4 DP (1945-1947)
- 10 Kompania Saperów 10 BKPanc → 1 DPanc
- 11 Kompania Saperów 1 DPanc
- 11 Kompania Parkowa Saperów
- 10 Kompania Mostowa Grupy Saperów 2 KP
- 14 Kompania Saperów 14 BPanc (1944–1947)
- 17 Kompania Saperów 7 DP (1944–1947)
- 301 Etapowa Kompania Saperów Grupy Saperów 2 KP
- Powietrzna Kompania Saperów 1 SBS
Plutony:
- 9 Pluton Saperów 2 BCz
- 10 Pluton Rozbrajania Bomb Grupy Saperów 2 KP
- 11 Pluton Rozbrajania Bomb
- 306 Pluton Parkowy Saperów Grupy Saperów 2 KP
- Pluton Mostowy 4 DP (1945-1947)
- Pluton Mostowy 1 DPanc
Jednostki inżynieryjne ludowego Wojska Polskiego
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Proporczyk_sap.png/180px-Proporczyk_sap.png)
Brygady saperów
[edytuj | edytuj kod]- 1 Warszawska Brygada Saperów im. gen. Jerzego Bordziłowskiego – później otrzymała nazwę wyróżniającą Warszawska
- 2 Warszawska Brygada Saperów – później otrzymała nazwę wyróżniającą Warszawska
- 4 Łużycka Brygada Saperów – później otrzymała nazwę wyróżniającą Łużycka
- 5 Mazurska Brygada Saperów im. gen. Ignacego Prądzyńskiego – później otrzymała nazwę wyróżniającą Mazurska
- 2 Ciężka Brygada Saperów – sformowana w 1951 na bazie 2 psap; stacjonowała w Kazuniu;
- 6 Ciężka Brygada Saperów – sformowana w 1951; stacjonowała w Dęblinie
Pozostałe brygady
[edytuj | edytuj kod]Pułki saperów
[edytuj | edytuj kod]- 2 Zapasowy Pułk Saperów – powstał w 1944, rozformowany w 1945, stacjonował w Jarosławiu.
- 1 Pułk Saperów – powstał w 1947 w wyniku przeformowania 1 BSap; stacjonował w Brzegu.
- 2 Pułk Saperów – powstał w 1947 w wyniku przeformowania 2 BSap; stacjonował w Kazuniu
- 4 Pułk Saperów – powstał w 1947 w wyniku przeformowania 4 BSap; stacjonował w Gorzowie Wielkopolskim.
- 5 Pułk Saperów – powstał w 1947 w wyniku przeformowania 5 BSap; stacjonował w Szczecinie.
Pułki pontonowe
[edytuj | edytuj kod]- Pułk Pontonowy – powstał w 1945 w wyniku przeformowania 1 B Pont-Most; stacjonował we Włocławku; w 1949 przemianowany na 3 ppont;
- 1 Pułk Pontonowy – powstał w 1949 w wyniku przeformowania 1 psap; stacjonował w Brzegu;
- 3 Pułk Pontonowy – powstał z przemianowania 1 ppont; stacjonował we Włocławku;
- 6 Warszawski Pułk Pontonowy – sformowany w 1967: stacjonował w Głogowie
- 7 Pułk Pontonowy – sformowany w 1951; stacjonował w Płocku
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Korpus%C3%B3wka_wojsk_in%C5%BCynierejnych_1960.jpg/180px-Korpus%C3%B3wka_wojsk_in%C5%BCynierejnych_1960.jpg)
- 8 Pułk Pontonowy – sformowany w 1966: stacjonował w Głogowie.
Bataliony saperów
[edytuj | edytuj kod]- 1 Batalion Saperów – w składzie 1 Warszawskiej DP
- 2 Batalion Saperów – w składzie 2 Warszawskiej DP
- 3 Batalion Saperów
- 4 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 3 Pomorskiej DP
- 5 Batalion Saperów – w składzie 4 Pomorskiej DP
- 7 Warszawski Batalion Saperów
- 8 Kołobrzeski Batalion Saperów – w składzie 1 BSap; przemianowany na 52 batalion saperów MW; w 1955 przemianowany na 29 batalion saperów MW; w 1967 przywrócono batalionowi jego historyczną nazwę 8 Kołobrzeski batalion saperów;
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/LWP_kurtki_sapmost.png/180px-LWP_kurtki_sapmost.png)
- 9 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 1 BSap
- 10 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 1 BSap
- 11 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 1 BSap
- 13 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 6 Pomorskiej DP
- 14 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 5 Saskiej DP
- 15 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 1 Drezdeńskiej KPanc
- 16 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 11 Dywizji Piechoty
- 17 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 12 DP; stacjonował w Szczecinie
- 18 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 7 Łużyckiej DP
- 19 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 8 Drezdeńskiej DP
- 20 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 9 Drezdeńskiej DP
- 21 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 10 Sudeckiej DP
- 24 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 2 BSap
- 25 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 4 BSap
- 26 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 2 BSap; od 1951 batalion 1 KP(?)
- 27 Batalion Saperów (LWP) – w składzie 2 BSap
- 28 Batalion Saperów – w składzie 4 BSap
- 29 Batalion Saperów – w składzie 2 BSap
- 30 Batalion Saperów – w składzie 4 BSap
- 32 Batalion Saperów – w składzie 4 BSap
- 34 Batalion Saperów – w składzie 5 BSap
- 36 Batalion Saperów – w składzie 5 BSap
- 38 Batalion Saperów – w składzie 5 BSap
- 39 Batalion Saperów – w składzie 5 BSap
- 41 Batalion Saperów – w składzie 14 DZ; stacjonował w Szczecinku
- 42 Samodzielny Batalion Saperów – w składzie 7 BInż-Bud
- 43 Batalion Saperów Marynarki Wojennej
- 46 Batalion Saperów – w składzie 15 DP; stacjonował w Olsztynie
- 47 Batalion Saperów – w składzie 16 DZ; stacjonował w Tczewie
- 51 Batalion Saperów – w składzie 18 DP; stacjonował w Ełku
- 52 batalion saperów MW – powstał z przemianowania 8 batalionu saperów; w 1955 przemianowany na 29 batalion saperów MW
- 55 Batalion Saperów – w składzie 2 KA; stacjonował w Głogowie
- 59 Batalion Saperów – w składzie 30 DP; stacjonował w Radyminie; rozwiązany w listopadzie 1952[2]
- 57 Batalion Saperów – w składzie 1 KZ; stacjonował w Gniewie
- 61 Batalion Saperów – w składzie 8 KA; stacjonował w Olsztynie
- 62 Batalion Saperów – w składzie 24 DP; stacjonował w Ostrowi Mazowieckiej (Komorowo); rozwiązany w listopadzie 1952[2]
- 64 Batalion Saperów – w składzie 11 KA; stacjonował w Pińczowie, przenoszony kolejno do Kielc, Gliwic i Szczakowej[2]
- 65 Batalion Saperów – w składzie 27 DP; stacjonował w Zgorzelcu
- 66 Batalion Saperów – w składzie 19 DZ; stacjonował w Kostrzynie
- 68 Batalion Saperów – w składzie 9 KA; stacjonował w Krasnymstawie, przeniesiony do Chełmna[2]
- 70 Batalion Saperów – w składzie 12 KA; stacjonował w Niepołomicach, przeniesiony do Sanoka[2]
- 72 Batalion Saperów – w składzie 25 DP; stacjonował w Siedlcach; rozwiązany w listopadzie 1952[2]
- 73 Batalion Saperów – w składzie 20 DZ; stacjonował w Budowie; przeniesiony kolejno do Gryfic i Stargardu Szczecińskiego[2]
- 75 Batalion Saperów – w składzie 22 DP; stacjonował w Giżycku
- 77 Batalion Saperów – w składzie 29 DP; stacjonował w Rybniku
- 80 Batalion Saperów – w składzie 21 DP; stacjonował w Bartoszycach
- 12 Szwadron Saperów – w składzie 1 Brygady Kawalerii
Bataliony pontonowo-mostowe
[edytuj | edytuj kod]- 6 Batalion Pontonowo-Mostowy – w składzie 3 BPont-Most
- 31 Batalion Pontonowo-Mostowy – w składzie 3 BPont-Most
- 33 Batalion Pontonowo-Mostowy – w składzie 3 BPont-Most
- 35 Batalion Pontonowo-Mostowy – w składzie 3 BPont-Most
Bataliony inżynieryjno-budowlane
[edytuj | edytuj kod]- 43 Samodzielny Batalion Inżynieryjno-Budowlany – w składzie 7 BInż-Bud
- 44 Samodzielny Batalion Inżynieryjno-Budowlany – w składzie 7 BInż-Bud
- 45 Samodzielny Batalion Inżynieryjno-Budowlany – w składzie 7 BInż-Bud
Jednostki inżynieryjne Sił Zbrojnych RP
[edytuj | edytuj kod]Brygady saperów
[edytuj | edytuj kod]- 1 Brzeska Brygada Saperów w Brzegu → przeformowana w 1 Brzeski Pułk Saperów
- 2 Mazowiecka Brygada Saperów w Kazuniu Nowym (rozformowana 31 grudnia 2011)
- 4 Nadwarciańska Brygada Saperów
- 5 Brygada Saperów → przeformowana w 5 Pułk Inżynieryjny
Pułki
[edytuj | edytuj kod]- 1 Brzeski Pułk Saperów im. Tadeusza Kościuszki ← sformowany na bazie 1 Brzeskiej Brygady Saperów
- 1 Dębliński Pułk Drogowo-Mostowy im. Romualda Traugutta w Dęblinie (rozformowany 31 grudnia 2007);
- 2 Mazowiecki Pułk Saperów w Kazuniu Nowym
- 2 Inowrocławski Pułk Komunikacyjny im. gen. Jakuba Jasińskiego w Inowrocławiu;
- 3 Włocławski Pułk Pontonowy – Włocławek
- 3 Włocławski Pułk Drogowo-Mostowy im. gen. Karola Sierakowskiego w Chełmnie (rozformowany 31 grudnia 2011);
- 3 Pułk Saperów im. gen. Jakuba Jasińskiego 1995–2001 – Dębica
- 5 Pułk Inżynieryjny im. gen. Ignacego Prądzyńskiego w Szczecinie-Podjuchach ← sformowany na bazie 5 Brygady Saperów
- 6 Głogowski Pułk Drogowo - Mostowy w Głogowie
Bataliony saperów
[edytuj | edytuj kod]- 1 Pułtuski Batalion Saperów – Pułtusk
- 2 Stargardzki Batalion Saperów w Stargardzie Szczecińskim;
- 5 Kresowy Batalion Saperów w Krośnie Odrzańskim;
- 8 Batalion Saperów Marynarki Wojennej w Dziwnowie;
- 11 Batalion Saperów 1992 – 2011
- 14 Batalion Saperów
- 15 Mazurski Batalion Saperów – Orzysz
- 16 Tczewski Batalion Saperów – Tczew
- 16 Batalion Saperów w Nisku (w składzie 21 Brygady Strzelców Podhalańskich);
- 17 Batalion Saperów Wielkopolskich im. gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby
- 19 Batalion Saperów Ziemi Lęborskiej
- 43 Batalion Saperów Marynarki Wojennej Rozewie.
bataliony ratownictwa inżynieryjnego
- 1 Batalion Ratownictwa Inżynieryjnego w Krośnie Odrzańskim (rozformowany w 2007).
- 2 Brzeski Batalion Ratownictwa Inżynieryjnego im. gen. bryg. Mieczysława Dąbkowskiego w Brzegu
- 3 Batalion Ratownictwa Inżynieryjnego im. płk. Rudolfa Matuszka w Nisku (przeformowany w 3 Batalion Inżynieryjny).
- 4 Głogowski Batalion Ratownictwa Inżynieryjnego w Głogowie (przeformowany w 4 Głogowski Batalion Inżynieryjny).
- 5 Dębliński Batalion Ratownictwa Inżynieryjnego im. płk. Władysława Frączka w Dęblinie (rozformowany 31 grudnia 2007);
- 6 Batalion Ratownictwa Inżynieryjnego w Grudziądzu.
bataliony inżynieryjne
bataliony drogowo-mostowe
- 1 Dębliński batalion drogowo-mostowy im. Romualda Traugutta w Dęblinie
- 3 Włocławski batalion drogowo-mostowy (w składzie 2. Mazowieckiego pułku saperów)
Ośrodki Przechowywania Sprzętu
- 6 Ośrodek Przechowywania Sprzętu w Głogowie (rozformowany w 2011).
- 12 Ośrodek Przechowywania Sprzętu (1991-1994) w Szczecinie (rozformowany)
- 12 Ośrodek Przechowywania Sprzętu w Nisku (rozformowany).
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Zdzisław Barszczewski: Przywrócone życiu. Rozminowanie ziem Polski. Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 1998. ISBN 83-11-08751-2.
- Bronisław Gembarzewski, Szymon Askenazy: Wojsko Polskie : Księstwo Warszawskie 1807-1814. Poznań: Wydaw. Kurpisz, 2003. ISBN 83-88841-47-5.
- Bronisław Gembarzewski Wojsko Polskie – Królestwo Polskie 1815–1830; reprint: Kurpisz Poznań 2003
- Juliusz Malczewski, Roman Polkowski: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 4, Regularne jednostki ludowego Wojska Polskiego: formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek inżynieryjno-saperskich, drogowych i chemicznych. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1970.
- Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960 : skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń; Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
- Paweł Piotrowski: Śląski Okręg Wojskowy : przekształcenia organizacyjne, 1945-1956. Warszawa: Wydaw. TRIO : Instytut Pamięci Narodowej, 2003. ISBN 83-88542-53-2.
- Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek : materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. : praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
- Zdzisław Sawicki: Mundur i odznaki Wojska Polskiego : czas przemian. Warszawa: "Bellona”, 1997.