1 Pułk Ułanów Legionów Polskich – Wikipedia, wolna encyklopedia
![]() | |
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie | |
Rozformowanie | |
Tradycje | |
Kontynuacja | |
Działania zbrojne | |
I wojna światowa | |
Organizacja | |
Dyslokacja | |
Rodzaj sił zbrojnych | |
Rodzaj wojsk |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Pomnik_%C5%BCo%C5%82nierza_1_Pu%C5%82ku_U%C5%82an%C3%B3w_Legion%C3%B3w_Polskich_w_Przemy%C5%9Blu.jpg/220px-Pomnik_%C5%BCo%C5%82nierza_1_Pu%C5%82ku_U%C5%82an%C3%B3w_Legion%C3%B3w_Polskich_w_Przemy%C5%9Blu.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/U%C5%82an_Beliny_Putiatycki_Werchy.png/166px-U%C5%82an_Beliny_Putiatycki_Werchy.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Czapka_of_an_Wachtmeister_of_1st_Uhlan_Regiment_of_Polish_Legions_1914-1918.png/166px-Czapka_of_an_Wachtmeister_of_1st_Uhlan_Regiment_of_Polish_Legions_1914-1918.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/POL_Warsaw_11th_nov_uhlans.jpg/166px-POL_Warsaw_11th_nov_uhlans.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Belina1914.jpg/166px-Belina1914.jpg)
1 Pułk Ułanów Legionów Polskich – oddział jazdy Legionów Polskich. Ułani tej jednostki, od nazwiska swego dowódcy, nazywani byli „Beliniakami”[1].
Pułk powstał z utworzonego 13 sierpnia 1914 przez Władysława Zygmunta Belinę-Prażmowskiego 140-osobowego szwadronu ułanów w oparciu o pierwszy 7-osobowy patrol konny, awangardę przemarszu Pierwszej Kompanii Kadrowej 6 sierpnia 1914.
Pułk przez cały swój szlak bojowy pozostawał pod dowództwem Beliny. Ów 7-osobowy patrol konny, pod dowództwem Prażmowskiego- „Beliny” tworzyli: Janusz Julian Głuchowski „Janusz”, Antoni Jabłoński „Zdzisław”, Zygmunt Karol Karwacki „Stanisław Bończa”, Stefan Kulesza „Hanka”, Stanisław Skotnicki „Grzmot”, Ludwik Skrzyński „Kmicic”.
W lutym i marcu 1917 roku w pułku zostały zorganizowane i przeprowadzone kawaleryjskie kursy (oficerski i podoficerski) oraz dwa kursy administracyjne.
10 sierpnia 1917 roku dowódca Legionów Polskich powierzył dowództwo pułku rotmistrzowi Albertowi Kordeckiemu z 2 pułku ułanów[2].
Beliniacy
[edytuj | edytuj kod]- Dowódcy
- mjr kaw. Juliusz Ostoja-Zagórski
- Obsada personalna pułku w 1917 r.
- komendant pułku – mjr Władysław Belina-Prażmowski
- komendant szwadronu – rtm. Janusz Głuchowski (od 1 I 1915)
- komendant szwadronu – por. Jerzy Pytlewski (od 1 VI 1915)
- Obsada personalna dywizjonu jazdy 23 listopada 1915[3]
- dowódca dywizjonu – Władysław Belina-Prażmowski
- zastępca dowódcy dywizjonu – por. Gustaw Orlicz-Dreszer
- adiutant – ppor. Jan Mieszkowski
- lekarz – por. dr Ksawery Maszadro
- lekarz weterynarii – ppor. Wacław Franciszek Skulski
- oficer gospodarczy – ppor. Konstanty Abłamowicz
- kierownik kancelarii rachunkowej – wachm. Stanisław Węglewski
- komendant szpitala końskiego – wachm. Stefan Sroczyński
1 szwadron
- dowódca 1 szwadronu – por. Stanisław Grzmot-Skotnicki
- dowódca I plutonu – wachm. Romuald Niementowski
- dowódca II plutonu – ppor. dr Jan Kawiński
- dowódca III plutonu – ppor. Antoni Jabłoński
- dowódca IV plutonu – wachm. Zygmunt Piasecki
- wachmistrz szef szwadronu – Tadeusz Łada-Bieńkowski
- furażer – kpr. Stefan Kasimir
- podoficer rachunkowy – kpr. Stanisław Moskwa
- podoficer sanitarny – wachm. Wacław Graba-Łęcki
2 szwadron
- dowódca 2 szwadronu – por. Mariusz Zaruski
- dowódca I plutonu – ppor. Jerzy Pytlewski
- dowódca II plutonu – wachm. Stanisław Stetkiewicz
- dowódca III plutonu – wachm. Leon Strzelecki
- dowódca IV plutonu – wachm. Zygmunt Putiatycki
- wachmistrz szef szwadronu – Wojciech Bucior
- furażer – kpr. Artur Schwartz
- podoficer rachunkowy – kpr. Józef Pętkowski
- podoficer sanitarny – wachm. Paweł Stryjeński
3 szwadron
- dowódca 3 szwadronu – por. Janusz Głuchowski
- dowódca I plutonu – ppor. Stefan Hanka-Kulesza
- dowódca II plutonu – ppor. Mieczysław Karski
- dowódca III plutonu – ppor. Zbigniew Brochwicz-Lewiński
- dowódca IV plutonu – wachm. Edward Kleszczyński
- wachmistrz szef szwadronu – Leon Piltz
- furażer – kpr. Czesław Żurowski
- podoficer rachunkowy – kpr. Marian Skrzynecki
- podoficer sanitarny – ppor. Janusz Żuławski
4 szwadron
- dowódca 4 szwadronu – por. Jan Lewandowski
- dowódca I plutonu – ppor. Tadeusz Śmigielski
- p.o. dowódcy II plutonu – podoficer za frontem Kazimierz Stamirowski
- dowódca III plutonu – ppor. Stefan Felsztyński
- dowódca IV plutonu – ppor. Konstanty Dzieduszycki
- wachmistrz szef szwadronu – Kazimierz Małochleb
- furażer – kpr. Stanisław Królicki
- podoficer rachunkowy – kpr. Adam Waligórski
- podoficer sanitarny – wachm. Marian Wilewski
- Kawalerowie Virtuti Militari
Żołnierze byłego 1 pułku ułanów Legionów Polskich, którym 17 maja 1922 Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz nadał Order Wojskowy Virtuti Militari V klasy[4][5]:
- mjr Konstanty Abłamowicz nr 5216
- rtm. Janusz Albrecht nr 5410
- śp. wachm. Czesław Bankiewicz ps. „Skaut” nr 5382
- śp. ułan Kazimierz Bejgrowicz nr 5388
- śp. kpr. Janusz Bernatowicz nr 5383
- śp. st. ułan Jan Buś nr 5396
- ppor. Mieczysław Badowski nr 5411
- wachm. Antoni Bednarski ps. „Orzeł” nr 5416
- wachm. Adam Borkowski nr 5412
- kpt. Wojciech Bucior ps. „Kunigas” nr 5413
- por. Wacław Budzyński nr 5414
- por. Stanisław Bukraba nr 5415
- por. Eugeniusz Chwalibóg-Piecek nr 5450
- ppłk Bolesław Wieniawa-Długoszowski nr 3303
- śp. ppor. Stefan Krak ps. „Dudzieniec” nr 5976
- ppor. Jan Dąbrowski nr 5417
- śp. st. ułan Klemens Falkowski nr 5404
- śp. ułan Henryk Frey ps. „Roma” nr 5385
- rtm. Julian Filipowicz ps. „Pobóg” nr 5418
- śp. ppor. Edward Gibalski ps. „Franek” nr 5298
- kpr. Tadeusz Gałecki „Andrzej Strug” nr 5419
- ppor. Karol Górnicki nr 5420
- ppor. Emil Gruszecki nr 5421
- śp. chor. Marian Grzędziński ps. „Jacek Cekiera” nr 5380
- por. Ludwik Horodyski nr 5422
- śp. kpr. Kazimierz Karski ps. „Jur” nr 5384
- śp. st. ułan Konrad Kasprzykowski nr 5387
- śp. ułan Aleksander Konarski ps. „Wyrwicz” nr 5401
- rtm. Zdzisław Karpiński ps. „Wicher” nr 5423
- ppor. Mieczysław Kędzierski nr 5424
- ppor. Karol Kiedrzyński nr 5426
- śp. ppor. Ludwik Klucznik ps. „Kamień” nr 5299
- rtm. Józef Koczwara nr 5427
- wachm. Szymon Kot nr 5425
- ppor. Tomasz Kozłowski nr 5428
- ułan Ignacy Kozubowicz nr 5432
- por. Adam Królikiewicz nr 5429
- rtm. Tadeusz Kurnatowski nr 5430
- ułan dr Franciszek Edward Lubecki nr 5431
- kpt. lek. dr Wacław Graba-Łęcki nr 5440
- rtm. Leonard Łodzia-Michalski nr 5405
- mjr lek. dr Ksawery Maszadro nr 5406
- rtm. Józef Młodecki ps. „Stawisz” nr 5433
- śp. kpr. Franciszek Nadachowski nr 5403
- por. Karol Nachtlicht-Światełko nr 5434
- mjr Romuald Niementowski nr 5407
- rtm. Janusz Olszamowski ps. „Łaszczyc” nr 5402
- śp. wachm. Tadeusz Ostrowski ps. „Oster” nr 5381
- ppor. Maksymilian Pałysiewicz nr 5435
- chor. Leopold Peszkowski ps. „Lwowiak” nr 5436
- por. Stanisław Pietruski nr 5437
- mjr Jerzy Pytlewski ps. „Świerszcz” nr 5408
- wachm. Franciszek Rajpold ps. „Skołuba” nr 5438
- kpr. Bronisław Rudzki ps. „Litawor” nr 5439
- śp. ułan Adam Sałaciński nr 5400
- wachm. Wacław Sieroszewski nr 5441
- mjr Tadeusz Gaertig ps. „Skarga” nr 5409
- rtm. Marian Skrzynecki nr 5443
- kpr. Zygmunt Skrzyński ps. „Sambor” nr 5444
- por. Józef Grad-Soniński nr 5442
- rtm. Stefan Sroczyński nr 5447
- rtm. Bohdan Stachlewski ps. „Dan” nr 5448
- rtm. Stanisław Stetkiewicz nr 5446
- por. Wacław Święcki nr 5449
- por. Ludomir Szydłowski nr 5445
- wachm. szt. Jan Tuszowski ps. „Sęp” nr 5451
- śp. ppor. Jan Wojtkiewicz ps. „Wysoki” nr 5297
- ułan Janusz Woyna nr 5389
- por. Stefan Wendorff ps. „Konopka” nr 5452
- ułan Antoni Witwiński ps. „Salamandra” nr 5453
- rtm. Ksawery Zalewski nr 5454
- por. Jan Feliks Zarzycki nr 5455
- Oficerowie
- Stanisław Bietkowski
- Tadeusz Bietkowski
- Stanisław Korczak
- Tadeusz Korniłowicz
- Włodzimierz Nieprzewski
- Zygmunt Młot-Przepałkowski
- Wacław Calewski
- Eugeniusz Chrościcki
- Tadeusz Ścibor-Rylski
- Tadeusz Faliszewski
- Ksawery Święcicki
- Podoficerowie i ułani
- Marian Józef Czerkawski
- kpr. Stanisław Gąssowski
- wachm. Stanisław Kłoskowski
- Franciszek Koziej
- st. ułan Jan Władysław Lemański
- wachm. Emil Franciszek Mecnarowski
- Julian Ptaszyński
- Jan Maria Romański
- plut. Leon Trojanowski
- Henryk Krukowski
- Edward Wilczyński
Kontynuacja
[edytuj | edytuj kod]Z tego pułku wyłoniły się następnie trzy oddziały:
- 1 Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego.
- 7 Pułk Ułanów Lubelskich im. gen. Kazimierza Sosnkowskiego.
- 11 Pułk Ułanów Legionowych im. marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza.
Odznaka
[edytuj | edytuj kod]Odznaka zaprojektowana przez kpr. Kajetana Stefanowicza, została ustanowiona 5 listopada 1916 roku, ma kształt okrągłej tarczy o średnicy od 41 do 45 mm: z obrzeżem w formie skręconego sznurka, z tłem drobno groszkowanym. Widnieje na nim monogram „1 PU” na tle czapki ułańskiej i dwie daty: „II VIII 1914” – oznaczająca moment wyruszenia patrolu Beliny z Galicji do Królestwa; „V XI 1916” – dzień ustanowienia odznaki. Odznaka została zatwierdzona w rozkazie Ministra Spraw Wojskowych 5 maja 1920 roku. Prawo do jej otrzymania mieli żołnierze pełniący służbę co najmniej przez rok. Łącznie nadano blisko 800 odznak[6].
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]31 grudnia 1930 Zarząd Miasta Lublina postanowił o nadaniu nazwy nowej ulicy Beliniaków usytuowanej w zachodniej części miasta[7][8].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Krupa (red.) 2007 ↓, s. 78.
- ↑ Odprawy Komendy Legionów Polskich, Centralne Archiwum Wojskowe, sygn. I.120.1.295b, s. 518 [1].
- ↑ Żuławski 1933 ↓, s. 25-26.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 stycznia 1923, s. 29-39.
- ↑ Księga Jazdy Polskiej 1938 ↓, s. 406–425.
- ↑ Ordery i odznaczenia nr. 4
- ↑ Dziennik Zarządu M. Lublina R. 10, 1930 Nr 15-16 (292), 31 grudnia 1930 [dostęp 2022-09-10] (pol.).
- ↑ Ulica Beliniaków [online], teatrnn.pl [dostęp 2022-09-10] (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Andrzej Krupa (red.): Encyklopedia wojskowa: dowódcy i ich armie, historia wojen i bitew, technika wojskowa. T. I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. ISBN 978-83-01-15175-1.
- Księga Jazdy Polskiej. Bolesław Wieniawa-Długoszowski (red.) Bronisław Rakowski (red.) Władysław Dziewanowski (red.) Karol Koźmiński (red.) Stanisław Strumph-Wojtkiewicz (red.) Stanisław Ostoja-Chrostowski (red.) Stanisław Haykowski (ilust.). Warszawa: Zakłady Graficzne Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, 1938.
- Janusz Żuławski. Rodowód i organizacja 1. pułku ułanów leg. pol. im. Józefa Piłsudskiego. „Przegląd Kawaleryjski”. 7 (93), s. 3-31, lipiec 1933. Warszawa: Departament Kawalerii.