Strażnica WOP Barwinek – Wikipedia, wolna encyklopedia
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie | 1945[a] |
Rozformowanie | 2 stycznia 2003 |
Tradycje | |
Rodowód | 176 strażnica WOP |
Kontynuacja | |
Organizacja | |
Dyslokacja | |
Formacja | |
Podległość | 39 komenda odcinka |
Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Barwinek – zlikwidowany podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.
Strażnica Straży Granicznej w Barwinku – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej ze Republiką Słowacką.
Formowanie i zmiany organizacyjne
[edytuj | edytuj kod]Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 39 komendy odcinka[1] jako 176 strażnica WOP (Barwinek)[2] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[3].
W marcu 1947 sformowano Krośnieńską Komendę WOP w Krośnie w skład której została włączona Strażnica WOP Barwinek[4].
Wiosną 1947 strażnica WOP wróciła do Barwinka i otrzymała numer 176[5].
W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 176 strażnica OP Barwinek została włączona w struktury 41 samodzielnego batalionu Ochrony Pogranicza w Krośnie[4], a w 1950 1 Brygady WOP w Krośnie[6].
W 1952, w związku z rozformowaniem 1 Brygady WOP w Krośnie, odcinek i pododdziały przejęła 26 Brygada WOP w Przemyślu. W miejscu postoju rozformowanej brygady sformowano 265 batalion WOP Krosno, któremu podporządkowano 7 strażnic[7] w tym strażnicę w Barwinku, która miała numer 176[8] w skali kraju.
Od 15 marca 1954 wprowadzono nową numerację strażnic[b], a strażnica WOP Barwinek III kategorii otrzymała nr 176 w skali kraju, w strukturach 265 batalionu WOP[10].
W 1957, w 3 Brygadzie WOP w Nowym Sączu przeformowano 18 strażnic WOP w placówki WOP[c], w tym strażnicę WOP w Barwinku.
1 stycznia 1960 była jako 28 placówka WOP Barwinek kategorii II w strukturach 264 batalionu WOP w Sanoku[d] 3 Brygady WOP w Nowym Sączu[11].
1 stycznia 1964 była jako 22 placówka WOP Barwinek kategorii II w strukturach 264 batalionu WOP w Sanoku[d].
1 września 1989[12] Strażnica WOP Barwinek została przekazana z Bieszczadzkiej Brygady WOP i włączona w struktury batalionu granicznego Karpackiej Brygady WOP w Sanoku Karpackiej Brygady WOP w Nowym Sączu[13] i tak funkcjonowała do 15 maja 1991.
- Straż Graniczna:
Po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 strażnica w Barwinku weszła w podporządkowanie Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej[14] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Barwinku (Strażnica SG w Barwinku).
W 2000 rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003, nastąpiło zniesie strażnicy SG w Barwinku[e]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna SG w Barwinku (GPK SG w Barwinku)[15].
Ochrona granicy
[edytuj | edytuj kod]1 stycznia 1964 na ochranianym odcinku przez placówkę funkcjonowało przejście graniczne małego ruchu granicznego i małego ruchu turystycznego obsługiwanie przez załogę placówki:
W ochronie granicy dowódcy strażnicy WOP Barwinek ściśle współpracowali ze swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.
Zasięg terytorialny
[edytuj | edytuj kod]W 1960, 28 placówka WOP Barwinek II kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 19 500 m:
- Włącznie od znaku granicznego nr I/148, wyłącznie do znaku granicznego nr I/174.
- Straż Graniczna:
Z chwilą utworzenia Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu, w maju 1991 strażnica SG w Barwinku ochraniała odcinek granicy państwowej z Czechosłowacją[16]:
- Włącznie od znaku granicznego nr I/147, wyłącznie do znaku granicznego nr I/171[16].
- Linia rozgraniczenia z:
- Strażnicą SG w Jaśliskach: włącznie znak gran. nr I/147, dalej góra Tokarnia, góra Ostróg, górą Obłaz, górą Kamińska 639,3 dalej granicą gmin Iwonicz-Zdrój oraz Dukla
- Strażnicą SG w Ożennej: wyłącznie znak gran. nr 1/171, dalej granicą gmin Dukla oraz Krempna i Nowy Żmigród.
Strażnice/placówki sąsiednie
[edytuj | edytuj kod]- 175 strażnica WOP Jaśliska ⇔ 177 strażnica WOP Ożenna − 1946
- 175 strażnica OP Jaśliska ⇔ 177 strażnica OP Huta Polańska − 1950
- 175 strażnica WOP Jaśliska kat. II ⇔ 177 strażnica WOP Huta Polańska kat. III – 15.03.1954
- 29 placówka WOP Lipowiec ⇔ 27 placówka WOP Ożenna – 1.01.1960
- 23 placówka WOP Lipowiec kat. II ⇔ 21 placówka WOP Ożenna kat. II – 1.01.1964
- Strażnica WOP Jaśliska Lądowa ⇔ Strażnica WOP Ożenna Lądowa – 1990[13]
- Straż Graniczna:
- Strażnica SG w Jaśliskach ⇔ Strażnica SG w Ożennej – 16.05.1991[16].
Dowódcy/komendanci strażnicy
[edytuj | edytuj kod]- Józef Moliński (1.02.1950[f]–31.01.1950[g])[17]
- Zdzisław Dudzic (17.08.1981[h]–30.08.1984[i][18]
- kpt. Bogusław Mirowski[19] (27.08.1984[j]–28.09.1989)[12]
- Komendanci strażnicy SG:
- ppor. SG Tadeusz George (od 16.05.1991)[20].
Upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]- Pomnik Pamięci Żołnierzom WOP i SG we wsi Barwinek (sierpień 2011)
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Od 1991 strażnica Straży Granicznej.
- ↑ Rozkaz dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza nr 04 z 22 lutego 1954[9].
- ↑ Zarządzenie MSW nr 034/57/WW z 21.02.1957 (Jackiewicz 1998 ↓, s. 134).
- ↑ a b Wykazy dyslokacyjne jednostek i pododdziałów Wojsk Ochrony Pogranicza. Archiwum Straży Granicznej.
- ↑ Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 13.12.2002 zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
- ↑ Józef Moliński do 31.01.1950 był komendantem 171 strażnicy WOP w Bolnicy 41 samodzielnego batalionu Ochrony Pogranicza w Krośnie.
- ↑ Józef Moliński od 1.01.1951 d-ca plutonu–komendant ochrony sztabu plutonu komendanckiego sztabu 1 Brygady WOP w Krośnie.
- ↑ Zdzisław Dudzic do 16.08.1981 był zastępcą d-cy strażnicy WOP w Barwinku Bieszczadzkiej Brygady WOP.
- ↑ Zdzisław Dudzic 31.08.1984 był zastępcą d-cy strażnicy WOP w Ożenne Bieszczadzkiej Brygady WOP).
- ↑ Bogusław Mirowski przybył ze stanowiska z-cy d-cy strażnicy WOP w Lutowiskach Bieszczadzkiej Brygady WOP.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Jarosiński 2000 ↓, s. 80.
- ↑ ASGran., sygn. 217/143 ↓.
- ↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
- ↑ a b Jackiewicz 1998 ↓, s. 125.
- ↑ Historia KaBWOP ↓, s. 19.
- ↑ Jackiewicz 1998 ↓, s. 126.
- ↑ Jackiewicz 1998 ↓, s. 119.
- ↑ Historia KaBWOP ↓, s. 21.
- ↑ Prochwicz 2011 ↓, s. 207.
- ↑ Dyslokacja jednostek WOP 1954 ↓, k.19.
- ↑ Prochwicz 2011 ↓, s. 218.
- ↑ a b Bogusław Mirowski. [w:] Biuletyn Informacji Publicznej IPN [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2021-06-04]. (pol.).
- ↑ a b Łach 2013 ↓, s. 544.
- ↑ Łach 2013 ↓, s. 291.
- ↑ Kozłowski 2011 ↓, s. 257.
- ↑ a b c Kozłowski 2011 ↓, s. 245.
- ↑ Józef Moliński. [w:] Biuletyn Informacji Publicznej IPN [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2021-01-18]. (pol.).
- ↑ Zdzisław Dudzic. [w:] Biuletyn Informacji Publicznej IPN [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2021-06-04]. (pol.).
- ↑ Książka obsady etatowej BiB WOP ↓.
- ↑ Kozłowski 2011 ↓, s. 239.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
- Marek Jarosiński. Rys historyczny beskidzko-karpackiego pogranicza polsko-słowackiego. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 1/2000, 2000. Koszalin: Centralny Ośrodek Straży Granicznej. ISSN 1429-2505.
- Piotr Kozłowski: Bieszczadzki Oddział Straży Granicznej im. płk. Jana Tomasza Gorzechowskiego w Przemyślu. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991–2011. Materiały poseminaryjne – Tom I. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
- Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
- Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945–1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
- Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945–1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
- Archiwum SG. Historia Karpackiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Kraków 1962.
- Archiwum Straży Granicznej, DWOP, sygn. 217/143 k. 119–123. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
- Archiwum Straży Granicznej. Książka obsady etatowej Bieszczadzkiej Brygady Wojsk Obrony Pogranicza, 1988–1991. Szczecin.
- Archiwum SG, zespół archiwalny DWOP, sygn. 1284/200, Struktury organizacyjno-dyslokacyjne. Dyslokacja jednostek Wojsk Ochrony Pogranicza z 8 kwietnia 1954.