Strażnica WOP Białowieża – Wikipedia, wolna encyklopedia
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie | 1945 i 1976 |
Rozformowanie | |
Tradycje | |
Kontynuacja | |
Organizacja | |
Dyslokacja | |
Formacja | |
Podległość |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Dysl_wop_1945_6.png/250px-Dysl_wop_1945_6.png)
Strażnica w Białowieży:
- podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-radzieckiej.
- graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.
Formowanie i zmiany organizacyjne
[edytuj | edytuj kod]Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 29 komendy odcinka jako 134 strażnica WOP (Białowieża)[1] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].
Z dniem 15.03.1954 nadano strażnicom nowe numery[a]. Strażnica II kategorii otrzymała numer 128[4][5].
Z dniem 15. 11.1955 zlikwidowano sztab batalionu[b]. Strażnica podporządkowana została bezpośrednio pod sztab brygady. W sztabie brygady wprowadzono stanowiska nieetatowych oficerów kierunkowych odpowiedzialnych za służbę graniczną strażnic[6].
W lipcu 1956 rozwiązano strażnicę[6]. W jej miejsce zorganizowano placówkę graniczną WOP kategorii „B” Białowieża. Placówka swoim zasięgiem obejmowała część powiatu hajnowskiego[6]. W 1964 w Białowieży stacjonowała placówka WOP nr 2 22 Białostockiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza[7] .
W 1976, w strukturze Podlasko-Mazurskiej Brygady WOP, odtworzono strażnicę w Białowieży[8].
Po rozwiązaniu w 1991 Wojsk Ochrony Pogranicza, strażnica Białowieża weszła w podporządkowanie Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej[9]. W 1995 na stan etatowy 24 funkcjonariuszy, stan ewidencyjny wynosił 17 osób[10].
W wyniku realizacji kolejnego etapu zmian organizacyjnych w Straży Granicznej w 2002, strażnica uzyskała status strażnicy SG I kategorii[c]. 24 sierpnia 2005 funkcjonującą dotychczas strażnicę SG w Białowieży przemianowano na placówkę Straży Granicznej[11].
- Osobny artykuł:
Ochrona granicy
[edytuj | edytuj kod]Faktyczną ochronę granicy strażnica rozpoczęła w czerwcu 1946[12]. W 1960 2 placówka WOP Białowieża ochraniała odcinek 67000 m granicy państwowej od znaku granicznego 1431 do zn. gr. 1535.
Wydarzenia:
Straż Graniczna:
- 1999 – luty, strażnica otrzymała na wyposażenie samochody osobowo-terenowe Land Rower[13], motocykle marki KTM i czterokołowe typu TRX marki Honda oraz konie do pełnienia służby granicznej[14].
Sąsiednie strażnice:
- 133 strażnica WOP Masiewo ⇔ 135 strażnica WOP Starzyna – 1946 rok.
Dowódcy/komendanci strażnicy
[edytuj | edytuj kod]- chor. Opoka[4]
- por. Michał Napora (był w 1952)
- chor./por. Bolesław Zastawny (/dowódca strażnicy/dowódca placówki) (1952–1956-?)[15]
Komendanci strażnicy SG:
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ ASGran., sygn. 217/143 ↓.
- ↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
- ↑ Prochwicz 2011 ↓, s. 207.
- ↑ a b Historia BOWOP ↓, s. 34-38.
- ↑ Dyslokacja jednostek WOP 1954 ↓, k.15.
- ↑ a b c d Historia BOWOP ↓, s. 114-134.
- ↑ Wykazy dyslokacyjne WOP ↓.
- ↑ Jackiewicz 1998 ↓, s. 97.
- ↑ Łach 2013 ↓, s. 289.
- ↑ Nikołajuk 2011 ↓, s. 138.
- ↑ Dz.U. z 2005 r. nr 90, poz. 757
- ↑ Historia BOWOP ↓, s. 8.
- ↑ Szczepański 2000 ↓, s. 86.
- ↑ Szczepański 2000 ↓, s. 87.
- ↑ Historia BOWOP ↓, s. 135.
- ↑ Nikołajuk 2011 ↓, s. 166.
- ↑ Nikołajuk 2011 ↓, s. 168.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
- Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
- Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
- Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
- Jan Nikołajuk: Podlaski Oddział Straży Granicznej im. gen. dyw Henryka Minkiewicza w Białymstoku. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991-2011. Materiały poseminaryjne – Tom I. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
- Kajetan Szczepański: Kronika Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej 15 maja 1990–2000. Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. Władysława Raginisa, 2000, s. 1–106.
- Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.
- Archiwum Straży Granicznej, DBWOP, sygn. 1842/10, Historia Białostockiego Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza. Białystok 1960.
- Archiwum Straży Granicznej, DWOP, sygn. 217/143 k.119 -123. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
- Archiwum SGr., zespół archiwalny DWOP, sygn. 1284/200, Struktury organizacyjno-dyslokacyjne. Dyslokacja jednostek Wojsk Ochrony Pogranicza z 8 kwietnia 1954.